Күн мен түн теңелетін күн, мектепке дейінгі ашық сабақ

«Бал – бала» жекеменшік бөбекжайы

Тәрбиеші: Амантурлиева Кутайым

Мектепалды жас тобы

Математика негіздері: Күн мен түн теңелетін күн

МАҚСАТЫ

Балаларға Наурыз мейрамына байланысты оқиғаларды, күн мен түн теңелетін тәулік бөліктеріндегі құбылыстың принципін түсіндіру.

МІНДЕТТЕР

Жыл мезгілдерінің ауысу реттілігі туралы білімдерін бекіту; геометриялық пішіндерге талдау жасау білігін меңгерту; ромб, көпбұрыш, үшбұрыштар мен төртбұрыштардың түрлерімен таныстыру; жиын және оның құрамы арасындағы қатынастарды орната білуді дамыту; қазақ халқының ұлттың ойындары мен салт-дәстүрлері жөнінде түсініктерін бекіту; ұйымшылдыққа, зеректікке тәрбиелеу.

ҰЙЫМДАСТЫРЫЛҒАН ІС-ӘРЕКЕТТІҢ БАРЫСЫ

КІРІСПЕ БӨЛІМ

Сәлемдесу шеңбері.

Педагог:

Балалар, көктем мезгілін «жыл басы» деп неге айтамыз?

Көркемсөз.

Махмұтбай Әміреев «Наурызым».

Наурызым, ғажап туысың, Ұлыстың күні, ұлысың.

Жылыттың Жердің жүрегін, Жүрегі елдің жылысын.

Наурызым, жылдың басысың, Қуаныш қарт та, жас үшін.

Көңілде шаттық тасыттың, Еліңде ырыс тасысын.

Балалар, Наурыз мерекесі туралы не білесіңдер? Наурыз мерекесі туралы білетініміздің барлығын айтайық.

Балалардың әңгімелерін тыңдау.

Дұрыс айтасыңдар.

22 наурыз — Ұлыстың ұлы күнi. Бұл күнi күн мен түн теңеледi. Табиғат та, Жер- Ана да, жан-жануар да түлейдi, жаңарады. Тіршіліктің бойына қан жүгiрiп, тал- теректер бүршiк жарады. Қазақтың сайын даласын Қызыр баба кезiп, адам баласына құт-береке, бақ-дәулет сыйлайды.

Күн мен түннің теңелетіні туралы және басқа құбылыстар туралы баяндап көрейік.

НЕГІЗГІ БӨЛІМ

Жаңа ұғымды түсіндіру. «Күн мен түн теңелетін уақыт».

Педагог:

Балалар, сендер көктемнің түні мен күнінің ұзақтығы туралы не білесіңдер?

Иә, көктемде түнгі уақыт біртіндеп қысқарады, ал күндізгі уақыт ұзара бастайды.

Оны нақтылы көру үшін қыста, жазда және көктемде түн мен күн уақытының ұзаруын мына сызба арқылы зерттейік.

Педагог түн мен күн уақытының үш түрлі сызбалы суреттерін көрсетеді.

Балалар, мына сызбада көк түспен тәуліктің қай бөлігін белгіледік? (Бұл түнгі уақыт.

Ал түсі сары жолақты не деп білеміз? (Бұл күндізгі уақыт, тәуліктің бөлігі.)

Осы үш сызбаның қайсы көктем мезгіліне тән?

Балалар өз ойларын айтады, сары мен көк жолақтардың тең болғанын табады.

Жарайсыңдар, балалар! Көктем мезгілі.

Оны қалай білдіңдер? (Түсі көк жолақ ұзын, түсі сары жолақ қысқа, бұл қыста болады. Қыста түн ұзаққа созылады, күндізгі уақыт қысқа болады. Көк жолақ қысқа, сары жолақ ұзын. Бұл жазда болады. Жазда күн ұзақ, қыста түн қысқа.)

Сендер ортаңғы жолақты таңдадыңдар.

Бұл көктемгі тәуліктің көрінісі.

Балалар, мына тәулік жолағында түн уақыты қанша бөлікті алады? (Түн уақыты төрт бөлікті алады).

Күндізгі уақыт қанша бөлігін алады? (Күн мезгілі төрт бөлікті алады.)

Осы бөліктерді қандай сандармен белгілейміз? (4 пен 4 сандарымен белгілейміз.)

Дұрыс. Ал 4 пен 4 сандары бір-біріне қандай? (4 пен 4 бір-біріне тең болады.)

Тамаша!

8 бөлікті қалай белгілейміз? (4 + 4 = 8.)

Әр бөлікті белгілеп жазса, оның көрінісі қандай болады?

Есеп түрінде қалай белгілейміз? (1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 = 8.)

Тамаша!

Балалар, күн мен түннің теңелетін кезі жылына бір рет келеді. 22 наурызда, дәл Наурыз мерекесі тойланатын күні.