Қорқыт тақырыбындағы көрсетілім сабағы музыкадан

Алматы облысы

Еңбекшіқазақ ауданы

Шелек ауылы

МКҚК «Балалар музыка мектебі»

Толегенова А.Б.

«Көрсетілім сабағы»

Білімдік мақсаты: Оқушыға сабақты үйрету арқылы, білім деңгейін кәсіби түрде жетілдіру.

Дамытушылық мақсаты: Оқушының музыкалық есту, есте сақтау және ырғақты қабылдау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік мақсаты: Оқушының музыкалық есту, есте сақтау және ырғақты қабылдау қабілетін дамыту.

Сабақ барысы

І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Оқушының үйге берілген бағдарламасын тексеру (пысықтау)

ІІІ. Сабақта өтілетін бағдарламамен жұмыс жасау

ІҮ. Бекіту

Ү.Үй тапсырмасы

ҮІ. Рефлексия

І. Ұйымдастыру кезеңі

1. Оқушымен амандасу.

2.Аспаптың құлақ бұрауын келтіру. Оқушы назарын сабаққа аудару.

3. Ашық ішекте «ре-ля» жәй екпінде ысқышты жүргізу. Оқушы ысқышты түзу, толық және еркін, жұмсақ жылжуын бақылау.

ІІ. Оқушының үйге берілген бағдарламасын тексеру, пысықтау.

1. Ш. Дангля «Этюд №54» (үзінді)

2. Ақан-сері «Маңмаңгер»

3. А. Райымқұлова «Ақбота»

Оқушыға гамма a-moll (І-октава) ойнату. Гамманы ойнату арқылы оқушының ысқышты дұрыс жүргізуіне, дыбыстың таза және көркем шығуына үлкен ықпалы бар.

Гамма дегеніміз бір дыбыстан екінші аттас дыбысқа шейін, ереже бойынша тізбектеліп құрылған дыбыс ретін гамма дейді.

Деташе штрихы- әр дыбысты, жеке-жеке ысқышпен ойнату. Осындай әдіс қолданғанда әрбір ысқыштың толық жүргізуімен байланысты. Ысқышты төмен (П) және жоғары (V). Бұл әдісте ысқыш кең және толық жүргізілуі тиіс. Шығарманың екпінімен мінездемесіне байланысты деташе штрихы толық ысқышпен ( Т.ы.) немесе төменгі жартысмен (Т.ж.) және жоғарғы жартысымен (Ж.ж) орындалуы мүмкін.

Лигато штрихы- бірнеше дыбысты бір ысқыға қосып, бірге байланыстырып ойнау. Осындай әдіс кезіндегі ысқышты төмен (П) немесе (V) жүргізгенде, ысқышта бірнеше дыбыс қосылып орындалады. Лигато штрихының негізгі мақсаты-ысқышты баяу, үзбей жүргізілуі тиіс.

Лигатоның екі түрі болады:

1) бір ішекте орындалатын

2) бір ішектен екінші ішекке өтетін лигато

Этюд- машықтану мағынасын білдіреді. Этюд музыкалық аспаптарда орындалатын оң қол және сол қол техникасын өсіру үшін шағын шығарма. Кейбір этюдтер өз алдында дербес көркем шығарма ретінде де қабылданады.

1. Ш. Дангля «Этюд №54». /үзінді/ Нота бойынша, дыбыс тазалығын сақтап, дыбыс сапасын көтеріп, ішетен ішекке а re corde- ре ішегінен а la corde- ля ішегіне ысқыштың біркелкі, жұмсақ ауысуын қадағалап орындау.

2. Ақан-сері «Маңмаңгер»

А re corde- ре ішегіндегі ноталарды, дыбыстарды таза алу. (6-7 такт, 12-13 такт)

3. А. Райымқұлова «Ақбота». Күйді нота бойынша дыбыс тазалығын, аппликатураны сақтап орташа екпінде орындау. Күйдің бірінші тактісінде ішектен-ішекке а re corde- ре ішегінен а la corde- ля ішегіне ысқыштың жұмсақ ауысуына, сапасына мән беру және форшлаг жұмсақ алу.

Форшлаг –шығарманы көркемдеп, әрлеу үшін қобыз күйлерінде өте көп кездесетін тәсілдер. Форшлаг майда ноталар мен негізгі дыбыстың алдынан белі бір сызылып және сызылмай да жазылады. (1-2 такт, 3-4 такт)

А la corde- ля ішегіндегі (21-22 такт 23-24 такт) өлшеміне, ырғағына мән беріп санап біркелкі ырғақта орындау.

ІІІ. Сабақта өтілетін бағдарламамен жұмыс жасау. /Қорқыттың суретін көрсету/

Бірқатар зерттеулерде Қорқыт жайындағы аңыздар Сыр бойындағы оғыздардың арасында туып, содан бастап түркі тектес халықтар арсында кең етек алған делінеді. Оның Сыр бойындағы оғыздардың астанасы Жанкент қаласында ҮІІІ-ІХ ғасырлар аралығында өмір сүргендігі айтылады. Кейбір аңыз-әңгімелерде Қорқыт 295 жыл өмір сүрген деген болжам жасалады. Қазақ арасындағы аңыздарда Қорқыт-көпті көрген, ойшыл дария, атақты қобызшы. «Қорқыт-қобыз тұтастығы» түсінігімен тарихқа енді. Қорқыт қобызын ойнағанда, ұшқан құс, жүгірген аң-барлық тіршілік иесі үн түнсіз тыңдайды екен. Халық шежіресінің айтуынша, Қорқыт аты тек туыстарының ұнатып қоя салған аты емес. Қорқыт шыр етіп жерге түскенде ол айналасын қоршап отырғандарға, шешесіне кішкене сәби сияқты болып көрінбеген, түрі адамға ұқсамайтын «қап» сияқты болып көрінген. Жұрт шошып қашып кеткен, бейшара шешесі ғана қасында қалған.…