Тірек сызбаларды қолдану 8 сыныпқа арналған мақала

Тақырыбы: «Қазақ тілі және қазақ әдебиеті сабағында ақпараттық коммуникативтік технологияны қолданудағы тірек сызбалардың тиімділігі»

Қазақ тілі мен қазақ әдебиеті пәнінің мұғалімі: Садуова А.А.

Шахтинск қаласы әкімдігінің №7 жалпы білім беру мектебі

Жаңа ақпараттық коммуникативтік технологияларды енгізу арқылы оқу үрдісінің деңгейі көтеріледі, қазіргі заман талабына сай дамыған тұлға тәрбиеленеді. Жылдан жылға білім беру ісі ерекше қолға алынып отыр. Мектептерде жаңа бағдарламалар, технологиялар пайдаланылып жүр.

ХХІ ғасыр информациялық қоғам табалдырығына аяқ басқан сәтте-ақ Республикалық білім берудің жаңа жүйесі, яғни білім беру жүйесін ақпараттандыру ісі қолға алынды. Заман талабына сай оқу үрдісінде компьютерлік технологияны енгізу, оны кең көлемде қолдануды қажет етеді. Компьютерлік технологияны қолдану оқытуға арналған бағдарламалық жабдықтарды, электрондық оқулықтарды сабақта тиімді қолдану пән мұғалімдерінің мол тәжірибесін, ізденісін, әдістемелік шеберлігін қажет етеді. Қазіргі таңда оқушы ақпаратпен қаруланған, жан-жақты дамыған тұлға. Оның білімдік қабілеттерін дамыту үшін, мұғалімдер жан-жақты қаруланған болуымыз керек.

«Балаға білім бергенде алыстан жақынға, таныстан жатқа көшіп жаңа білімді ескі білімге байлап беру керек» деп Мағжан Жұмабаев айтқандай, оқыту үрдісінде жаңа көзқараспен қарау керек.

Ұлы ақын Абай «Адам ата-анадан туғанда есті болып тумайды, көріп, естіп, қолымен ұстап, дәмін татып, көңілге түйе беріп қана есті болады» деген. Ұстаз үшін өте мағыналы терең сөздер. Ұстаз Қанипа Бітібаеваның тірек сызбаларға негізделген әдістемесі тіл мен әдебиет сабақтарында көлемді шығармаларды оқығанда оқушыларды шығармашылыққа баулуда қолайлы әдіс.

Бұл құрылымды В.Ф. Шаталов былай түсіндіреді: «Тірек сызбалар ойынның элементі уақыт үнемділігі және бала психологиясын құбылысқа бағыттау. Бірақ ең басты мақсат берілген тақырыпта логикалық байланыстар негізінде оқушының түсінуі және ұзақ уақыт есте қалуы».

Жаңа ақпараттық коммуникативтік технологияларды енгізу арқылы оқу үрдісінің деңгейі көтеріледі Оқушыны сөйлетуге, сөйлеу тілін дамытуға, мәтіннің мазмұнын айтуда өз ойларын жеткізу кезінде қазақ тілінде жатық сөйлеу алатындықтарын көрсетуде тірек сызбалардың пайдасы көп. Тірек сызбаларды оқу үрдісінде ұтымды енгізсе мұғалім ойластырылған қазақ тілі мен қазақ әдебиеті сабағын нәтижелі өткізеді. Оқушылардың анықтаманы түсініп жаттауын өздігінен жұмыс жасауына сызбалар арқылы жағдай жасай аламыз. Бұл әдістің артықшылығы бірнеше сағатқа мөлшерленген материалды аз уақыт ішінде теориялық жағынан меңгертіп қалған сабақтарда бекіту, жаттығу, жинақтау, пысықтау, қорытындылау білімді сынау мақсатында жүзеге асырылады. Жаңа материалды түсіндіру барысында оқушылар оқулықпен жұмыс істей отырып, негізгі ұғымдарды анықтауға үйренеді, есте сақтап, мәтін бойынша сұхбат құрастыруда орыс тілді балаларға…