Генетикалық код тақырыбына ашық сабақ, 8 сынып

Мектеп: Алматы қаласы 33 мектеп-лицей КММ

Мұғалімнің аты- жөні: Мәдениет Нәйля Мәдениетқызы

Күні: _________ Сынып: 8 Пәні: биология

Сабақтың тақырыбы: «Генетикалық код. Нәруыз биосинтезі.»

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға нәруыздың жасалуы туралы ақпарат беру. Генетикалық кодты қолдануды үйрету.

Білімділік:Оқуышыларға транскрипция ұғымын түсіндіріп, ақуыздың жасалуы туралы мәлімет беру.Генетикалық кодтың маңызын түсіңдіру.

Дамытушылық:Интерактивті тақта арқылы биосинтез үдерісін түсіндіріп, есте сақтау, көру қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік: Өз денсаулығын күтуге, еңбекке тарту. Ұжымшылдыққа, шапшандыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың көрнекілігі: Тірек сызба, сурет, интерактивті тақта, видео жазба, гаджет

Сабақтың барысы

І. Ұйымдастыру кезеңі.

Сәлемдесу

Оқушылардың сабаққа қатысуын, оқу – құралдарын тексеру

Оқушылардың назарын сабаққа аудару

Топқа бөлу

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру кезеңі

«Plickers»

«Кім жүйрік?»

«Дұрыс па, әлде бұрыс па?»

1-кезең: «Plickers»

Бұл кезеңде оқушыларға интерактивті тақта арқылы сұрақтар қойылады, оқушылар өзінің жеке кодың көтеру арқылы жауап береді. Барлық оқушы жауап бергеннен кейін, гаджет арқылы нәтиже тексеріліп, интерактивті тақта бетіне оқушылардың жауаптары шығады..

1. Энергетикалық алмасудың оттекті кезеңінде 36 АТФ молекула түзілсе, ал оттексіз кезеңде түзілетін энергия мөлшерін анықтаныз?

А) 38

В) 36

С) 2

Д) 40

2.Егер аденин 39% болса, гуаниннің % мөлшерін анықтаныз

А)27

В)50

С)23

Д)11

3. Лигаза ферментінің қызметі

А) ДНҚ тізбегін кесу

В) ДНҚ тізбегін жабыстыру

С) ДНҚ дан РНҚ жасау

Д)Нәруызды ыдыраты

2-кезең: «Кім жүйрік?»

Оқушыларға интерактивті тақтадан тақырыпқа сәйкес сұрақтар қойылады.Берілген терминдерге шапшаң жауап беруі қажет.

Чаргафф ережесі

АТФ АДФ ке айналғанда бөлінетін энергия мөлшері

Сазанда диплоидты хромосома жиынтыңы 104, ал гаплоидты жиынтық...

Бактерияда ДНҚ болмайды, бірақ бактериялардың ұрпағы тұқым қуалайды. Ол қалай?

ДНҚ ның екі еселенуі қалай жүзеге асады?

Әр генде тұқымқуалаудан басқа, қандай ақпарат жазылады?

3-кезең: «Дұрыс па, әлде бұрыс па?»

Оқушыларды ширату мақсатында интерактивті тақтаның көмегіменсұрақтар қойылады. Тақтада берілген түсініктің дұрыс яки, бұрыс екендігін тауып, кескіндер арқылы жауап береді.

Адам ағзасында 20 аминқышқылы синтезделінеді.

Фотосинтез үш фазадан тұрады.

ДНҚ генде орналасқан.

Прокариоттарда ДНҚ сақина пішінді болады.

аРНҚ тасымалдау қызметін атқарады.

ДНҚ екі еселенуге қабілетті.

Аденин мөлшері цитозинге тең.

Өсімдік гетеротрофты жолмен қоректенеді.

Көмірсудың түзілуі фотосинтездің қараңғы фазасында жүзеге асады.

Кіріспе. Тақтаға жаңа сабаққа қатысты терминдерді жазып, анықтамасын сұрау.

ІІІ. Жаңа түсініктер мен әрекеттердің қалыптасу кезеңі.

Нәруыздардың құрамы жайлы генетикалық ақпаратты сақтау және жүзеге асырудың материалдық негізі генетикалық код. Ол барлық тірі организмдерге төн. Ендігі жерде генетикалық кодтың негізгі түсініктерін қарастырайық. Кодтау дегеніміз — ақпараттың бір түрін сақтау және басқа ақпарат түріне тасымалдау. Мысалы, америкалық Самуэль Морзе нүкте және сызықша арқылы ағылшын алфавитін кодтауды ойлап тапты. Соның нәтижесінде өте алыс қашыктыктарға телеграф хабарламалары жеткізілетін болды. Қазіргі кездегі арнайы компьютерлердегі ақпараттың барлық түрлері тек қана екі әлементті: «иә» және «жоқ» деген кодпен, яғни электр сигналының болуы немесе болмауымен қодталынады. Олар 8 элементтен (сигналдар) немесе октеттен құралады. Ол компъютерге енген қандай да болмасын ақпаратты кодтайды.Нәруыздардың құрамындағы аминқышқылдарын…