Машина жасау тақырыбына арналған әдістемелік презентация

Машина жасаудың қалыптасуы мен дамуы

Машина жасау өндіріс саласы ретінде Ұлы Отан соғысы жылдарында эвакуациямен көшіріліп өкелінген кәсіпорындардың негізінде құрылды. Металлургиялық құрал-жабдык ( Алматы ), автоматты сығымдау ( Шымкент ), , аппаратураларын ( Ақтөбе ), автокөлік қозғағыштарын ( Петропавл ), ауыл шаруашылық техникасын ( Астана ) шығаратын ірі зауыттар осылайша пайда болды.Соғыстан кейінгі жылдарда ондаған машина жасау зауыттары салынды . Аспап жасаудың , электротехникалық өнеркәсіптің , трактор жасаудың жаңа салалары пайда болды . Яғни машина жасау салаларының кешені калыптаса бастады.1990 жылдардың басында машина жасау кешенінің құрамында 2500-дей өнім түрлерін шығаратын 370 зауыт болды . Дегенмен , машина жасаудың жалпы даму деңгейі бойынша Қазақстан басқа одақтас республикалардан бірталай артта калып келді . KCPO- да ол жалпы өнім шығарудан үшінші , ал машина жасаудан он екінші орындағы республика болды.Бірақ кешеннін , құрылымы Қазақстан үшін қолайлы болмады .

Барлық зауыттардың 1/3 белігі тек ескірген техниканы жөндеумен айналысса , ал тағы да сондай бөлігі металл конструкцияларын өндірді . Қалған бөлігінің жартысын Қорғаныс-өндірістік кешен (ҚӨК) құрады.1990 жылдары машина жасау кешені оның өнімдеріне деген сұраныстың күрт төмендеуіне байланысты терең дағдарыс жағдайында болды . Басқа республикалардағы кәсіпорындармен көптеген өндірістік байланыстар үзілді . ҚӨК зауыттарының алдында өндірісті конверсиялау , яғни халық пен экономикаға кажетті өнім шығару міндеті тұрды . Конверсия өте баяу жүрді . Өнеркәсіптердің барлығы жаңа жағдайға бірден үйреніп кете алмады . Нарықтық қатынасқа табысты етудің мысалын Петропавлдағы зауыттардың бірінен көруге болады .

Қазіргі жағдай

Қазір зауыт Қазақстанның мұнай жөне газ өнеркәсібіне жұмыс істейді . Олар техниканың жаңа түрлерін - шағын бұрғылау қондырғыларын , ұңғымаларды жендеуге арналған автокөліктердің көтергіш қондырғыларын шығарады.Қазіргі уақытта машина жасау кешенінің құрамында 1500-ден астам кәсіпорын бар.Онда өндірістің барлық салаларының арасында ең көп (13%) жүмыскерлер қызмет етеді . Бірак кешеннің өнім өндіру үлесі небөрі 3%- ды ғана құрайды.Сендер Қазақстанның түрғын халқының шағындығына байланысты , машина жасаудың барлық салаларын бірдей жоғары деңгейде дамыту мүмкін емес екендігін түсінесіңдер . Сондықтан олардың алдында ең маңыздылары мен болашағы барларын таңдап алу міндеті…