Lesson study тәсілі туралы мақала 9 сынып мұғалімдеріне

LESSON STUDY ТӘСІЛІ – БІЗДІҢ ТӘЖІРИБЕДЕ

Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімдері:

Ниязова Жанагуль Ауезхановна

Димисанова Алтынай Батырхановна

Нурлибекова Елена Бауыржановна

Камбарова Рысгул Берекетовна

«Ең оңайы - еліктеу, ең ащысы - тәжірибе, ең мәртебелісі – ойлау»

Конфуций

Мақалада «Lesson study» жобасы бойынша мұғалімдерден құрылған шығармашылық топтың зерттеу сабағының өзектілігі сөз болады. Қазақ тілі екінші тіл ретінде оқытылатын сыныптарда оқушылардың оқылым дағдыларын қалыптастыру мақсатында жүргізілген тиімді жұмыс түрлері қарастырылады.

В статье в рамках «Lesson study» учителями представлены работы учащихся по развитию навыка «чтение» на уроках казахского языка как второго.

This article on «Lesson study» focuses on a set of lessons conducted by teachers of Kazakh language. Specifically the article deals with the effective reading strategies used in Kazakh language classes as a second language.

«Lesson studu» жобасы аясында қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімдері Ниязова Ж.А., Камбарова Р.Б., Нурлибекова Е.Б., Димисанова А.Б. шығармашылық топ құрып, сабақты жоспарлап өткізу үшін бірнеше мәрте отырыс өткізді. Отырыс кезінде қазақ тілі екінші тіл ретінде оқытылатын кластарда дағдылардың қалыптасуы жайында сөз қозғалып, қиындық тудыратын оқылым дағдысы төңірегінде өте көп сұрақтар туындады.

«Lesson studu» жобасына оқыту үрдісінде оқушылардың оқылым дағдысын қалыптастыру жолдарын іздестіру мақсатын негізге алған зерттеуші топ мұғалімдері 9-класс бағдарламасынан «Ұрпақтар көзқарасының алшақтығы» бөлімін алып, осы бөлімде қазақ тілі екінші тіл ретінде оқытылатын оқушылардың оқылым дағдысын қалай қалыптастыруға болатыны жайында талқылады. Зерттеудің өзектілігі нақтыланған соң, мақсаты анықталып, мәліметтер жинақтала бастады.

Мақсаты

Зерттеу тақырыбы:

Оқушылардың оқылым дағдыларын қалай қалыптастыруға болады?

Оқыту үрдісінде оқушылардың оқылым дағдысын қалыптастыру жолдарын іздестіру

Сабақты жоспарлау кезінде Жапониялық әріптесіміз Хируюко Куноның мазмұнды дәрісі мен курсы үлкен көмегін көрсетті. Курста алған мәліметтерін пайдалана отырып, «Lesson studu» жобасы туралы қосымша ақпараттарға сүйеніп, оқушыларды бақылау карталары жасалынды.

Мәселе төңірегінде сабақ жоспары құрылып, өтілу барысындағы тапсырмалар жүйеленді.

Мәтіндерді жанры бойынша салыстыра отырып, кез-келген тақырыпта өз ойын жеткізе білу мақсатын қамтыған сабақ жоспарында оқушылардың оқылым дағдысын қалыптастыру мәселесі төңірегінде көптеген тапсырмалар мен әдіс-тәсілдер жинақтала бастады. Мәселен, оқылым мақсатын жүзеге асыру барысында мынадай мәтіндер алынды.

Әке мен бала

Қазақ отбасында баланың әкесін сыйлап өсуіне үлкен мән беріледі. Баланы әкесін сыйлауға, алдымен, анасы үйретеді. Әдетте, шешелері балаларына «әкеңмен ақылдас», «әкең біледі», «әкеңнің айтқанын істе», тағы басқа осындай әке беделін көтеретін сөздерді үнемі айтып отырады.

М.Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясында баланы әкені құрметтеуге үйрететін мынадай үлгі бар:

«...Семей қаласында үш жыл оқып, жайлаудағы әке үйіне күн кешкіре жеткен он үш жасар шәкірт бала Абай аттан түскен бетте, амандасу үшін шешесіне қарай жүгіреді. Сонда ақылды да байсалды ана Ұлжан: «Әй, балам, анда әкең тұр, әкеңе барып сәлем бер!» - дейді. Бір сәтте балалық сезім жеңіп, қателік жіберіп алғанын түсінген жас Абай кілт бұрылып, ортасында әкесі Құнанбай бар шеткірек тұрған топқа қарай адымдай жөнелді».

Ұлы жазушы Ұлжан ананың отбасындағы тәрбиесін осылайша үлгі етіп көрсеткен.

Әке мен бала

Қазақ отбасында баланың әкесін сыйлап өсуіне үлкен мән беріледі. Баланы әкесін сыйлауға, алдымен, анасы үйретеді. Әдетте, шешелері балаларына «әкеңмен ақылдас», «әкең біледі», «әкеңнің айтқанын істе», тағы басқа осындай әке беделін көтеретін сөздерді үнемі айтып отырады.

М.Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясында баланы әкені құрметтеуге үйрететін мынадай үлгі бар:

«...Семей қаласында үш жыл оқып, жайлаудағы әке үйіне күн кешкіре жеткен он үш жасар шәкірт бала Абай аттан түскен бетте, амандасу үшін шешесіне қарай жүгіреді. Сонда ақылды да байсалды ана Ұлжан: «Әй, балам, анда әкең тұр, әкеңе барып сәлем бер!» - дейді. Бір сәтте балалық сезім жеңіп, қателік жіберіп алғанын түсінген жас Абай кілт бұрылып, ортасында әкесі Құнанбай бар шеткірек тұрған топқа қарай адымдай жөнелді».

Ұлы жазушы Ұлжан ананың отбасындағы тәрбиесін осылайша үлгі етіп көрсеткен.

Ағаш тостақ

Жангелді кішкентай баласын іздейді.Үйдің артына барса, баласы ағаштан бір нәрсе жасап жатыр екен.

Нұрлан, сен не істеп жатырсың?

Тостақ жасап жатырмын.

Ағаш тостақты не істейсің? Үйде одан да әдемі тостақтар көп қой.

Бірақ ол тостақтармен сізге тамақ құйып бере алмаймын ғой.

Неге құя алмайсың?

Өйткені сіз қартайғанда ағаш тостақтан басқасымен тамақ іше алмайсыз ғой.

Мұны естіген Жангелдінің денесі мұздай болып кетті. Ол өзінің қатесін түсінді. Өйткені оның әйелі қартайған әкесіне шыны ыдыстарды сындырады деп ағаш тостақпен тамақ беретін.

Кешкі тамақта Нұрлан дастарханнан ешқандай ағаш ыдысты көре алмады. Таңданған Нұрлан ата-анасына қарады. Олар әдемі шыны ыдыстармен атасына тамақ беріп жатқан еді.

Ағаш тостақ

Жангелді кішкентай баласын іздейді.Үйдің артына барса, баласы ағаштан бір нәрсе жасап жатыр екен.

Нұрлан, сен не істеп жатырсың?

Тостақ жасап жатырмын.

Ағаш тостақты не істейсің? Үйде одан да әдемі тостақтар көп қой.

Бірақ ол тостақтармен сізге тамақ құйып бере алмаймын ғой.

Неге құя алмайсың?

Өйткені сіз қартайғанда ағаш тостақтан басқасымен тамақ іше алмайсыз ғой.

Мұны естіген Жангелдінің денесі мұздай болып кетті. Ол өзінің қатесін түсінді. Өйткені оның әйелі қартайған әкесіне шыны ыдыстарды сындырады деп ағаш тостақпен тамақ беретін.