Климатқа адамның әсері бойынша 7-сынып материалы

Сабақ:

Мектеп:

Күні :

Мұғалім:

Сынып: 7

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Климатқа адамның әсері

Осы сабақ арқылы жүзеге асатыноқумақсаттары:

Т3. Сөздер мен сөз тіркестерінің мағынасын түсіну

7.Т3. Тұрмыстық-әлеуметтік тақырыптарға байланысты сөздер мен тірек сөздердің мағынасын түсіну.

Сабақмақсаты:

Тыңдалым мәтініндегі лексикалық тақырыпқа қатысты сөздер мен сөз тіркестерінің мағынасын түсініп, айтылымда және жазылымда қолдану.

Бағалау критерийлері:

Жаңа сөздерді мағынасына қарай дұрыс сәйкестендіреді;

Мәтін мазмұнына сай сұрақтарға дұрыс жауап береді.

Сөздерге қосымшаларды дұрыс жалғау арқылы сөз тіркестерін құрастырады.

Мәселенің себептері мен салдарын, шешу жолдарын анықтауда тірек сөздерді орынды қолданады.

Құндылықтарды игерту:

Қоғам мен мәдениет, адамгершілік қасиеттер, рухани тәрбие, т.б.

Пәнаралықбайланыс:

География

АКТ-нықолданудағдылары:

Таныстырылым, twig-bilim

Тілдікмақсаттар:

Пән лексикасы және терминология:

Ғаламдық жылыну

Ғаламшар

Ластану

Құрғақшылық

Су тасқыны

Қатты дауыл

Мұздық

Парникті газ

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

Сіз қалай ойлайсыз,......................?Неге...........................? Неліктен...................?

Меніңше, мәтін......................., өйткені ...................

Осыған дейін меңгерілген білім

Өткен тақырып бойынша саяхат туралы білетін сөздері мен сөз тіркестері сұралады.

Жоспар

Жоспарланатынуақыт

Жоспарбойыншаорындалуытиісіс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы

7 минут

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларды үш топқа бөліп отырғызу.

1.Қызығушылықты ояту кезеңі

Ой шақыру сұрақтары. 2 мин.

Ғаламдық жылыну деген не?

Оның салдары қандай?

Біз оны қалай тоқтата аламыз?

«Галереяда ой шарлау» 3мин.

Сынып қабырғаларына тақырыпқа сай суреттер ілінеді. Топта отырған оқушылар топ атауына қатысты суреттерді алып, ойларын ортаға салады.

Оқушылармен бірлесе отырып сабақ тақырыбы, сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін анықтап алу. 2 мин

«Ғаламдық жылыну» суреттер

Сабақтың ортасы

30 минут

Негізгі бөлім:

Тыңдалымалды тапсырма. ЖЖ. 3мин

Сөздерді суреттерімен мағынасына қарай сәйкестендіріңіз.

Жаңа сөздермен жұмыс

Сөздер/сөз тіркестері

Мағынасы

Суреттер

Ғаламдық жылыну

жер бетіндегі орташа температураның жоғарылауы

Ғаламшар

аспан денесі

Ластану

қоршаған ортаның бұзылуы

Құрғақшылық

Қуаңшылық, жердің құрғап кетуі

Су тасқыны

су деңгейінің көтеріліп, елді мекендерді басуы

Қатты дауыл

күшті жел

Мұздық

Мұз басқан мекен

Парникті газ

улы газ

(Жұпта отырған оқушылар тақтадағы дұрыс жауабымен өзге жұптардың жұмыстарын тексереді).

Тыңдалым тапсырмасы

https://twig-bilim.kz/kz/film/global-warming

Тыңдалым мәтіні

Бертінге дейін ауа райының маусымдық және аймақтық дәрежедегі ауытқуы қалыпты құбылыс болып келді. Алайда 1980-жылдары ғалымдар климатта әдеттен тыс бір құбылыстың болып жатқанын байқады. Орташа ғаламдық температура көтеріле бастады. Бұл үрдіс «ғаламдық жылыну» деген атпен танымал болды.

Ғаламшар тарихында Жер климаты көптеген табиғи өзгерістерге ұшырады. Бірақ бұл өзгерістің жөні бөлек. Температураның жоғарылауы мен парникті газдардың бөлінуі арасындағы тығыз байланысты көрсететін дәлелдер бар. Қазір ғалымдардың көбі осының кем дегенде бір бөлігіне антропогендік ластану кінәлі дегенге келіскендей. Кейбір есептеулер бойынша, Жер температурасы таяу жүзжылдықта 5,8 градусқа көтерілуі мүмкін. Ал өзге болжамдар температураның жоғарылауы баяу болатындығын көрсетеді. Десе де қанша уақыт алмасын, мұның салдары қатерлі болуы мүмкін. Тіпті апатты болуы ғажап емес.

Температура таяу 100 жылда Цельсий бағаны бойынша кем дегенде 1,4 градусқа көтеріледі. Бұл соңғы 100 жылдағы жоғарылаудан ең кемі екі есе көп. Болашақта температураның өсуі біздің климатымызды толығымен өзгертіп, экстремалды жағдайлардың көбеюіне әкеледі. Әлем бойынша құрғақшылық, су тасқыны және қатты дауылдар болады. Ең экстремалдық болжамдар орындалса, ірі мұздықтардың еруі салдарынан теңіз деңгейі 90 сантиметрге көтеріліп, көптеген жағалаудағы жерлерді тіршілікке жарамсыз етеді.

Әлемдік климат пен экожүйенің апатты өзгерісін болдырмау үшін парникті газдардың бөлінуін тоқтатуымыз қажет. Дамушы елдердің өзге мемлекеттерді қуып жетуге талпынуы салдарынан ғаламдық энергияны тұтыну әлі де көбеюі мүмкін. Бұл – 2050 жылға қарай бүкіл әлемдегі бөлінетін парникті газдардың мөлшері екі еселенеді деген сөз.

Егер біз маңызды өзгерістерді қазір жасамасақ, ғаламдық жылыну одан әрі жалғасып, апатты салдарға әкелуі мүмкін.

Мағынаны түсіну кезеңі. 2мин.

(Ілік септігі жалғанған сөзден сөз тіркесін жасағанда тәуелдік жалғауы жалғанған сөзді қажет етеді).