Көне түркі жазулары және қазақ жазуы ашық сабағы

Сабақтың тақырыбы:

Көне түркі жазбалары және қазақ жазуы

Мұғалім: Нуралина С.А.

Күні : 04.09.2018

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны: 11

Қатыспағандар: 0

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:

8.1.1.1 - мәтіннен алынған дәйексөздерге, үзінділерге сүйене отырып, көтерілетін мәселені болжау;

8.4.1.1 - тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазу.

Сабақ мақсаты:

күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазу дағдыларын дамытады;

мәтіннен алынған дәйексөздерді түсініп, айтылмақ ойды одан әрі дамыта болжам жасайды

Құндылықтарды игерту:

«Мәңгілік ел» жалпықоғамдық құндылығы:

- Тіл мен мәдениет;

- Өмір бойы білім алу;

- Топ мүшесі ретінде жүктелген жауапкершілікті сезіну;

- Топтық және жұптық жұмыста ынтымақтастықпен жұмыс жасау

Аталған құндылықтар сабақ тақырыбы арқылы оқушылардың топтаса және жеке отырып жұмыс жасаулары, сын тұрғысынан ойлай білу, ақпаратты өңдей білу,өзіндік көзқарасын дәлелдей алу дағдылары негізінде жүзеге асады.

Пәнаралық байланыс:

Тарих, қазақ тілі пәндерінен алған білімдерін еркін қолданады

АКТ-ны қолдану дағдылары:

Электронды оқулық

Бағалау критерийлері:

дәйексөз бен тірек сөздерді анықтау

Тілдік мақсаттар:

Көне жазба ескерткіші туралы алғашқы сабақ. Оқушылар бұған дейін қазақ әдебиеті, тарих пәндерінен Орхон –Енесей жазба ескерткіштері туралы хабардар. Бұл сабақта жалқы есімдердің емлесін Көне түркі жазба ескерткіштері туралы мәтіндерден анықтап, тілдік қолданыста пайдаланады.

Дифференциация

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Топтық жұмысты брлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды. Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Осыған дейін меңгерілген білім

7-сыныпта өткенді қайталау

Сабақ барысы

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Ресурс

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту

Психологиялық ахуал орнату. «Ыстық алақан» тренингін өткізу.

Қызығушылықты ояту:«Суреттер галереясы» әдісі. Сынып қабырғасына көне түркі жазуына қатысты суреттер ілінеді. Оқушылар суреттерді кезегімен көріп, аралайды. Өзіне жақын тұрған оқушымен тарихи ескерткіштер, көне түркі жазуы туралы ойларын айтып әңгімелеседі.

Мұғалім оқушылардың ойын тақырыпқа алып келу мақсатында төмендегі сұрақтарды қояды:

-Көне түркі жазба ескерткіштерінің құпиясы не?

-Қазақстандағы «Мәдени мұра» бағдарламасы қандай мақсатта құрылған?

Сабақтың ортасы

«Болжам кестесі» әдісі

1-қадам. 1-тапсырма

Алдымен, оқушылар мәтіннен берілген үзіндіні тыңдап, көтерілетін мәселеге болжам жасайды

VIII ғасырда тасқа қашап жазылған ескерткіш – жырларды әдебиеттану ғылымы тұрғысынан жан-жақты зерттеген кісі совет ғалымы И.В. Стеблева болды…

2-тапсырма.

Аудиомәтінді толығымен тыңдап, өз болжамымен салыстырады

Мәтінмен жұмыс кезеңі.

Оқушылардың жұптық тапсырмасы:

Тыңдалым мәтініндегі туындаған мәселені анықтап, төмендегі кестені толтырады.

Үлгі:

Көтерілген мәселе

Себептері

Менің пікірім

Күлтегін, Білгі қаған және Тоныкөк ескерткіштері көркем әдебиетке, соның ішінде поэзияға ешбір қатысы жоқ

Әдебиетші ғалымдар арасында екі түрлі көзқарастың болуы

Ежелгі түркілердің өзіндік әдеби дәстүріне негізделген көркем туынды

Дифференциация: Әдебиетші ғалымдар арасында әр түрлі көзқарастың бірізділігіне зерттеу жүргізеді.

Грамматикалық тапсырма.

Оқушыларға бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазу талаптары түсіндіріледі.

Жұптық тапсырма ретінде тыңдалым материалынан (аудиомәтін) оқушылар жалқы есімдерді тауып, атауларын анықтайды.

Мысалы, Адам аттары-антропонимдер (Күлтегін, Тоныкөк, Тұмар)

Географиялық атаулар –топонимдер (Жидебай, Қоскөл)

Жануарлар атаулары –зоонимдер (Байшұбар, Кеоқұла)

Аспан денелерінің атаулары -астронимдер (Шолпан, Марс)

Тарихи уақиғалармен байланысты мезгіл атаулары - хрононимдер (мысалы, Жеңіс күні, Түркі дәуірі т.б.)Рухани нысандар атаулары - идеонимдер (Арыстан баб кесенесі)

Бағалау критерийі:

Т/А8.1.3.1 – Мəтіннен алынған дəйексөздерге, үзінділерге сүйене отырып, көтерілетін мəселені болжау

Дескриптор

Балл

Білім алушы:

Дәйексөздерге сүйеніп, мәселені анықтау

Тірек сөздердің қызметін түсіну

8-сынып Қазақ әдебиеті оқулығы

Сабақтың соңы

«Түркі әлеміне саяхат» әдісі.

Оқушылар топта зерттеуші, саяхатшы, тілші және суретші мамандықтарының бірін таңдайды.

Міндеттері:

-зерттеуші өз жұмыстары немесе «ашқан жаңалықтары» бойынша есеп дайындайды.

-Саяхатшы Орхан –Енесей жерлеріндегі оқиға жайлы күнделік жазады.

-Тілші өзі көрген, куә болған жайлар туралы репортаж дайындайды.

-Суретші түркі сапары жайлы сурет салады.

Стикерлер, мамандық атаулары жазылған парақшалар

Сабақтың тақырыбы: Құпия таңбалар кілті – ғылым жаңалығы

Мұғалім: Исина Б. Т.

Күні : 06.09.2018

Сынып: 8

Қатысқан оқушылар саны: 11

Қатыспағандар: 0

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:

8.2.2.1 - публицистикалық және ғылыми стиль ерекшеліктерін қолданылған тілдік құралдар арқылы тану;

8.2.3.1 -мақала, аннотация құрылымы мен ресімделуі арқылы жанрлық ерекшеліктерін ажырату;

8.4.1.1 - тақырып бойынша бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазу.

Сабақ мақсаты:

күрделі-құрама атауларды орфографиялық нормаға сай жазу дағдыларын дамытады;

мәтіннен алынған дәйексөздерді түсініп, айтылмақ ойды одан әрі дамыта болжам жасайды

Құндылықтарды игерту:

«Мәңгілік ел» жалпықоғамдық құндылығы:

- Тіл мен мәдениет;

- Өмір бойы білім алу;

- Топ мүшесі ретінде жүктелген жауапкершілікті сезіну;

- Топтық және жұптық жұмыста ынтымақтастықпен жұмыс жасау

Пәнаралық байланыс:

Тарих, қазақ тілі пәндерінен алған білімдерін еркін қолданады

АКТ-ны қолдану дағдылары:

Электронды оқулық

Бағалау критерийлері:

дәйексөз бен тірек сөздерді анықтау

Тілдік мақсаттар:

Көне жазба ескерткіші туралы алғашқы сабақ. Оқушылар бұған дейін қазақ әдебиеті, тарих пәндерінен Орхон –Енесей жазба ескерткіштері туралы хабардар. Бұл сабақта жалқы есімдердің емлесін Көне түркі жазба ескерткіштері туралы мәтіндерден анықтап, тілдік қолданыста пайдаланады.

Дифференциация

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Топтық жұмысты брлесе орындайды. Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды.

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Осыған дейін меңгерілген білім

Көне түркі жазбалары және қазақ жазуы

Сабақ барысы

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Ресурс

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі 2 минут

Топтарға бөлу. «Қағаз қиындылары»

Бірнеше құттықтау қағаздарын топ құрамындағы оқушылар саны бойынша беске, алтыға жыртып, оларды араластырып, оқушыларға таратып беру керек. Оқушылар қиықтарды құрастырып бүтін сурет шығарады. Сол арқылы топтарға бөлінеді.

Мағынаны тану

«Түртіп алу» әдісі.

Оқушыларға https://www.youtube.com/watch?v=dE46jWbdDZI сілтемесіндегі бейне баянды көреді. (Мұғалім қажет деген тұстарын көрсетеді). Оқушылар қажетті ақпаратты дәптерлеріне түртіп жазып алады. Жазып алған ақпараттарын сабақ барысында қолданады.

Сабақтың ортасы

Тапсырма 1

«ДЖИГСО» әдісі.

Оқушылар тапсырманы топта орындайды. Әр топқа шығармадан үзінді беріледі. Оқушылар үзіндіні топта оқып, мазмұнын талқылайды.Топтан бір спикер таңдалады. Спикер өз топтарына берілген үзіндінің мазмұнын басқа топтарға барып түсіндіред.

Бағалау критерийі

Дескрипторлар

Шығарма мазмұнын біледі

Шығарманы мазмұндайды

Ойын жүйелі, түсінікті жеткізеді

Бағалау. «Дауыс беру» әдісі

Оқушылар спикерлерді дауыс беру арқылы бағалайды. Әр оқушы бір спикерге ғана дауыс бере алады. Шығарма мазмұнын жақсы түсіндіре білген әрі әсерлі етіп жеткізген спикерге дауыс береді.

Тапсырма 2

С

Оқушылар сынып болып шығарманың композициялық құрылымын ажыратады және оны тақтаға жазады. (Мұғалім қажет болған жағдайда оқушыларға көмек береді, бағыттайды)

Шығарманың басталуы....

Шығарманың дамуы...

Шығарманың шиеленісуі...

Шарықтау шегі...

Шығарманың шешімі...

ЖЖ

Оқушылар тапсырманы жұпта орындайды. Әр жұпқа шығарманың композициялық құрылымы бөлініп беріледі. Оқушылар төмендегі кестені толтырады. (Мұғалім тапсырманың орындау уақытын бекітеді, қадағалайды)

1-жұп. Шығарманың басталуы

2-жұп. Шығарманың дамуы

3- жұп. Шығарманың шиеленісі

4- жұп. Шығарманың шарықтау шегі

5- жұп Шығарманың шешімі.

Бағалау критерийі

Шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау

Шығарманың композициялық бөліктеріне тақырып қоя алады

Шығарма бөліктерінің идеясын анықтай алады

Шығарма бөлігіндегі көтерілген мәселені біледі

Шығарма бөлігіне қорытынды шығара алады

8-сынып Қазақ әдебиеті оқулығы

Сабақтың соңы

Стикерлер, мамандық атаулары жазылған парақшалар

Пәні: Қазақ тілі

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 7 Т1

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы