Латын әліпбиіне көшу ұлттық жаңғыру туралы баяндама

«Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру

Латын әліпбиіне көшу – ұлттық жаңғыру

«Біз алдағы уақытта да мемлекеттік тілді дамыту бағытындағы кешенді жобаларды жүзеге асыруды табандылықпен жалғастыра береміз. Қазақ алфавитін 2025 жылға қарай латын графикасына көшіруге дайындық жұмысын осы бастан қолға алу қажет. Бұл қазақ тілін жаңғыртып қана қоймай, оны осы заманғы ақпараттың тіліне айналдырады» Қазақстан Республика Президенті

Н.Назарбаевтың жолдауынан

Алдағы 2 - 3 жыл көлемінде елімізде елеулі оң өзгерістер, жаңа белестер және рухани ұлттық жаңғыру орын алмақ. Бұған басты дәлел – Нұрсұлтан Назарбаевтың «Біз латын әліпбиіне біртіндеп көше бастаймыз»- деген сөзі. Бұл 30 елдің қатарына кіру қарекеті және қоғамдық сананы жаңғыртудың бір бағыты, ұлттық бірегейлікті сақтауы - деп ойлаймын.

Ертеректе бүкіл түркі халықтары Баку қаласында жиналып, өткізілген конференцияда латын әліпбиіне көшуді дауысқа салып, сол жерде шешім қабылдаған екен. Латын әліпбиіне көшуді ең алғаш Әзербайжан, Қазақ, Түркия халқының зиялылары бастаған. Он жылдан кейін 1940 жылы 13 қарашада «Қазақ жазуын латындандырылған әліпбиден орыс графикасы негізіндегі жаңа әліпбиге көшіру туралы» заң қабылданған. Осылайша, қазақ тілінің әліпбиін өзгерту тарихы негізінен нақты саяси себептермен айқындалып келеді. Сөйтсе де, қазақ халқының асыл мұралары латын қарпінде жазылып, сақталғаны баршамызға мәлім. Жасыратыны жоқ, латын әліпбиіне көшу мәселесі жөнінде қоғам өз ойларын айтып, әр түрлі пікірсайыстар болды. Дегенменде, латын әліпбиіне көшуді оған қайтадан оралу деп түсінуіміз қажет. Қазіргі кезде ағылшын тілін білетін жастарымызға латынша білу ешқандай қиындық туғызбайды, себебі ұялы байланыстағы хабарламалардың көпшілігі осы графикамен жазылуда.

Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласында айқындалғандай әліпбидің өзіндік стандарты, арнайы бағдарлама, әдістеме, ісқағаздар мен құжаттар латын әліпбиімен басылып шығарылатын болады. Сондай - ақ, «100 жаңа оқулық» жобасыныңда өскелең ұрпаққа берері мол. Дүйім жұрт жаңа әліпби арқылы әлемдік өзгерістер көшіне еркін араласа алатын болады.

Латын әліпбиіне көшуге байланысты мемлекеттік мекеме, бюджеттік мекеме қызметкерлері және зейнеткерлер мен жастар арасында тоқсанына бір рет сауалнама жүргізіліп, оның қорытынды есебі облыстық тілдер басқармасына берілуде. Алда «Туған жер» бағдарламасы бойынша…