Математикада дидактикалық ойындарды қолдану, 4 сынып

ӘОК 792.94

Педагогика жоғары мектебінің студенті Ерғали Г.Е.

Ә. Марғұлан атындағы Павлодар педагогикалық университеті, Павлодар қ.

«БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ МАТЕМАТИКА САБАҚТАРЫНДА ОҚУШЫЛАРДЫҢ ТАНЫМДЫҚ ҚЫЗЫҒУШЫЛЫҒЫН ДИДАКТИКАЛЫҚ ОЙЫНДАР АРҚЫЛЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУ»

Аннотация. Бастауыш сыныптардағы математика негізгі оқу пәні болып табылады. Бастауыш сынып оқушылары маңызды математикалық ұғымдар жүйесін игереді, санау, жазу, сөйлеу дағдыларын игереді, онсыз мектепте сәтті оқу мүмкін емес. Математиканың тәрбиелік мәні зор: ол бастауыш сынып оқушыларына ойын-сауық сипатындағы дидактикалық ойындарды ашады.

Зерттеудің өзектігі баланың бастауыш сыныптарда математиканы оқыту процесінде қызығушылығын қалыптастыру тек бастауыш мектепте ғана емес, сонымен қатар негізгі мектепте де оқудың сәттілігінің маңызды факторларының бірі болып табылатындығында.

Бұл зерттеу оқушылардың білім сапасын жоғарылатуда үлесін қосады және бұны жалпы білім беретін мекемелерде жұмыс істейтін оқытушылар да пайдалана алады.

Кілтті сөздер: Танымдық қызығушылық, бастауыш мектеп, бастауыш мектеп оқушысы, дидактикалық ойындар.

Аннотация. Математика в начальных классах является основным учебным предметом. Учащиеся начальных классов осваивают систему важных математических понятий, овладевают навыками счета, письма, речи, без которых невозможно успешное обучение в школе. Математика имеет большое воспитательное значение: она открывает для младших школьников дидактические игры развлекательного характера.

Актуальность исследования заключается в том, что формирование интереса ребенка в процессе обучения математике в начальных классах является одним из важнейших факторов успешности обучения не только в начальной школе, но и в основной.

Это исследование способствует повышению качества образования учащихся и может быть использовано преподавателями, работающими в общеобразовательных учреждениях.

Ключевые слова: Познавательный интерес, начальная школа, ученик начальной школы, дидактические игры.

Annotation. Mathematics in elementary grades is the main academic subject. Primary school students master a system of important mathematical concepts, master the skills of counting, writing, and speech, without which successful schooling is impossible. Mathematics is of great educational importance: it opens didactic games of an entertaining nature for younger students.

The relevance of the study lies in the fact that the formation of a child's interest in the process of learning mathematics in primary school is one of the most important factors for the success of learning not only in primary school, but also in primary school.

This research contributes to improving the quality of students' education and can be used by teachers working in general education institutions.

Key words: Cognitive interest, elementary school, elementary school student, didactic games.

Бастауыш мектеп жасы - бұл қоршаған әлем және онымен қарым-қатынасыңыз туралы білімді жинақтау уақыты. Танымдық белсенділік салауатты психикаға тән, ал қызығушылық қоршаған шындық туралы білім алуға бағытталған. Танымдық қызығушылықтың дамуы бастауыш мектеп жасында жүреді және бұл сәтті жіберіп алмау маңызды. Танымдық қызығушылықтың педагогикалық қызығушылыққа ауысуын танымдық қызығушылықты дамытуға да жатқызуға болады. Кіші мектеп оқушылары проблема туралы ақпаратты өз бетінше іздейді және белгілі бір ғылым туралы білімге ұмтылады.

Танымдық қызығушылық білім беру процесінің маңызды факторларының бірі ретінде танылуы керек, оның әсері жарқын және жағымды оқу атмосферасын құруда да, оқушылардың танымдық белсенділігінің қарқындылығында да даусыз. Оқу мен дамудың бірқатар маңызды сәттері танымдық қызығушылықта көрінеді.

Танымдық қызығушылықтың әсерінен оқушының қызметі нәтижелі болады. Танымдық қызығушылықтар қолдайтын бұл энергетикалық ресурс ұзақ және қарқынды курстарға ықпал етеді, ал табысты танымдық белсенділік танымдық қызығушылықты арттырады. Осылайша, танымдық қызығушылықпен ұсынылған білім беру процесінің ішкі жағы оқушылардың танымдық іс-әрекетінің неғұрлым қолайлы, ұзақ және нәтижелі өтуіне ықпал ететін сарқылмас қайнар көзге айналады. Оқушылардың танымдық және белсенді қызметі, білімге деген қажеттіліктері немесе көріністері және оларды игеруге деген ұмтылысы оқытудың маңызды жағы болып саналады. Мұндай мүдделер балалар өмірінде әмбебап маңызға ие, өйткені олар баланың бүкіл мәдени және психикалық дамуының негізі болып табылады.

Бұл жұмыстын жаңашылдығы: Оқу жұмысында танымдық қызығушылығын дидактикалық ойындар арқылы қалыптастыру оқушының сабаққа деген ынтасын ашудың тиімді әдістерінің бірі. Дидактикалық тапсырмаларды беру арқылы баланың сабақтағы белсенділігі арта түсті.

Зерттеу нысаны: Бастауыш мектеп оқушылары.

Зерттеуіміз басатауыш мектеп оқушыларының дидактикалық ойындарды қолдана отырып танымдық қызығушылығын дамыту мәселесі аясында жүргізілді.

Сондықтан, қарастырылып отырған мәселені шешу үшін төмендегідей мақсат қойдық: бастауыш мектепте математика сабақтарында оқушылардың танымдық қызығушылықтарын қалыптастыру тәсілдерін, мазмұнын, дидактикалық ойындарын, әдістерін анықтау және эксперименттік зерттеу.

Мақсатқа сәйкес келесі міндеттер айқындалады:

–Бастауыш сынып оқушыларының танымдық қызығушылығын дидактикалық ойындар арқылы қалыптастыру мен дамытудың теориялық негіздерін зерттеу.

–Бастауыш мектепте математика сабақтарында дидактикалық ойындарды қолдану ерекшеліктерін анықтау.

–Математика сабағында дидактикалық ойындарды қолдану бастауыш сынып оқушыларының танымдық процесінің даму процесіне қалай әсер ететінін зерттеу.

Оқытуға деген қызығушылық мәселесі педагогикалық ойлау мен мектепті дамытудың бүкіл тарихи процесінде болды. Ештеңеге қызығушылық танытпайтын тірі адамды табу қиын, ал мұндай баланы табу одан да қиын. Сондықтан оқушылардың мүдделеріне сүйену және осы мүдделерді дамыту маңызды.

Қызығушылық баланың іс - әрекетінің жетекші мотиві екені түсінікті. "Қызығушылық (лат. Interest-мәні бар, маңызды) - адам ерекше маңызды деп санайтын іс-әрекеттің нақты себебі. Қызығушылықты субъектінің оның қызметіне оң бағалау қатынасы ретінде анықтауға болады. Танымдық қызығушылық оқушының таным объектісіне эмоционалды қатынасында көрінеді". [3, 97б].

Қызығушылық-танымдық қызығушылықтың бастапқы деңгейі. Ол адамның назарын аударатын сыртқы жағдайлармен анықталады. Бұл деңгейде танымға деген ұмтылыс жоқ, бірақ ол бастапқы серпін бола алады.

Психологиялық-педагогикалық әдебиеттер мен практикалық әрекеттерді талдау танымдық қызығушылықты дамытудың келесі көрсеткіштерін анықтады:

- нақты білім, дағдылар, олардың сапасы мен жалпылау дәрежесі;

- психикалық процестердің даму деңгейлері: назар, есте сақтау, қиял;

- бастауыш сынып оқушысының ойлау қабілетін қалыптастыру деңгейі (талдау, синтез, салыстыру, жалпылау, жіктеу, нақтылау, абстракция).

Танымдық қызығушылықтың жоғары деңгейі-қызығушылық-бұл оқушылардың шындық құбылыстарын тереңірек талдауға дайын болуы. Бұл деңгейде түсіндіруге қызығушылық әлі де бар, бірақ ол тереңірек білім алуға деген ұмтылыспен байланысты іздеу сипатына ие. Белсенділік сырттан емес, адамның өзінен келеді. Іс-әрекеттің өзі студенттер үшін тартымды болады. Іс-шараның тақырыбы жас студенттер болады. Келесі деңгей-бұл танымдық қызығушылық. Ол студенттің өзі қызықтыратын ақпаратты іздеумен, оны талдаумен айналысатындығымен сипатталады. Шығармашылық қызығушылық танымдық қызығушылық деңгейі ретінде түсініледі, мұнда оқушылар өз бетінше шығармашылық ізденіс әрекеттерін жүзеге асыруға тырысады.…