Мазмұнды репертуар арқылы оқушы шеберлігін жетілдіру

БҚО,Орал қ, « Құрманғазы атындағы саз колледжі» МКҚК «Халық аспаптары» бөлімі домбыра аспабының оқытушысы

Жумабаева Света Калибаевна

«Мазмұнды репертуар таңдау арқылы оқушы шеберлігін жетілдіру»

«Күмбірлеген домбыраның үні батырларымызға рух, ақындарымызға шабыт берген. Домбыра әрбір қазақтың рухын көкке көтеретін құнды қазынамыз бола беруі тиіс. Бүгін барша халық болып ұлттық аспаптан шыққан күйдің құдіреті мен қуатын сезіндік. «Сарыарқа», «Балбырауын», «Адай», «Әлқисса» күйлері ұлттық рухымызды көтеретін таңғажайып туындылар. Домбыраның пернесінен шыққан күйде халқымыздың терең тарихы бар. Біз атадан балаға аманат болған асыл мұрамызды сақтап, қадір тұтуымыз қажет» деп Қазақстан Республикасының президентіміз Қасым-Жомарт Тоқаев атап өтті.

Қазіргі таңдағы алға қойып отырған басты да түпкілікті мақсат оқушылардың білім, білік, іскерлік дағдыларын дамытумен қатар, олардың бойындағы азаматтық, өміртанымдық, отаншылдық қасиеттерін де кеңейте түсу. Егемендігіміздің арқасында ұлтымыздың өнерге деген құштарлығы, сүйіспеншілігі одан әрі дамып, бұрынғыдан да арта түскендей. Қазақ халқының көнеден келе жатқан, өзінің қарапайым құрылымымен кең тараған домбыра аспабы, әр қазақ баласының өмірлік серігі, өнер тарихының шежіресі - ұлтымыздың төл құжатына айналды.

Болашақ домбырашыны заман талабына сай даярлауда, дайындауда оларға музыкалық білім беріп, эстетикалық талғам -танымын тәрбиелеп, домбыра аспабының төл репертуары күй тарту өнерімен қатар, күйшілік өнердің дәстүрлі орындаушылық мектептеріне, олардың тарихы мен ірі тұлғаларына, орындау шеберлігіне, тәсілдеріне, әр дәстүрдің озық үлгілерін көңіл бөле үйретіп, ұлттық ән - күймен бірге әлемдік, классикалық музыканың негіздерімен таныстырып, кәсіби өнер жолына баулу музыкалық білім беру саласының міндеті. Осы саладағы оқу-тәрбие жұмыстарының нәтижелі болуы, сан жылдар бойы қалыптасқан заңдылықтар мен теорияларға, әдістер мен принциптерге сүйеніп, ғылыми педагогикалық негізде өткізілуде.

Оқу - тәрбие жұмысының негізгі формасы мамандық сабағы болып табылады. Әрбір сабақтың өз алдына қойған мақсаты болады. Сабақтың сапалы өтуі үстаздың дайындығына, сабақты жоспарлауына, ұйымдастыруына байланысты, өйткені өткен сабақ пен келесі сабақты байланыстыратын да ұстаз. Мамандық сабағын ұйымдастыру кезеңінде қойылатын басты талап – репертуар таңдау.

Репертуар ұғымы- негізінен әрбір оқу сатысына арнайы лайықталған әдістемелік бағдары бар көмекші құрал. Педагогикалық репертуар әдетте курсқа немесе толық оқу мерзімін қамтитындай ылайықталады. Репертуар бүгінгі өмір деңгейіне сай терең мазмұнда, педагогикалық талапты қанағаттандырарлықтай дәрежеде және оқушылардың жас ерекшеліктеріне, аспаптарда ойнау мүмкіндіктеріне сәйкес болуы тиіс .Ойналатын репертуарға шығармашылық тұрғыдан қарап, оның идеялық-эстетикалық мәнін, көркемдік ерекшелігін дұрыс ашып таныта білгенде ғана оқушылар музыканы терең сезініп, дұрыс түсіне білу қабілетін дамытып, дүние танымы кеңейе түседі. Репертуар іріктеуде бірімен-бірі тығыз байланысты бірнеше мәселеге көңіл аударған жөн.

Музыкалық шығарманың мазмұны мен көркемдік ерекшелігі. Бұған репертуардың жан-жақталығы саяды. Онда қазақ халқының ән-күйінен бастап, композиторлардың шығармалары, туысқан республика және орыс, дүние жүзі классиктерінің туындылары кеңінен қамтылып, ал іріктелген шығармалар тақырыбы, құрылысы, тілі,…