Көшпенділер мәдениеті бойынша сабақ жоспары, 7-сынып

Сабақ : қазақ тілі

Мектеп:

Күні :

Мұғалім:

Сынып: 7 Т1

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы

Көшпенділер мәдениеті

Сабақтың тақырыбы:

Көшпенділер мәдениеті

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

7Т/А3 Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, ұсынылған ақпарат бойынша факті мен көзқарасты ажырата білу.

Сабақтың мақсаты:

Тыңдалған мәтін мазмұнын түсіну, фактілерді көрсете отырып, көзқарастарын жазу;

Ресурстар

https://kk.wikipedia.org/wiki

Бағалау критерийлері:

Мәтін мазмұнын түсінеді, фактілерді көрсете отырып, көзқарастарын жазады,

Дескриптор

- Мәтін мазмұнын түсінеді;

- Фактілерді тауып, көзқарастарын білдіре алады;

- Ойын көркем тілде жеткізеді.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну, қолдану

Тілдік мақсаттар:

Көшпенді халық, ата қоныс, ит — жеті қазынаның бірі,

Үндістан, Иран, Грекия. Қытай империясы

Құндылықтарды дарыту

Балаларды отансүйгіштікке, елжандылыққа, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу

Пәнаралық байланыс

Әдебиет, тарих

АКТ қолдану дағдылары

Осы сабақ барысында оқушылар Рower Point бағдарламасынан тақырыпқа қатысты көрнекі құралдарды пайдаланып, интербелсенді тақтаны қолдану

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Сабақтың басы

Сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийі айтылады.

Миға шабуыл

Ж. «Көшпенділер деген кімдер?», «Мәдениет дегенді қалай түсінесің?», «Көшпенділер мәдениеті деген не?» деген сұрақ төңірегінде оқушылар нені білетінін және нені білгісі келетінін жазады. Білгім келеді бөлігіне жазылған сұрақтардың ішінен оқушылардың білетіндері болса жауап беруге мұғалім тарапынан рұқсат етіледі.

Білемін

Білгім келеді

Үйрендім

Анықтама бұрышы

Көзқарас - пікір, ой, ұғым. Адамдардың қоршаған ортаға деген түрлі дүниетанымы.

Факт - әр уақытта ешқандай шартсыз ақиқат болатын айтылым. Пролог тілінде қарастырылады. Шынымен болған, ойдан шығарылмаған оқиға, жағдай, құбылыс.

1-тапсырма. Тыңдалым тапсырмасы (мұғалім оқиды). Тапсырма 3 бөлікке бөлініп оқылады.

1-бөлік: ЖЖ.Тыңдалған мәтіннің қысқаша мазмұнын айтады, көзқарасын білдіреді. 2-бөлік: Ж. ЖЖ. Мәтіннің 2-бөлігі тыңдалғаннан кейін оқушылар фактілерді анықтап, көзқарастарын білдіреді.

фактілер

көзқарастар

Жазғандарын алдымен жұпта салыстырады. Бір-біріне талдаулар жасап, ортақ нұсқа дайындайды.

3-бөлік: Тірек сөздерді теріп жазу және соған негіздей отырып өз пікірін айту.

Қалыптастырушы бағалау:

1-бөлікте мұғалім жарайсың, өте жақсы, керемет сөздерімен бағалайды; 2-бөлікте жұпта жасаған жұмыстарына пікір білдіру арқылы өзара бағалау жүреді; 3-бөлікте екі жұлдыз бір тілек арқылы сыныпта бағаланады.

Дифференциация.

А деңгейіндегі оқушы мәтін мазмұнын жақсы біледі; факт келтіреді; көзқарасын көркем тілде жеткізеді;

В деңгейіндегі оқушы мәтін мазмұнын жалпы біледі; факт толық келтірмейді, көзқарасын түсінікті жеткізеді.

С деңгейіндегі оқушы мәтін мазмұнын дұрыс түсінбейді; факт келтіре алмайды, көзқарасын жеткізуде қиналады.

Көшпенділер өркениеті

1-бөлік. Әрбір ұлттық мәдениет бос кеңістікте емес, адамдандырылған қоршаған ортада әрекет етеді. Мәдени кеңістік оқшау, мәңгіге берілген енші емес. Ол тарихи ағынның өрісі болып табылады. Мәдени кеңістіктің маңызды қасиеті — оның тылсымдық сипаты. Мысалы, «ата қоныс» ұғымы көпшелілер үшін қасиетті, ол өз жерінің тұтастығының кепілі және көршілес жатқан мекендерге де қол сұғуға болмайтындығын мойындайды. Қауымдық қатынас мекендер егемендігінен туады. Ата қоныстың әрбір жағрафиялық белгілері халық санасында киелі жерлер деп есептелінеді, яғни қоршаған орта киелі таулардан, өзен- көлдерден, аңғарлар мен төбелерден, аруақтар жататын молалардан т.б. тұрады. Олардың қасиеттілігі аңыз-әпсаналарда, жырлар мен көсемсөздерде болашақ ұрпақтарға мұра ретінде қалдырылған.

Белгілі бір парасаттылық, ізгілік, ұстамдылық, интуициялық жоғары қабілеттері жоқ адамдар қатал далада өмір сүре алмас еді. Кеңістікке үйлесімді мәдениетте адам мен табиғаттың арасында «қытай қорғаны» тұрған жоқ. Керісінше, мәдениет олардың арасындағы нәзік үндестікті (гармонияны) білдіретін дәнекер қызметін атқарады. Қазақтың төл мәдениетінде экологиялық мәселе әдептіліктік жүйесіндігі обал және сауап деген ұғымдармен тікелей байланыстырылды. Табиғат аясындағы мәдениетті қатып-сеніп қалған, өзгеріссіз әлем дейтін пікірлер де әдебиетте жиі кездеседі. Алайда, бұл осы мәдениетке тынымсыз қозғалыс тән екендігін аңғармаудан туады. Шексіз далада бір орында тоқталып қалу көшпелілік тіршілікке сәйкес келмейді. Ол мезгілдік, вегитациялық заңдылықтарға бағынып, қозғалыс шеңберінен шықпайды. Әрине бүл қозғалыс негізінен қайталанбалы, тұрақты сипатта болады. Қуаң даланы игеру табиғатты өзгертуге емес, қайта оның ажырамас бір бөлігіне айналуға бағытталған. Яғни, адам табиғат құбылыстарына тәуелді болып қалады.

2-бөлік.Көшпенділер көлігі. Енді қарастырып отырған өркениеттің кеңістікті игеру құралдарына тоқталып өтейік. Бұл жерде ең алдымен көшпелілер өміріндегі жылқының ерекше бір қызметіне назар аударған жөн. Жылқыны адам еркіне көндіру арқылы адамзат кеңістікті меңгеру ісінде үлкен қадам жасады. К.Ясперстің пікірі бойынша, тағылықтан өркениетке өтуде жер суару жүйелерін жасаумен, жазудың ашылуымен, этностардың пайда болуымен қатар жылқыны пайдалана білу адамзат үшін өте маңызды болды. Жылқыны пайдалана білу шектелген…