Күбі туралы ғылыми баяндама және зерттеу жұмысы 8 сынып

Күбі – қазақ халқының ежелгі сүт өңдеу бұйымы

Зерттеу

міндеттері:

Зерттеу жұмысының негізгі болжамы

Зерттеу нысаны:

Зерттеу

өзектілігі

Зерттеу мақсаты

Кіріспе

Зерттеу жұмысының әдістемесі:

Зерттеудің

жаңалығы

мен дербестік

нәтижесі:

Зерттеудің

теориялық

және

практикалық

мәні:

Ертедегі қазақ халқының дүниетанымы

Затқа ат берді- атады , оны таныды, құрамын білді - құрастырды, - сипаттады – себебін түсіндірді – оны анықтады - құбылысты жүргізді және өмірде қолдана білді.

Қазақ халқының сүт өнімдерін

дайындау тәсілдері

Сүзбе

құрт.

Қатық

Iрiмшiк.

Айран.

Саумал .

Сарысу

(сүт өнімі)

Шұбат.

Сүт көже.

Қымыз .

Қаймақ.

Уыз.

Қазақ халқының сүт өнімдерін сақтау тәсілдері

Қазақ халқы сүт өнімдерін сақтау үшін әр түрлі теріден, ағаштан жасалған бұйымдарды пайдаланған. Әсіресе сүт өнімдерін өңдеу ісіне күбі кеңінен пайдаланылса, сақтау ісіне саба, торсық, т.с.с кеңінен пайдаланылған .

Күбі – қымыз мен айран дайындауға арналған ,

пісу арқылы ашытып, тұщытатын ыдыс.

Ол екі түрлі тәсілде жасалады: тұтас қайың кесіндісінің

өзегін ұңғып, кеңейту арқылы; әр түрлі ағаш-тардан

бірнеше бөлік жіңішке тақтайшаларды темір құрсаулармен

бекіту арқылы. / 4- сурет / . Қымыз күбілері аласалау,

жуандау болады. Күбі ауыз жағы тарлау, түп жағы

кеңірек етіп еменнен жасалады. 60 — 70 және 100 литр

сүт өнімі сиғандай, әр түрлі мөлшерде болады.

Оның іші де апта сайын жуып кептіріліп, сүр еттің

майымен, қойдың құйрығымен майланып, тобылғы

дүзгін, құлмұрын ағаштарының, қоғажай дейтін шөп

түбінің түтінімен ысталып отырады. Күбіні баптай білген

үйдің қымызы мен айраны да дәмді болады. Қымыз еш

уақытта темір ыдысқа құйылмайды. Саба, күбі піспегінің

басы аршаның қызылынан ойылып, саба да жақсы ағаштан

жасалған және сүйек, күміспен өрнектелген. Піспек, сүтсауатын шелек, тегене, шөміштер де жиі-жиі ысталып отырған. Айран мен қымыздың бабы пісу мен сапыруға байланысты. Жиі-жиі піскен айран мен қымыздың дәмі кіре береді. Ал, пісуі жетпеген айран мен қымыз ірімтіктеніп, суы

бір бөлек, тұнбасы бір бөлек болып, бұзылып, сапасын жояды.

Көбірек пісілсе, ішуге сүйкімді бола береді.

Күбі пісу технологиясы

Сүт