Көрсетілім сабағы бойынша музыка пәніне арналған материал

«Көрсетілім сабағы»

Білімділік мақсаты: Оқушыға көркем шығармамен жұмыс жасай білуге, музыкалық кәсіби білімін толықтыру.

Дамытушылық мақсаты: Оқушының музыкалық есте сақтау,ырғақты сезіну, есту қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік мақсаты: Оқушының халық аспабы қобызға деген сүйіспеншілігін арттыра отырып, халық музыкасын дәріптей білуге тәрбиелеу.

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Оқушының үйге берілген бағдарламасын тексеру (пысықтау)

ІІІ. Сабақта өтілетін бағдарламамен жұмыс жасау

ІҮ. Бекіту

Ү.Үй тапсырмасы

ҮІ. Рефлексия

І. Ұйымдастыру кезеңі

1. Оқушымен амандасу.

2.Аспаптың құлақ бұрауын келтіру. Оқушы назарын сабаққа аудару.

3. Ашық ішекте «ре-ля» жәй екпінде ысқышты жүргізу. Оқушы ысқышты түзу, толық және еркін, жұмсақ жылжуын бақылау.

ІІ. Оқушының үйге берілген бағдарламасын тексеру, пысықтау.

1. Ю.Шишаков «Этюд» (үзінді)

2.Халық әні «Бір бала»

3. Е. Андосов «Назерке»

4. Қорқыт «Байлаулы киіктің зары»

Оқушыға гамма А-dur (І-октава) ойнату. Гамманы ойнату арқылы оқушының ысқышты дұрыс жүргізуіне, дыбыстың таза және көркем шығуына үлкен ықпалы бар.

Гамма дегеніміз бір дыбыстан екінші аттас дыбысқа шейін, ереже бойынша тізбектеліп құрылған дыбыс ретін гамма дейді.

Деташе штрихы- әр дыбысты, жеке-жеке ысқышпен ойнату. Осындай әдіс қолданғанда әрбір ысқыштың толық жүргізуімен байланысты. Ысқышты төмен (П) және жоғары (V). Бұл әдісте ысқыш кең және толық жүргізілуі тиіс. Шығарманың екпінімен мінездемесіне байланысты деташе штрихы толық ысқышпен ( Т.ы.) немесе төменгі жартысмен (Т.ж.) және жоғарғы жартысымен (Ж.ж) орындалуы мүмкін.

Лигато штрихы- бірнеше дыбысты бір ысқыға қосып, бірге байланыстырып ойнау. Осындай әдіс кезіндегі ысқышты төмен (П) немесе (V) жүргізгенде, ысқышта бірнеше дыбыс қосылып орындалады. Лигато штрихының негізгі мақсаты-ысқышты баяу, үзбей жүргізілуі тиіс.

Лигатоның екі түрі болады:

1) бір ішекте орындалатын

2) бір ішектен екінші ішекке өтетін лигато

Этюд- машықтану мағынасын білдіреді. Этюд музыкалық аспаптарда орындалатын оң қол және сол қол техникасын өсіру үшін шағын шығарма. Кейбір этюдтер өз алдында дербес көркем шығарма ретінде де қабылданады.

1.Ю.Шишаков «Этюд». /үзінді/ Нота бойынша, «ре» ішегіндегі ноталарды, дыбыс тазалығын сақтап, дыбыс сапасын көтеріп, орындау.

2.Халық әні «Бір бала»

А re corde- ре ішегіндегі ноталарды, дыбыстарды таза алу. (3-4 такт,12-17-18 такт)

3. Е. Андосов «Назерке». Күйді нота бойынша дыбыс тазалығын, аппликатураны сақтап орташа екпінде орындау.Аla corde- ля ішегіндгіжоғарғы (ІІ-октава) 16-ноталардың сапасына мән беру және форшлаг естіртіп ойнау,алу.

Форшлаг –шығарманы көркемдеп, әрлеу үшін қобыз күйлерінде өте көп кездесетін тәсілдер. Форшлаг майда ноталар мен негізгі дыбыстың алдынан белі бір сызылып және сызылмай да жазылады. (17-18 такт, 23-такт)

4. Қорқыт «Байлаулы киіктің зары» Күйді жәй екпінде, нотамен аппликатурасын сақтап, дыбыс сапасына, тазалығына мән беріп орындау. Ашық ішекте ысқышты сызылтып жүргізу /портаменто/.

Портаменто- қобыз ойнауда жиі кездесетін тәсілдің бірі «портаменто» (итальян сөзі Portamento-жүргізу) Бұл тәсіл ноталық жазбада нотаның үстіне немесе астына қойылған сызықша түрінде бейнеленеді. Портаменто тәсілі- оң қолмен ысқышты…