ХІХ ғасырдың бірінші ширегіндегі Осман империясы

ОСМАН ИМПЕРИЯСЫ

ХІХ ғасырдың б ірінші ширегіндегі Осман империясының жағдайы.

8-сынып

II Махмұд сұлтан 1826 жылы янычар әскерін таратып жаңаша қаруланған әскер құрастырды.

Танзимат- қайта ұйымдастыру деп аталған.

3 мақсаты.

Әр адамның ар- ожданың дүние мүлкінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету. 2. Салықты дұрыс жинау және әділетті болу. 3. Әскери қызмет мерзімін қысқарту. Бұл шара бойынша қылмыстық, азаматтық, кодекстер шығарылады. Орта мектептер ашылды. Темір жолдар салынды. Алғашқы өнеркәсіп орындары пайда болды .

1853-1865 жж. Орыс- Түрік соғысы болды. Бұл соғыстын болу себебі: Ресейдің патшасы І Николай түрік сұлтанына ультиматум ұсынды. Осман империясындағы православиелік халықтарға орыстардың ықпалын мойындауын талап етті. Мұны түрік сұлтаны елдің тәуелсіздігіне қол сұққаны деп есептеді. Соғыста Түркия Англия мен Франциядан көмек алып, Орыстарды ойсырата жеңді. 1856 жылы Париж бітіміне қол қойды. Еуропадан көптеген несиелер алды.

І Николай

1856 жылы Абдул Меджид сұлтеһан манифест шығарды. Онда алғаш рет азаматтардың барлығына теңдік берілді. Христиандарды мемлекеттік қызметке алуға рұқсат берілді. 1865 жылы « Жаңа османдар» дейтін ұйым құрылды. 1876ж. Бұл ұйым сұлтан Абдул Азизді тақтан құлатты. Би құлатты. Билік басына ІІ Абдул Хамид сұлтанды отырғызды. 1876 жылы желтоқсанда Коницституция 2 палатадан тұрды, мемлекеттік тіл- түрік тілі, мемлекеттік дін- ислам деп жарияланды.

Абдул- Меджид I

РЕШИД - ПАША Мустафа .

Танзиматтың негізін қалаған 1839 жылы сұлтан жарлығының авторы. Қожа Мұстафа Рәшіт паша осы жаңартуларды жүзеге асыру арқылы Ұлы Османлы Мемлекетін еуропалық елдермен теңестіруге тырысты. Қожа Мұстафа Рәшіт пашаның қызметі кейбір діни лауазым иелері мен жоғары шенді шенеуніктердің тарапынан табанды қарсылыққа ұшырады. Сол себептен ол жоғарғы қызметтерден бірнеше рет алынып, қудалауға ұшырады

1877-1878 ж. Орыс – түрік соғысында жеңіліп, бұған « Жас османдар» кінәлі санап, кониституцияны таратып жіберіп, дара билік жүргізді. Бұл кезең тарихта зюлим( езу, қанауғ, зұлымдық) деп аталды. 1888 жылы Германия билеушісі ІІ Вильгеммен келсімге келді. Берлин- Стамбул- Бағдат темір жол салу магистралы салынды. 1908 жылы « Жас түріктер» қозғалысынан сескенген сұлтан кониституцияны қалпына келтірді.

1-тапсырма. XIX—XX ғасырлардағы Осман империясының құлдырау себептер i н атап көрсет i ңдер .

2-тапсырма. Төмендег i кестен i толтырыңдар.

Танзиматтың қоры- тындыларын естер i ңе түс i р i ңдер. Танзимат реформалары І кезең ІІ кезең