Киелі құс бүркіт туралы зерттеу жұмысы 2 сынып

Тақырыбы: "Құс төресі - бүркіт"

Мәселе: Мүмкін , бүркіт биік шыңда емес,аласа тауларда мекендесе, біз ол туралы көбірек біліп , көбірек білер едік.

Мақсаты: Бүркіттің түрлерін, тіршілік ететін жерлерін анықтау, жинақтау, топтау.

Міндеттері:

әдебиеттер жинақтау;

бүркіттің түрлерін, тіршілігін зерттеу, топтау;

бүркіттің негізгі қасиеттерін анықтау;

Болжам : Егер де, біз әрқилы географиялық аймақта қоныс тепкен көшпенді қазақ болсақ, алуан түрлі құстардың адам баласына маңыздылығын түсіне білсек, оларды өз қажетімізге жарата аламыз.

Зерттеу нысанасы: Бүркіттің тіршілігі

Күтілетін нәтиже: Түрлі әдебиеттерді оқи отырып, жергілікті жеріміздегі биік шыңдарға саяхат жасай отырып , бүркіттің маңыздылығын түсіну ; алу

Зерттеу түрі : Теориялық зерттеу жұмысы

Жаңашылдығы: Осы күнге дейін бүркіттің мекендейтін жерлерін және негізгі қасиеттерін оқушының көз – қарасымен ешкім зерттемеген.

Мазмұны:

І .Кіріспе. тақырыбы: "Құс төресі – бүркіт "...................................3 бет

1.1. Ақпараттар және әдебиеттер жинақтау;............................................

1.2. Проблеманы шешу үшін, теориялық зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттерін анықтау;.........................................................................

II.Негізгі бөлім.

2.1. Ұлттық аңшылық дәстүр;................................................................4 бет

2.2. Қазақ салт –дәстүріндегі бүркіт құсының маңызы;.....................5 бет

2.3. Бүркіттің негізгі қасиеттері және түрлері ; ....................................7 бет

2.4 Бүркіттің жабдықтары;.....................................................................10 бет

III.Қорытынды. .........................................................................................12 бет

Қосымша бөлім

1. Сауалнама ..............................................................................................13 бет

2. Пайдаланылған әдебиеттер;...................................................................14 бет

3. Қолданбалы зерттеу жұмысына жүргізу журналы

4. Слайд.

5 Буклет (фотоальбом)

6. Кітапша

Аннотация

Осы тероиялық зерттеу жұмысымда бүркіттің түрлерін, тіршілігін, адамға пайдасын, олардың санының азайып бара жатқандығын анықтап, материалдар жинақтау, қыран құсты зерттеуге үлесімізді қостық. Осы күнге дейін бүркіттің мекендейтін жерлерін және негізгі қасиеттерін және санының акзайып бара жатқандығын оқушы көз – қарасымен ешкім зерттемеген. Сондықтан бүркіт туралы толық мәліметтер жинақтап қысқаша түсіндіруге тырыстық.

Теориялық зерттеу жұмысы 3 бөлімнен тұрады:

Кіріспе.

1.1. Ақпараттар және әдебиеттер жинақтау;

1.2. Проблеманы шешу үшін, теориялық зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттерін анықтау;

II.Негізгі бөлім.

2.1. Ұлттық аңшылық дәстүр ;

2.2. Қазақ салт дәстүріндегі бүркіт құсының маңызы ;

2.3. Бүркіттің негізгі қасиеттері және түрлері ;

III. Қорытынды.

Бүркіттің жабдықтары;

Бүркітті қорғау.

Қосымша.1. Пайдаланылған әдебиеттер;

2. Слайд.

3. Буклет.

Тақырыбы: "Құс төресі - бүркіт"

Мәселе: Мүмкін , бүркіт биік шыңда емес,аласа тауларда мекендесе, біз ол туралы көбірек біліп , көбірек білер едік.

Мақсаты: Бүркіттің түрлерін, тіршілік ететін жерлерін анықтау, жинақтау, топтау.

Міндеттері:

әдебиеттер жинақтау;

бүркіттің түрлерін, тіршілігін зерттеу, топтау;

бүркіттің негізгі қасиеттерін анықтау;

Болжам : Егер де, біз әрқилы географиялық аймақта қоныс тепкен көшпенді қазақ болсақ, алуан түрлі құстардың адам баласына маңыздылығын түсіне білсек, оларды өз қажетімізге жарата аламыз.

Зерттеу нысанасы: Бүркіттің тіршілігі

Күтілетін нәтиже: Түрлі әдебиеттерді оқи отырып, жергілікті жеріміздегі биік шыңдарға саяхат жасай отырып , бүркіттің маңыздылығын түсіну ; алу

Зерттеу түрі : Теориялық зерттеу жұмысы

Жаңашылдығы: Осы күнге дейін бүркіттің мекендейтін жерлерін және негізгі қасиеттерін оқушының көз – қарасымен ешкім зерттемеген.

Мазмұны:

І .Кіріспе. тақырыбы: "Құс төресі – бүркіт "...................................3 бет

1.1. Ақпараттар және әдебиеттер жинақтау;............................................

1.2. Проблеманы шешу үшін, теориялық зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттерін анықтау;.........................................................................

II.Негізгі бөлім.

2.1. Ұлттық аңшылық дәстүр;................................................................4 бет

2.2. Қазақ салт –дәстүріндегі бүркіт құсының маңызы;.....................5 бет

2.3. Бүркіттің негізгі қасиеттері және түрлері ; ....................................7 бет

2.4 Бүркіттің жабдықтары;.....................................................................10 бет

III.Қорытынды. .........................................................................................12 бет

Қосымша бөлім

1. Сауалнама ..............................................................................................13 бет

2. Пайдаланылған әдебиеттер;...................................................................14 бет

3. Қолданбалы зерттеу жұмысына жүргізу журналы

4. Слайд.

5 Буклет (фотоальбом)

6. Кітапша

Аннотация

Осы тероиялық зерттеу жұмысымда бүркіттің түрлерін, тіршілігін, адамға пайдасын, олардың санының азайып бара жатқандығын анықтап, материалдар жинақтау, қыран құсты зерттеуге үлесімізді қостық. Осы күнге дейін бүркіттің мекендейтін жерлерін және негізгі қасиеттерін және санының акзайып бара жатқандығын оқушы көз – қарасымен ешкім зерттемеген. Сондықтан бүркіт туралы толық мәліметтер жинақтап қысқаша түсіндіруге тырыстық.

Теориялық зерттеу жұмысы 3 бөлімнен тұрады:

Кіріспе.

1.1. Ақпараттар және әдебиеттер жинақтау;

1.2. Проблеманы шешу үшін, теориялық зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттерін анықтау;

II.Негізгі бөлім.

2.1. Ұлттық аңшылық дәстүр ;

2.2. Қазақ салт дәстүріндегі бүркіт құсының маңызы ;

2.3. Бүркіттің негізгі қасиеттері және түрлері ;

III. Қорытынды.

Бүркіттің жабдықтары;

Бүркітті қорғау.

Қосымша.1. Пайдаланылған әдебиеттер;

2. Слайд.

3. Буклет.

Аннотация

Эта теоретическая проектная работа исследуя виды и жизнь орлов, собрав материал об уменьшении численности этих птиц, внесла небольшой вклад в исследовании орлов. До сих пор места обитания орлов и их характеристики не были исследованы с точки зрения учеников . Поэтому собрав полный материал об орлах мы постарались кратко объяснить.

Теоретическая исследовательская работа подразделена на 3 части.

I .Введение.

1.1. Сбор информации и литературы;

1.2. Чтобы решить проблему , выявить цель и задачи теоретической исследовательской работы ;

II.Основная часть .

2.1. Национальная охотничья традиция ;

2.2. Орёл в казахских традициях ;

2.3. Характеристика орлов и их виды ;

III. Выводы

3.1 Принадлежности для орлов ;

3.2 Охрана орлов .

Дополнение .1. Использованная литература ;

2. Слайд.

3. Буклет.

Synopsis

In this theoretical design work I investigating different kind of eagls and tleir life , collecting materials about reducation of number these birds.

We have brought the small contribution to research of eagles .Till now places of dwelling of eagles and their characteristics have not been investigating from the point of view of pupils.

There fore hoving collected a full material about eagles we have tried briefly the theoretical design work subdivided into 3 parts:

I Introduction

1.1.Gathering of the information and the literature.

1.2.To solve a problem to find out the purpose and problems of theoretical design.

II The basic part

2.1.National hunting tradition

2.2.Eagle in Kazakh tradition

2.3.characteristics of eagles and their kinds

III Conclusions

3.1.Accessories to eagles

3.2.Protection of eagles

Addition

1.Used literature

2.Slides.

Кіріспе

Менің қазіргі зерттеп жүрген ғылыми жұмысымның негізі- сонау ежелгі бабаларымыздың құсбегілік өнері мұрасын сақтап, ұшқыр тазысы мен жүйрік аты және үкілі домбырасын қайта жаңғыртып дамыту ,соның ішінде қазақтың қыран құсымен жақынырақ таныту болып табылады.

Менің бұл тақырыпты таңдаған себебім :мен ауылға жазда демалыста нағашы атамның үйіне бардым. Атамның көршісіндегі бүркіт мені өте қызықтырды. Атама көршісіндегі бүркітті жақынырақ көруге қолқа салдым. Атам менің сөзімді жерге тастамай , бүркітті жақынырақ көруге рұқсат берді. Осылай менің бүркітке деген қызығушылығым басталды. Ауылда атамнан да бүркіт жайында көп мағұлмат алып,келе сала апайыма айттым. Ол кісі сөзімді жерге тастамай бірден құптады.

Біздін табиғатта көптеген жануарлар, өсімдіктер, құстар өте көп. Құстар, жануарла «Қызыл кітапқа» енген. Қазіргі кезде құстың 12 түрі

«Қызыл кітапқа енген» Мемлекеттік Ұлттық Паркінде Бүркіт құсының 1-түрі бар. Бүркіт құсыда қызыл кітапқа енген. Бүркітті адамдар сатып алмайды, тек бір-біріне сыйға тартады. Ежелгі аңыз бойынша, ер жігіттің жеті қазынасы болған – ақылды жары, жүйрік сәйгүлігі, аңшы бүркіті, адал иті, мылтығы, қақпаны мен қазаны. Осы байлықтың барлығы «Жетi қазына» деп аталған.

Бүркіт – киелі, қастерлі құс. Қыран құстың жадағайын қазақ төріне іліп қоятын. Бүркітті ежелден «қасиетті құс» деп қастерлеп, «дала сермеңдесі», «көк тәңірісі», «аспан перісі», «қанаттылар ханы» деп құрмет тұтты. Елімізде бүркіт көбінесе Алтай, Тарбағатай, Алатау, Көкшетау таулары мен орман алқаптарында кездеседі.

Қазақ-салт-дәстүріндегі бүркіт құсының манызы

Бүркіт (Aquila chrysaetus) — жыртқыш құстар отрядына, қаршыға тұқымдасына жататын үлкен құс. Көбінесе тоғайлы және таулы жерде тіршілік етеді. Биік ағаштар мен зәулім жар тасқа ұя салып, 1—2 жұмыртқа табады. Орта Азияда, Қазақстанда бүркітті қолға үйретіп түлкі, елік, қарақұйрық сияқты аңдарға салады, шабыты түскен кырағы бүркіттер қасқырды да алады, ашынғанда адамға да түседі.

Кең қанаттары (созған кезде 2 метрге дейін жетеді) мен қысқа құйрығы (30—35 см) ұшқан кезде “ұшып бара жатқан қанатқа“ ұқсайды. Ұябасары шәулісіне қарағанда ірілеу болады. Латынша “алтын қыран“ деген аты күштілік пен айбындылықтың белгісі ретінде 200 жыл бұрын берілген. Бүркіттің салмағы 3 кг-нан 6 кг-ға дейін. Үлкен құстары қара-күрең түсті, төменгі жақтары ақшылдау болады. Ұясын ағаштарға, құзжартастардың басына, ал далалы жерде — жерге салады. Өте жақсы ұшырады, жерде жақсы жүреді, жүгіре алады. Жемтігін ұстаған кезде, жартылай ашылған қанатымен ұстайды.

Ұсақ және орташа сүтқоректілерді және құстарды ұстайды. Қазақстанда ормансыз және шөл далалардан басқа барлық жерлерде кездеседі, бірақ сирек. Қыста көбіне оңтүстікке ұшып кетеді. Саны азайып бара жатқан, сирек кездесетін құс. Қазақстанда кең таралған, бірақ біркелкі емес, кездейсоқ. Жалаңаш және құз-жартасты тауларды, қыраттарды, қарағайлы және басқа да тоғайларды, өзендердің жайылмасын, сексеуілді шөлдерді мекендейді. Қазақстандағы жалпы саны белгісіз, шамасы бірнеше жүз болуы керек.

Шілде айында алып, қыркүйекте аңға салуға болады. Далада көп ұшырса, аң аулағанда жетістіктерге жетеді. Бұл құсқа 200-300 грамм таза ет береді. Олар жұп болып өте биік жерлерде қоныстанады, ұяларын жартастардың қуыстары мен шоқыларында, кейде ағаш басына орнатады, диаметрі 2 метрге жетеді. Наурыз-сәуір айларында ұрғашысы 1-3 жұмыртқа салады, оларды шамамен бір жарым ай басады. Балапандары 70-80 күн ішінде ұясын тастайды, бірақ ата-анасы оларға ұзақ мерзім ішінде қамқорлық жасайды. Бүркіттің ұясын тауып, балапанын алу өте қиын. Бүркітті әлі ешкім арнайы көбейтіп өсірмейді. Бүркітшілер балапандарды жабайы табиғаттан алып, жастайынан үйрете бастайды. Келешек бүркітшілерді 7-10 жасынан бастап үйретеді. Алғашында балаға аса үлкен емес құстарды: қаршыға мен тұйғындарды баптауға рұқсат беріледі, ал 14-15 жасынан бүркітті сеніп тапсыра бастайды. Құстың адамды мойындауы өте қиын. Ол үшін олар кемінде үш тәулік ішінде бірге болуы тиіс. Бұл уақыт ішінде адам құсқа ұйқы бермейді және өзі де ұйықтамайды, болмаса құс мұны адамның әлсіздігі ретінде бағалауы мүмкін. Олар өзара мінез…