Көлік және жол белгілері туралы ашық сабақ, 5-сынып

ҚМЖ

Сабақ:қазақ тілі

Мектеп: «Қосағаш» жалпы орта мектебі

Тексерілді: С. Сайлауов.

Сынып: 5ә

Мұғалімнің аты жөні: Турдалиева Айжан Балабековна

Күні: 07. 02. 2019 ж

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақты зерттеу сабағының тақырыбы

Оқушылардың жазылым дағдысын қалыптастыруға «Төрт сөйлем» тәсілі қалай әсер етеді?

Бөлім / тақырып

Көлік және жол белгілері. Жол жүру ережелері қашан пайда болды?

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

5.3.5.1 - оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпараттарды сақтай отырып, жинақы мәтін жазу;

5.4.4.4 -сан есімнің мағыналық түрлерін ажырата білу, сан есімді зат есім орнына қолдана білу

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар:

Оқылым материалдары бойынша негізгі ақпараттарды сақтай отырып, жинақы мәтін жазады. Мәтінге сан есімнің мағыналық түрлерін қатыстыра алады.

Оқушылардың басым бөлігі:

Оқылым және тыңдалым материалдары бойынша негізгі ақпараттарды сақтай отырып, жинақы мәтін жазу барысында сан есімнің мағыналық түрлерін ажырата алады.

Кейбір оқушылар:

Өз ойын өмірмен байластыра отырып, жинақы мәтін жазады, сан есімдерді зат есім орнына қолдана алады.

Бағалау критерийі

Оқылым материалдары бойынша негізгі ақпараттарды сақтай отырып, жинақы мәтін жазады.

Сан есімнің мағыналық түрлерін ажырата біледі, сан есімді зат есім орнына қолдана алады.

Күтілетін нәтижелер

Жол жүру ережелерінің қашан, не үшін пайда болғанын біледі, жол жүру ережелерінің адам өмірімен байланысын түсінеді.

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады: негізгі ақпаратты сақтай отырып,жинақы мәтін жазады, сан есімнің мағыналық түрлерін ажыратады ,зат есімнің орнына қолданады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Жолда жүру ережелері тарихы, алғашқы бағдаршам, қазіргі бағдаршам, көлік, жол белгілері, жол жиегі

Талқылауға арналған сұрақтар:

Жол белгілерін білу не үшін қажет?

Жолда жүру ережелерінің тарихы туралы не білеміз?

Қазақстан Республикасында жолда ережесі қашан қабылданған?

Жол белгілерін «халықаралық тіл» деп атауға бола ма? Неге?

Ойлау дағдыларының деңгейлері

Білу, түсіну, қолдану, жинақтау.

АКТ қолдану дағдылары

Проектор, ноутбук

Құндылықтарға баулу

Жол белгілерін білудің маңыздылығын ұғындыру.

Пәнаралық байланыс:

бейнелеу, әдебиет

Тақырып бойынша алдыңғы білім

Көлік және жол белгілері туралы түсініктері бар.

Жоспар

Жоспарланған кезеңдері

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

Оқушылармен амандасу, ынтымақтастық орнату.

Оқушыларды жол белгілерінің сурет қиындылары арқылы 4 топқа бөлу. Топ өздеріне түскен жол белгілері туралы айтып өтеді.

Жаңа сабақтың мақсаты мен бағалау критерийін таныстырамын, үй тапсырмасын пысықтаймын.

үлестірме қағаздар

Сабақтың ортасы

10 мин

5 мин

10 мин

7 мин

1- тапсырма. Топтық жұмыс. Жазылым. Мәтінді оқыңдар. Сұрақтарға жауап беріңдер.

Айтылым. Топтық жұмыс. «Түйінді сәттер» әдісі

Жолда жүру ережелерінің тарихы туралы не білеміз?

Біздің елде алғашқы ережелер қашан ,қайда қабылданды?

Қазақстан Республикасында жолда ережесі қашан қабылданған?

Жол белгілерін «халықаралық тіл» деп атауға бола ма? Неге?

МТ. Мәтіннің мазмұндау жоспары бойынша ақпарат беру.

Ағаш бағандардың пайда болуы.

Ат айдаушыларға тыйым салатын жарлықтардың шығуы.

1812 жылы Ресейде тұңғыш қабылданған жол ережелері.

Жол ережесі талаптарының қатая бастауы.

Жол-көлік оқиғасының себептері.

Жүргізушіге ату жазасы берілу себебі.

«Жолда жүру қауіпсіздігі туралы» заңының қабылдануы.

Жол белгілері - «халықаралық тіл».

Жолда жүру ережелерін сақтау- үлкен жауапкершілік.

2- тапсырма. Негізгі ақпаратты сақтап, жинақы мәтін жазыңдар. Мәтіндеріңе сан есімнің мағыналық түрлерін қатыстырыңдар. Мәтіндеріңдегі сан есмдердің астын сызып, мағыналық түрлерін жазып көрсетіңдер.

«Еркін жазу» әдісі

1-топ . Ертеде адамдар ат жеккен күймемен жердің тегіс жерлерімен баяу жүретін еді. Келе-келе жолдың қажеттігі туды. Бірте-бірте ат арбалар, түрлі көліктер жолда араласып жүретін болды. Серуен-саяхат көбейді. Саяхат жасауды ұнататын орыс патшасы Петр І кезінде жолдың түйіскен жерлеріне ағаштан баған орнатып қоятын болған. 1817 жылдан бастап ағаш бағандар арақашықтықты өлшейтін бағаналармен алмастырылған. Қала тұрғындары көбейген сайын олардың жүріп-тұруы қиындай бастады. Ат арбамен жүрудің өзі де күрделене бастаған. Ертеректе ат жегілген күймелердің ат айдаушылары арасында жүру тәртібін бұзатындар болыпты. Соған қарай, ат айдаушыларға тыйым салатын жарлықтар да шыққан көрінеді. 1742 жылы дәл сондай жарлық шығып, ат айдаушылардың өрескел тәртіп бұзушыларын полицейлер арқылы жазаға тарту туралы жарлық та шығыпты. 1812 жылы Ресейде тұңғыш рет оң жақ қапталмен жүру тәртібі енгізіліпті және жылдам жүрушілерге шектеу қойылып, экипаждардың жүріс-тұрысын реттеуге алғашқы қадамдар жасалыпты.Арада жылдар жылжып өте береді. Жол бойында автокөліктер жүре бастайды. Ресейде 1920 жылдың 10 маусымында «Мәскеу және оның аймағында автокөлік жүрісін тәртіпке келтіру туралы» дерекке В.И.Ленин қол қояд

2-топ. Онда жүргізушілерге жылдамдықты белгілеген мөлшерден арттыруға болмайтыны және жолдың тек оң қапталымен жүру керектігі ескертіледі. Бұл ереже сол кезде Ресейде ғана қабылданды. Содан кейін автокөлік саны өскен сайын ереже талаптары да қатая бастады. Уақыт өткен сайын өмір талабы да өзгере бастады. Машиналар саны көбейді. Жүріс-тұрыс қиындай түсті. Соған орай Жолда жүру ережелерінің талаптары да өзгеріп, қаталдана берді. Кеңес Одағында, оның барлық аймақтарында жолда жүру кезінде ереже бұзғандарға әкімшілік шара қолданып, жауапқа тарту жүзеге аса бастады. Біздің елде алғашқы ережелер 1931 жылы Алматы қаласында қабылданды. Ол Алматы көшелері мен аумағындағы жұмысшы поселкелері мен кіші стансаларға ғана қатысты екен. Осы жылы Алматы қаласында не бары 109-дай автокөлік болыпты. Оның 49-ы жеңіл, 59-ы жүк машиналары еді. 1935 жылы машина саны 640-қа жеткен. Республика бойынша 1930 жылы не бары 596 автомашина, 93 мотоцикл есепке тіркелген. Ол кезде көліктің аздығына қарамастан, жол-көлік оқиғасы да болыпты. Әрине, оның басты себебі жүргізушілердің жауапсыздығынан болған...

3-топ . 1937 жылы Алматы қаласында шілде айында Медеу шатқалында жұмыста жүрген 3 тонналық жүк машинасының жүргізушісі Б. деген азамат қорабына 37 адамды отырғызып, қалаға қарай щыққан.…