Ғұн тайпаларының бірігуі бойынша 5-сынып сабақ жоспары

Қысқа мерзімді жоспар

Бөлім:

5.4. Ғұндар

Педагогтің аты-жөні

Қамбарова Жеңіскүл

Күні:

Сынып:5

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Ғұн тайпаларының бірігуі.

Зерттеу сұрағы: Неге Мөде шаньюй «Жер - мемлекеттің негізі» деді?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

5.3.1.1 Картада тайпалық одақтардың орналасуын көрсету

5.3.1.2 Ежелгі мемлекеттік бірлестіктердің құрылуын түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Ғұндардың мемлекетік құрылымын анықтайды

Картадан ғұндардың орналасу аймағын көрсетеді

Құндылықтарды дарыту

Қазақстан мемлекеттілігін нығайтуға атсалысу

Сабақтыңбарысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

2 минут

3 минут

1.Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылар түгелдеу.Сабаққа назарларын аударып,көңіл-күйлерін анықтау

Суреттер бойынша тақырып мазмұны (атты әскер,жаяу әскер)бойынша топқа бөлу

2.Ой қозғау

Суреттер топтамасы мен карта бере отырып,

төмендегі сұрақтарды беріңіз

-Картада қандай ежелгі тайпалық дақтар бейнеленген?

-Суреттер мен карта арасында қандай байланыс бар?

-Бүгінгі тақырыбымызға болжам жасаңыз.

Оқушылардың жауаптары тыңдалып,сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттары хабарланады.

1.Оқушылар суреттер бойынша топқа бөлінеді

2. Суреттер топтамасы мен карта бойынша сұрақтарға жауап береді

1.Мұғалімнің кері байланысы

1. ҚБ«Мадақтау»

1.тақырыптық суреттер

https://e-history.kz/kz/news/show/632

2.тақырыптық суреттермен карта

https://e-history.kz/kz/news/show/632

Сабақтың ортасы

15 минут

10 минут

7 минут

Мағынаны тану

Зерттеу сұрағы: Неге Мөде шаньюй “Жер мемлекеттің негізі” деді?

3. «Ойлан,жұптас,бөліс»-топтық жұмыс

Оқушылар рим тарихшысы Аммиан Марцеллин жазба дереккөздері және мәтінмен танысып,топтар өзара оқыту жүргізеді.

Тапсырмаға нұсқаулық:

1.Мәтіннің жалпы мағынасын білдіретін тезис құру

2.Мәлімет не үшін берілгенін түсіндіру

3.Мәтіннің негізгі элементтері анықтау

4.Ақпараттың қажетті бірліктерін табу

1-топ:Жазба деректер

2-топ:Ғұн мемлекетінің құрылуы

3-топ:Мөде шаньюй

«Аммиан Марцеллин ғұндар туралы: “Ғұндар жақсы шыныққан, олар отты да қажет етпейді. Олар тау мен орманда көшіп жүреді, жас кезінен ыстық - суыққа, шөлге үйренген” - деп жазған»

ЕББҚ білім алушы «шаньюй», «хунну» негізгі термин сөздерді мәтіннен анықтайды

4. Картамен жұмыс

Оқушылар жұптасып картадан ғұндардың орналасқан аймағын көрсетеді

ЕББҚ білім алушы суреттер/иллюстрациялардегі ғұндардың әскери басқару жүйесін анықтап,сурет бойынша жұмыс жасайды.

5. «Шындық/Жалған» әдісі

Кестедегі ғұн тайпалық бірлестігінің құрылу тарихын анықтап, тұжырымдардың ақиқат не жалған астын сызып көрсетіңіз

р/с

Тұжырым

Шындық

Жалған

Б.з.б ІІІ ғасырда ғұндар Орта Азия ғұн мемлекетін құрылды.

Шындық

Жалған

Ғұн мемлекетінің билеушісі хан

Шындық

Жалған

Ғұн мемлекетінің негізін қалаған Мөде шаньюй

Шындық

Жалған

Ғұндар 24 тайпадан тұрады

Шындық

Жалған

Ғұндардың көрші мемлекеті сақтар

Шындық

Жалған

ЕББҚ білім алушы сыныптастары және мұғалім диалог арқылы қолдау жасалады.

Оқушылар сыныпта талқылау жүргізеді.

Критерийлер:

1)Тақырып аясында нақтылықтың болуы

2)оқушыларының барлығының жұмыс істеуі, сөйлеуі

3)Жұмысты қорғауға 3 мин беріледі

Қосымша ақпараттармен жұмыс жасау.

Дескриптор:

ақпараттың ішінен маңызды деген 3 тарихи тұлғаны, 3 негізгі тарихи оқиғаны анықтау. Өз таңдауларын дәйектер келтіре отырып, дәлелдеулері тиіс.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

«Екі жұлдыз,бір ұсыныс»

«Бармақпен»

9,10,11-слайд

Мөде қаған туралы: http://e-history.kz/kz/books/education/read/235

Ежелгі Қазақстан. Балалар энциклопедиясы. –Алматы: «Аруна», 2002 ж.

http://ok-t.ru/studopediaru/baza8/824259538287.files/image028.jpg

1-қосымша

«Қазақстан тас дәуірінің ескерткіштерінің зерттелуі»

мәтін

http://history.tarsu.kz/index.php/lektsii?id=72

Ғұндар туралы http://www.youtube.com/watch?v=GpNiLw6YP0w

Сабақтың аяғы

5 минут

2 минут

6. «Сұрақ-жауап»

1.Ғұн бірлестігі қай кезде құрылды?

2.Ғұндардың көрші мемлекеттерін ата

3.Ғұндардың негізін қалаған шаньюй?

ЕББҚ білім алушы көмекші карточкалар арқылы төмен дәрежелі сұрақтарға жауап береді.

7. «Бағдаршам»

-Мен барлығын түсіндім-жасыл

-Мен орташа түсіндім-сары

-Ешнәрсе түсінбедім-қызыл

8. Үйге тапсырма

Оқушылар қосымша деректерді қолданып, таңдау тапсырмаларын орындайды.

«Еркін әңгіме»

Ғұндардың мемлекетік құрылымы

бойынша 8-10 сөйлемнен тұратын шағын әңгіме құрастыру

2-тапсырма: Картамен жұмыс

Кескін картадан маркерлеу әдісімен ғұндардың орналасу аймағын көрсетеді

ЕББҚ білім алушы қажетті тірек-сөздердің мағынасын анықтау

Тірек-сөздер

Мағынасы

Шаньюй

Түменбасы

Атты әскер

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

ҚБ – сабақтағы өз әрекетіне рефлексия жасау;

А4, конспект

Ашық сабақ,баяндама,шебер сынып,авторлық жасауға тапсырыс бергіңіз келсе 87027984413. ҚМЖлардықолдансаңызеңбеккебағаберсеңіз. Табысыңызқызыққажұмсалсын

Қысқамерзімдіжоспар-2

Бөлім:

5.4.Ғұндар

Педагогтіңаты-жөні

Күні:

Сынып:5

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Ғұндардың көрші мемлекеттермен қарым-қатынастары.

Зерттеу сұрағы: Ғұндармен Ұлы Қытай қорғанының салынуы арасында қандай байланыс бар?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

5.3.2.2 Қазақстан аумағындағы алғашқы мемлекеттік бірлестіктердің көрші елдермен қарым-қатынасын анықтау

Сабақтыңмақсаты

Ғұн мемлекетінің көрші елдермен қарым-қатынасын анықтау

Құндылықтар

Сыни және креативті

Сабақтыңбарысы

Сабақтыңкезеңі/ уақыт

Педагогтіңәрекеті

Оқушыныңәрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

2 минут

3 минут

1.Ұйымдастыру:

Сәлемдесу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Сынып оқушыларына әскери қару жарақтар ұсыну арқылы оқушыларға психологиялық мінездеме беріледі.

«Құм сағат» әдісі бойынша өткен сабақты қайталау арқылы «Ғұн тайпаларының бірігуі» атты тақырыбында үй тапсырмасы бойынша сұрақтарға жауап ала отырып,тақырыппен жаңа сабақтың тікелей байланысты екенін түсіндіреді.

1.Орта азияда ғұн мемлекеті құрылған уақыт-б.з.б ІІІ ғасыр

2.Ғұндардың билеушісі-шаньюй

3.Ғұн мемлекетінің негізін қалаған-Мөде шаньюй

4.Мөде шаньюй билік құрған уақыт-б.з.б. 206-174

5.Мөде шаньюйдің «Жер-мемлекетіміздің негізі мен ырысы» деген пікірді түсіндір-Жер халықтыкі деген мағына.

«Картаны сөйлет» айдары бойынша карта ұсынылып оқушыларға төмендегідей сұрақ қойылады:

Картада не көріп отырсыздар?Не ерекше болды?Тақырыпты болжап көріңіз....

Болжамдарын негіздейді

Оқушылар жауаптары тыңдалып болған соң, осы сабақта басты зерттелетін мәселеге ойларын шоғырландыруға назар аударылады. Жаңа сабақтың тақырыбы ашылады, сабақ мақсаты мен бағалау критерийлері таныстырылады.

Дескриптор:

-cұрақтaрға оқыған деректері бойынша жауап айтады.

ЕББҚ білім алушы көмекші карточкалар арқылы төмен дәрежелі сұрақтарға жауап береді

Мұғaлімнің мадақтау сөздері

Тамаша! Жарайсың! Өте жақсы

Тақырыптық суреттер

Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінгі дейін). Бес томдық. ІІІ т. – Алматы: «Атамұра», 2010 ж.

Суреттер топтамасы

Сабақтың ортасы

15 минут

10 минут

7 минут

Зерттеу мен талдау

«Кинометафора» әдісі оқушыларға бейне материал ұсынылады.

1-тапсырма

«Түсін,талда,жеткіз»-мәтінмен жұмыс

Оқушыларға мәтін,карта таратады, тапсырма мәнін түсіндіреді Мәтіннің мазмұнына сүйене отырып, ғұндардың көрші елдермен қарым-қатынасын анықтау анықтайды.

1.Ғұндардың әскери құрылымы

2.Ғұндар қалай қаруланған?

3.Ғұндардың көрші елдермен қарым-қатынасы

Тақырып мазмұнымен танысып, «Тарихи шынжыр» әдісі арқылы мәтін бойынша мазмұндайды.

2-тапсырма

«Біліміңді таныт» әдісі бойынша тақырыптық тест тапсырмасы ұсынылады.

1.Шаньюйдан кейінгі лауазым-түменбасы

2.Әр түменбасында бекітілген әскер-10 мың

3.Ғұндарда жақсы ұйымдастырған әскер-атты әскер

4.Ғұндардың маңызды қаруы-садақ пен жебе

5.Ғұндар мен Қытай арасындағы қақтығын созылған уақыт-3 ғасыр

ЕББҚ білім алушы көмекші карточкалар арқылы төмен дәрежелі сұрақтарға жауап береді.

3-тапсырма

«Пікірің қажет»

Оқушыларға сурет ұсынылып. «Ғұндар мен Ұлы Қытай қорғанының салынуы арасында қандай байланыс бар?» сұрағын ұсынылады.

4-тапсырма

«Таңдау тақтасы» әдісі

1.«Сұрақтар банкасы» әдісі

Картаны қолданып, сұрақтарға жауап беріңіз.

Сұрақтар

Біздің тақырып

Ғұндардың орналасқан аймағын сипаттаңыз

Ғұндар қандай тайпалық одақтармен көрші орналасқан?

2. Кестеде берілген мемлекеттермен ғұндардың қарым-қатынасы туралы мәліметтерді жазыңыз

Көрші елдер

Ғұндармен қарым-қатынасы

Қытай

Үйсіндер

Қаңлылар

Оқушы

лар бейнебаян көреді, бейнебаян бойынша берілген сұрақтарға жауап береді, оқушылар бір-бірінің жауаптарын тыңдап, толықтырады.

Оқушылар тақырыптық тест тапсырады.

Оқушылар сурет бойынша «Ғұндар мен Ұлы Қытай қорғанының салынуы арасында қандай байланыс бар?» сұрағына жауап береді,өзара талдайды.

Ұсынылғантапсырмаларды өз таңдаулары бойынша орындайды..

Кестеде берілген мемлекеттермен ғұндардың қарым-қатынасы туралы мәліметтерді

Сұрақтарды топ басшылары өзара алмасып, жауап берген топтың жауабын алдын ала дайындалған жауаппен салыстыруын қадағалаңызДескриптор:

1.Ұлы Қытай қорғанының салынуының себептерін анықтап сипаттама береді.

2.Ұлы Қытай қорғанының ерекшеліктерін анықтап, сипаттама береді.

Дескриптор:

ғұндар орналасқан аймақты сипаттайды;

ғұндармен көршілес орналасқантайпалық бірлестіктердіанықтайды

Дескриптор:

1.Ғұндардың Қытаймен қарым-қатынасы туралы жазады;

2.Ғұндардың үйсіндермен қарым-қатынасы туралы жазады;

3.Ғұндардың қаңлылармен қарым-қатынасы

туралы жазады;

Жалпы бiлiм беретiн мектептiң 8(7)-сыныбына арналған оқулық

З.Е. Қабылдинов, Ж.Н. Қалиев, А.Т. Бейсембаева

Алматы «Атамұра» 2018

Тірек-сызбалар

Тақырып

тық кесте

Сабақтың аяғы

5 минут

2 минут

Сабақты қорытындылау

«Эйлер шеңбері» әдісі

Тақырып бойынша негізгі идеяларды жинақтап, сараланады.А-4 параққа, шағын постерге Эйлер шеңбері сызылып, кезекпен идеялар талқыланып, жазылады. Кім?Не№ Неге? Қайда Нәтиже? деген сұрақтар ұсынылады.

Кім? Не? Неге? Қайда ? Нәтиже.

Кері байланыс.

«Білім поштасы»

Нені білдім, нені үйрендім?

Нені толық түсінбедім?

Нені білгім келеді?

Үйге тапсырма

Ой – толғау жазу

Ғұндар мен Ұлы Қытай қорғанының салынуы арасында қандай байланыс бар?

(50-100 сөз )

Тақырып бойынша негізгі идеяларды жинақтап, саралайды

Оқушы тақырып бойынша не білдім?, не қызықты болды? не білгім келеді?-деп жазады.

Дескриптор арқылы мұғалім бағалайды.

«Эйлер шеңбері»

А4 парағы

Ашық сабақ,баяндама,шебер сынып,авторлық жасауға тапсырыс бергіңіз келсе 87027984413. ҚМЖларды қолдансаңыз еңбекке баға берсеңіз. Табысыңыз қызыққа жұмсалсын

Қысқа мерзімді жоспар-3

Бөлім:

5.4.Ғұндар

Педагогтіңаты-жөні

Күні:

Сынып:5

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтыңтақырыбы

Ғұндардың Батысқа қоныс аударуы.

Зерттеу сұрағы: Ғұндардың Батысқа қоныстануы қандай өзгерістерге әкелді?

Оқубағдарламасынасәйкесоқытумақсаттары

5.1.1.3 ғұндардың қоныс аудару бағыттарын тарихи картадан көрсету

Сабақтыңмақсаты

Құндылықтар

Академиялық адалдық қағидасын қолдау

Сабақтыңбарысы

Сабақтыңкезеңі/ уақыт

Педагогтіңәрекеті

Оқушыныңәрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

2 минут

3 минут

Ой шақыру:

СУРЕТТЕР ЖИНАҒЫМЕН ЖҰМЫС:

1.Суретте не көріп отырсыздар? 2.Бұл суретте кімдер ерекшеленіп тұр деп ойлайсыздар?3.Бұл тайпалық одақтар туралы не білесіздер?4.Тақырыпты болжап көріңіздер....

Болжамдарын негіздейді.

Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру.

Оқушылар жауаптарын ұсынады: бұл суреттер ежелгі адамдардың тұрмысымен және мәдени жетістіктерімен байланысты.

мадақтау

Мұғалім презентациясы

Сабақтың ортасы

15 минут

10 минут

7 минут

1-тапсырма: Ғұн тайпаларының қоныс аударуы туралы жалпы ақпарат алу үшін оқушылар бейнебаянды көріп, төмендегі кестені толтырады.

Кім?

Не?

Неге?

Қашан?

Қалай?

ЕББоқушыға тапсырма шығарылып беріледі.

2-тапсырма. Мәтінмен жұмыс1.Ғұндардың қоныс аударуы Қазақстанның этникалық құрамына, саяси жағдайына, тіліне, антропологиялық ерекшеліктеріне қалайша әсер етті?

Мысалы, этникалық құрамындағы орын алған өзгерістер:

Ғұндар Қазақстан жерін бұрыннан мекендеген сақтармен, үйсіндермен араласты. Олар бір-бірімен тұрмыс-тіршілігі, тілі жағынан жақындасты. Ғұн тайпаларының шығыстан батысқа қарай жылжуы тек ғұндарға ғана тән құбылыс емес, басқа да ірі тайпаларға әсерін тигізді. Бұл оқиға әсіресе Қазақстанға үлкен әсерін тигізді: жергілікті сақ, юэчжи, үйсін, қаңлы сияқты тайпалардың шығыстан батысқа қарай орын ауыстыруына әкелді.

Тілі мен антропологияға әкелген өзгерістер:

Саяси картаға әкелген өзгерістер:

ЕББҚ оқушы (есту, көру, ойлау қабілеті) тапсырманы саралау арқылы орындайды.

Интерпритация

Тарихтағы «Ұлы қоныс аудару» Орталың Азияның саяси картасына, этникалық құрамына қандай өзгерістер әкелді?

3-тапсырма.Шағын ой-толғау

Көлемі 30-50 сөз.

Ғұндар – қазақ халқының арғы атасы

ЕББҚ: оқушыға жеке жұмыс кезінде қасындағы сыныптастары және мұғалім диалог арқылы қолдау жасайды

Дескрипторлар:

-Кем дегенде 3 бағанды толтырады

Дескрипторлар:

-Ғұндардың этникалық құрамындағы өзгерістерді сипаттайды;

- Ғұн тайпаларының шығыстан батысқа қарай жылжу тарихина талдау жасайды,

Критерийлері:

1. Сабақ барысында меңгерген білімдерін пайдалану;

2. Оқиғалардың себеп және салдарын ажырата білу;

3. Өз ойын жинақты әрі нақты түрде білдіре алу.