Газдалған сусындардың ағзаға әсері 7 сынып

АННОТАЦИЯ

Бұл ғылыми зерттеу жұмыс оқушылардың қазіргі кездегі газдалған сусындардың ішу себептерімен олардың газдалған сусындардың зиян екені туралы білмейтіндігі, тірі ағзаларға газдалған сусындарыдың зиянды әсері туралы көптеген мағлұматтар жинақталды. Әдебиеттерге шолу жасау арқылы олар газдалған сусындардың шығу тарихы мен адам денсаулығына әсері туралы көптеген нақты ақпараттар жинақтаған.

Ұлт саулығы - ұлт болашағы демекші қазіргі жастарымыздың денсаулықтарына немқұрайлы қарамауға, дұрыс тамақтануға шақырады. Олар егеуқұйрықтарды күнделікті газдалған сусындармен тамақтандырып бақылау тобы мен эксперимен тобын салыстырғанда эксперимент тобы салмақ қосқанын анықтады. Газдалған сусындар – артық салмақ көзі екеніне көздерін жеткізді. Осы қозғалып отырған тақырып мектеп педагогтары және оқушыларының арасында қолдау тауып, әрі қарай жалғасын табады деген ойдамыз.

АННОТАЦИЯ

Тема исследования очень актуальна в настоящее время т.к. газированный напитки, кока – кола является наиболее популярными продуктам у молодежи. Тема раскрыта полно, последовательно. Обучающимися выдвинута гипотеза: кока - кола - искусственные продукты, содержащие различные вредные вещества, которые могут негативно сказаться на здоровье человека. Указана проблема для исследовательской работы.

Прежде чем приступить к работе обучающиеся поставили перед собой цель исследования, определили задачи, объекты и предметы исследования. При выполнении работы использовались следующие методы: проведение социологического опроса среди школьников; проведение химического анализа кока – колы; наблюдения, работа с литературными источниками; работа с информацией интернет ресурсов; методы систематизации и обобщения теоретического материала; сравнительный анализ и оценка пищевых добавок в газированных напитках.

ANNOTATION

Research topic is very relevant at the moment because carbonated drinks, Coca - Cola is the most popular products among young people. Subject disclosed fully, consistently . Educational hypothesis : Coca - Cola - artificial products containing various harmful substances that can adversely affect human health . These problems for research . Before the students set themselves the objective of the study , we identified the problem , object and subject of research .

The following methods were used in carrying out the work : conducting sociological survey among schoolchildren ; Chemical analysis of Coca - Cola ; monitoring , work with literary sources ; work with Internet information resources; Methods of ordering and generalization of theoretical material; Comparative analysis and evaluation of food additives in carbonated beverages.

Мазмұны

Кіріспе.................................................................................................................

Әдебиетке шолу

1.1. Газдалған сусындардың шығу тарихы................................................

1.2. Газдалған сусындардың түрлері..........................................................

1.3. Газдалған сусындардың химиялық құрамы адам денсаулығына әсері.................................................................................................................

1.5. Кока-кола туралы жалпы мәлімет......................................................

ІІ. Зерттеу бөлімі

2.1. Сауалнама нәтижесі..................................................................................

2.2. Ақуызға кока-коланың әсері....................................................................

ІІІ. ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛДАУ...................

ІV. Қорытынды...............................................................................................

Пайдаланылған әдебиеттер

Қосымшалар

Кіріспе

Бұрын қазақтардың өмір сүру ортасы, мәдениеті мүлде бөлек болатын. Қазіргідей, шаң мен газ басқан қалада тұрған жоқ, даланы, табиғат аясын мекен етті. Олар суыққа да, ыстыққа да шыдамды болады. Ол үшін, әрине, энергия қажет. Сол энергияның негізін олар етті, майлы тамақтан алып отырды. Бірақ үнемі қозғалыста жүретін олардың ағзасында бұл ауыр тамақтар тез қорытылып кететін.

Қазіргі жағдай мүлде бөлек. Басқаша айтқанда, жаңа өмірге бейімделіп жатырмыз. Яғни, өмір сүру ортамыз энергияны аз жұмсауға негізделген. Қимыл-қозғалысымыз азайды, артық энергияны қажет етпейтін болдық. Бала күнімізде әжелеріміз «аталарың бір қойдың етін жалғыз өзі жейтін» деп айтып отыратын. Соның сыры, міне, осында. Қаншалықты энергияны көп жұмсасаң, тәбетің соншалықты ашылады.

Сонымен, отырықшылыққа көшумен қазақ халқының тұрмыс-салты өзгерді. Қимыл-қозғалыстың азаюынан семіздік дерті белең алды. Оның тигізетін зардабы өте көп. Қан тамырлар бітеліп, қан қысымы жоғарылайды. Қатерлі ісік , жүрек-қантамыр аурулары, қан диабеті көбейіп жатыр. Семіздікпен бірге инфекциялы аурулар созылмалы сырқаттар да келді.

Ата-бабамыз етті көп жеген, деп, етті артығымен жеу, дәрумендердің жетіспеушілігіне әкеледі. Ол өз кезегінде ағзаның қорғаныс қабілетін әлсіретеді. Жалпы дұрыс тамақтанбау – қоғамдағы аурулардың 60 пайызының негізгі себебі болып табылады.

Кеңес одағы біздің халықты қалай тамақтануға үйретті. «Алдымен салат же, одан соң сұйық тамақ, кейіннен қою тамақ, ең соңынан шәй, компот іш» деді. Одақ бойынша барлық асхана, мейрамханалар міне осы тәртіпті ұстанды және әлі күнге бұлжытпай орындап келеді. Бұл тамақтанудың ең қате түрі. Салат асқазанда сілтілік ортаны қалыптастыратын нәрсе. Асқазан сөлі салаттан кейін ет сияқты қою тамақтарды қорытуға шамасы келмейді. Қорытылмаған астың бәрі асқазанда жатып қалады да түрлі аурулар пайда болады. Ет жеген соң газды минералды су ішу өте үлкен қателік. Газдалған су асқазандағы еттің сыртына айнала жабысып алады да оның қорытылуына бөгет жасайды.

Қазір де кез-келген дүкенге бас сұқсаңыз сусынның неше түрін көресіз. «Кока-кола», «Спрайт», «Фанта» секілді газдалған және энергетикалық сулардан көз сүрінеді. Ғалымдардың айтуынша газдалған сусындарды шамадан тыс тұтыну бауыр ауруларына әкеп соқтырады. Тәтті газдалған сусындар. Жоғарыда айтылып кеткен сусындардың құрамында: көп теген консерванттар, ароматизаторлар, бояулар мен қоюландыратын заттар. Бүкіл тәтті газдалған сусындарда көмірқышқылы бар. Бұл қышқылдық әсерінен асқазаның үрленуі мен кекірік пайда болады. Тәтті газдалған сусындарда құрамында тағы химиялық қоспалардың бүкіл түрлері қолданылған. Яғни сусынның дәмін, иісін, түсін жақсарту үшін.

Бүгінде дүкен сөрелерінде самсап тұрған «қуаттандырғыш» сусындар үлкен сұранысқа ие. «Еңбектеген баладан, еңкейген кәрінің» аңсарын арбап, көзжауын алған сиқырлы сусын иісі мұсылманның қасиетті зәмзәм суын жолда қалдырып, көпшіліктің шөл басарына айналған. Әсіресе, жас-өспірімдер жарнамадағы «қуат береді» деген сөзге арбалып, күнделікті өмірде денсаулықтарына аса зиян сумен тамағын жібітіп, шөліркеген көңілге азық етіп жүр.

Еліміздің нарығында «Кокa-кола», «Спрайт», «Фанта» секілді газдалған сусындар ашықтан-ашық сатылуда. Жастар да, мектеп оқушылары да осы бір «сиқырлы сусынға» әуестеніп алған. Себебі, оның жарнамасы керемет.Газдалған сусындар ұйқыны ашып, күш беріп, сергек жүруге көмектесетін сусын әсіресе балалардың ағзасына өте зиянды. Оған дәлел, энергетикалық сусындарды жиі пайдаланатын мектеп жасындағы балаларды тексергенде, олардың бауыры 35 жастағы маскүнемнің бауырымен бірдей болатындығы анықталды. Бұл улағыш сұйықтықты балалар көп ішсе, жастайынан түрлі ауруларға шалдығады екен. Жүрек дертіне, жүйке жүйесі, асқазан, бауыр, тіпті қатерлі ісікке апаратын мұндай сусындарды пайдаланбаған жөн. Бұл сусындар бастапқыда спортпен шұғылданатын адамдарға белгілі бір күш-жігер қажет болғанда қолдану үшін ұсынылған болатын. Алайда, аталған сусынды жиі пайдаланғандардың ойлау қабілеті тежелетіндігі анықталды.

Біздің елімізде де осындай шырындар нарығы қарқынды дамып келеді. Осыдан барып, панкреатит, қарын асты безінің ауруы пайда болады. Бұл аурулардың қаншалықты қиын да қияметі көп екенін білсе де қазіргі заманда еңбектеген баладан еңкейген қартқа дейін көптеп пайдаланып келеді. Олай болса, солардың ішіндегі «Кока-кола» мен «газдалған сусындардың» құрамы, жасалу жолдары мен адам ағзасына әсері, тұрмыста қолданылуына тоқталып кетсек.

Ғылыми зертеу жұмысының мақсаты мен міндеттері:

1. Газдалған сусындардың шығу тарихы, химиялық құрамы, жасалу жолдарымен адам ағзанына әсері туралы ақпарат жинау;

2. Сауалнама жүргізу арқылы өз мектебімнің оқушылары мен ауданымның тұрғындарының газдалған сусындар туралы ойларын білу;

3. Тәжірибелер арқылы етке (ақуызға) кока-коланың әсерін бақылау;

4. Ғылыми зерттеу жұмысын рәсімдеу және конференцияларда баяндау.

І. Әдебиетке шолу

1.1. Газдалған сусындардың шығу тарихы.

Газдалған сусындарды 1767жылы ойлап шығарған ағылшын химигі Джозеф Пристли болатын. Ол әр түрлі газдармен эксперемент жасады.1783ж. Якоб Швепп ойлап тапқан марка Schweppes. Бірінші газдалған сусындардың маркалары Америкада шықты. Олар; Кокa-кола, Фанта, Спрайт және Пепси-кола. Ал енді, біздің ғылыми жұмысымыздың моделі коко-колаға тоқталайық.

Кока-Кола алькагольсіз сусыны 1886 жылдың 8 мамырынан күні Америкада, Атланта қаласында пайда болды. Ойлап тапқан Джон Пемертон еді. Сусынның атауын көркем жазуды меңгерген Пемертонның есепшісі Фрэнк Робисон, осы уақытқа дейін сусынның логотипі болып табылатын «Coca-Cola» деген сөзді әдемі бейнелі әріптермен жазып, ойлап тапқан. Кока-коланың негізгі ингредиенттері: көк жапырағының үш бөлігі (осы жапырақтардан 1859 жылы Альберт Ниман (Albert Niemann) ерекше компонентін бөліп алып, кокаин деп атаған) және кола тропикалық ағашының бір бөлігі. Пайда болған сусын «кез-келген жүйке бұзылуына» емдік дәрі ретінде Атлантадағы Джекоба қалалық дәріханасында сатыла бастайды. Ол кезде кокаиннің адам денсаулығына зиян екені анықталмағандықтан, тыйым салынған заттек болып табылмайтын. Сондықтан кокаин еркін сатылымда болып, оны ләззат алу үшін спирттің орнына сусынға жиі қосып отыратын болған. Бастапқыда сусынды күнделікті орташа есеппен 9 адам сатып алатын болған. Алайда кока-коланың танымалдығы мен кірісі де біртіндеп өсе бастады.

Алғашында қарапайым сироп ретінде сатылды. Ал «The Coca-Cola Company» болып, арaда алты жыл өткенде ғана, тек 1893 жылдың 31-інші ақпанында құрылды. Джон Пемертон «Кока-Коланың» атасы болса, «The Coca-Cola Company» компаниясының атасы Ирландық Аза Кендлер болатын.1894 жылдан бастап «Кока-кола» Американың бірқатар қалаларында пайда бола бастады. Осы жылдардың ішінде Техас штаты, Даллас қаласында, Иллионс штаты, Чикаго қаласында, Калифорния штаты, Лос-Анжелес қалаларында «Кокa-Кола» өнімін дайындайтын зауыттар жұмыс істеп тұрды. Небәрі бір жылда, яғни, 1895 жылы Аза Кендлер «Кока-Кола» Американың барлық штаттарында адамдардың сүйікті сусынына айналғандығын» компания акционерлеріне қуана жеткізді.

1919 жылы Аза Кендлер компанияны Ернест Вудраффқа 25 миллион АҚШ долларына сатып жіберді. Ал, 1923 жылы Ернесттің ұлы Роберт компанияны басқаруды өз қолына алды. Роберт «Кока-коланы» әлемге тарату мақсатында «Кока-Кола Экспорт Корпарейшон» корпорациясын құрады. Сол жылдан бастап «Кока-Коланың» алты бөтелкесін бір қаптамаға біріктірді. 1927 жылы өз өнімдерін алғаш рет радиода жарнамалай бастады. 1928 жылдың жазында Амстердамда өткен Олимпиадалық ойындарға америка өз командасымен бірге «Кока-Коланың» 1000 қаптамасын алып келді. Сол кезден бастап «Кока-Кола» мен спортпен тығыз байланыста бола бастады. Ол, содан бастап хоккей, футбол, теннис т.б. спорт ойындарының демеушісі болып отырды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін «Кока-Кола» әлемнің 44 елінде, дүкендер сөресінен табылатын және АҚШ әскерлері сусында кез-келген жерде 5 центке сатып ала алатын еді. АҚШ әскерлерінен ғарышкерлер қалсын ба, 1985 жылда «Кока-Коланы» ғарышкерлер өздерімен бірге ғарышқа алып ұшты. 1979 жылдан бастап компанияны Роберто Гозуэто басқарды. 1991 жылы «Кока-Кола» Мәскеуге келіп жетті. «Кока-Коладан» 20 жыл бұрын СССР аумағында сатылған «Pepsi Cola-дан»1998 жылы «Кока-Кола» сатылым жағынан үш есеге басып озды.

Тархун – 1887 жылы тархун сусының Митрофан Лагидзе ойлап тапкан болатын.[1]

1.3. Газдалған сусындардың химиялық құрамы және адам денсаулығына әсері.

Ғалымдардың айтуынша газдалған сусындарды шамадан тыс тұтыну бауыр ауруларына әкеп соқтырады. Біздің елімізде осындай шырындар нарығы қарқынды дамып келеді.

Адам ағзасының 60%-ын су құрайды. Бойдағы су тепе-теңдікті сақтау үшін адам күнделікті қажетті мөлшерде су ішіп тұруы керек. Кофе, көк шәй, газдалған салқын сусындар, минералды су т.с.с сусындардың негізін…