Химиялық есептердің оқуға ынтаны арттырудағы рөлі

ОҚУШЫЛАРДЫҢ ХИМИЯ ПӘНІНЕ ЫНТАСЫН АРТТЫРУДАҒЫ ХИМИЯЛЫҚ ЕСЕПТЕРДІҢ РОЛІ

№7 Қ. Спатаев атындағы мектеп-лицейінің

химия пән оқытушысы Лесбек Ләззат Асанханқызы

Қазіргі таңда Қазақстан Республикасында білім берудің мемлекеттік стандартына сәйкес мектептегі оқыту мен тәрбиелеу маңызы түбегейлі өзгеріп, бірінші кезекке бұрынғыдай оқушыны пәндік білім, білік және дағдылардың белгілі бір жиынтығымен қаруландыру емес, оқушының оқу-танымдық іс-әрекетін дұрыс және тиімді ұйымдастыру негізінде жеке бас тұлғасын қалыптастыру мақсаты алға қойылып отыр[1].

Заманымыздың басты мәселелерінің бірі болып байланыс құралдары мен Ғаламтор дамуының арқасында жер шарының кез-келген нүктесінде қолжетімді ақпарат мөлшерінің жылдам өсуі болып табылады. Ақпараттық жиынтық көлемі қазіргі кезде кез-келген саналы шектен асып түсіп, өз өсуін үздіксіз жалғастыруда. Егер соңғы кезге дейін оқытудың негізгі мақсаты білім, білік және дағдыны қалыптастыру болса, онда қазір ең құнды болып білім емес, алынған білімді пайдалану дағдысы немесе нақты мәселелерді шешу үшін қасиетті ақпаратты жылдам табу, жоқтан барды бөліп алу, шығармашылық ойлау мен өмірлік немесе өндірістік міндеттердің шешімін іздестіру әдістерін игеру болып табылады. Дәстүрлі оқытудан құзіреттілікке өту жүзеге асуда.

Білім саласындағы реформалау мен модернизациялау қарқыны бойынша біздің республика әлемде көшбасшы орындардың біріне ие. «2015 жылға дейін Қазақстан Республикасынағы білім беруді дамыту концепциясы» және «Қазақстан Республикасындағы білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» кеңінен талқыланып, жүзеге асырылуда. Аталған жобалар кілттік және пәндік құзіреттіліктерді қалыптастырудың ғылыми - әдістемелік жүйесін жасаумен ғылыми – педагогикалық зерттеулер жүргізу үшін әдістемелік бағдарлау қызметін атқарады.

Білім беру жүйесіндегі негізгі талап - білім сапасын көтеру, сабақта білім берудің жаңа технологиялық әдістерін қолдана отырып оқушыларды өздігінен шығармашылықпен жұмыс істей алатын деңгейге жеткізу. Сонымен қатар ХХІ-ғасыр мұғаліміне қойылатын талап жаңаша оқыту технологиясын меңгеру. Жаңа оқыту технологиясының негізгі саласы – дамыта оқыту. Осыған баратын жол – оқушылардың сабақ үстінде және сабақтан тыс уақыттарда ойлау қабілеттерін арттырып, өздігінен шығармашылықпен жұмыс істеуге дағдыландыру[2].

Біздің көзқарасымызша, мектеп курсында химиялық есептер шығару оқытудың жалпы жүйесінде сарамандық әдістердің біріне саналады. Есептер шығару - оқушылардың химиялық ой-өрісін дамытудың негізгі құралдарының бірі, теориялық білім мен тәжірибе арасындағы байланысты жүзеге асырудың жолы. Оқу үрдісінде есептер шығару химияны оқытудың ажырамас бөлігі деп қарау керек. Есеп оқушыларды жаңа химиялық біліммен қаруландырып, қалыптасқан іскерліктері мен дағдыларын жүйелеуге және нақтылауға да көмектеседі.

Химиялық есептер - оқушылардың химиядан білім саласын анықтаудың негізгі құралдарының бірі. Сондықтан бүгінде мектептегі білім беру жүйесінде елеулі өзгерістер болып жатқанда мұғалім үшін басты жетекші мақсат оқушыларды шығармашылық іс-әрекетті меңгеруге бағыттау болу керек. Қазіргі уақытта оқушылар бар білімді жаңа проблемалар шешуде шығармашылықпен қолдана білуi тиіс. Оқытуға осындай көзқарас болғанда оқушылар талдау, салыстыру, тұжырымдау, проблемаларды анықтай білу, жорамал қалыптастыру, шешудің жолдарын іздестіру, алынған нәтижелерді талқылау, қажет болған жағдайда қайта іздену сияқты қабілеттерін дамытатын, белсенді ой-әрекетін талап ететін әдіс-тәсілдерді меңгере алады.

Мектеп бағдарламасы бойынша химиядан базалық білім деңгейін қалыптастыру тек теориялық материалды берумен шектелмейді. Есеп-шығару оқушыларда теориялық білім мен тәжірибе арасындағы байланысты жүзеге асырады. Оқушылар есеп шығару барысында түсіну, талқылау, ой тұжырымын жасау және дәлелдеуге тура келеді. Салыстыру, талдау, жинақтау, жалпыдан жекеге, жекеден жалпыға ауысып ойлау арқылы оқушылардың ақыл-ойы дамиды, интелектуалды біліктері мен дағдылары қалыптасады. Есеп…