Мейоз тақырыбына арналған ашық сабақ 10-сынып

ЖЫНЫС ЖАСУШАЛАРЫНЫҢ БӨЛІНУІ.

МЕЙОЗ

Пән мұғалімі:Әлжанова Гүлмира

Күні:

Сыныбы: 10

БЕКІТЕМІН:

Мектеп директорының

оқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары-------------------

САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ:

БІЛІМДІК:

Жасушаның бөліну әдісі, жыныс жасушаларының түзілуі, мейоздың фазалары жайлы білім қалыптастыру

ДАМЫТУШЫЛЫҚ:

Жасушаның тіршілік циклі,ағзалардың көбеюі және дамуы туралы білімдерін кеңейту

ТӘРБИЕЛІК:

Оқулықпен жұмыс жасай білуге, өздігінен ізденуге , өзіндік қисынды ойлауға тәрбиелеу

ӘДІСІ: түсіндірмелі-көрнекілік әдісі, сұрақ-жауап

БАРЫСЫ: І.Ұйымдастыру

ІІ. Жаңа сабаққа кіріспе

ІІІ.Жаңа сабақ

І V .Бекіту

V .Үйге тапсырма

Сабақтың мақсаты:

ТИПІ: жаңа материалды игеру

ТҮРІ: аралас сабақ

ІІ. Жаңа сабаққа кіріспе

Ағзалардың көбею жолдарын ата:

Жасушаның бөлінуі неше кезеңнен тұрады

Жыныссыз көбеюдің ерекшелігі

Жыныссыз көбею жолдары

Жыныссыз көбеюдің биологиялық маңызы

Жыныс жасушаларының бөліну жолы

Есіңе түсір

Митоз фазаларын ата

Жыныссыз

жолмен

Тірі организмдер

Жынысты

жолмен

Организмдердің көбею жолдары

Жыныссыз көбею кезінде бір ғана дараның (особьтың) соматикалық (дене) жасушаларынан жаңа организмдер пайда болады. Бұл кезде жыныс жасушалары (гаметалар) түзілмейді және қатыспайды.

Жыныссыз көбею

Жаңа

организмдер

Бір особьтың

соматикалық

(дене)

жасушалары

Жыныс

жасушалары

түзілмейді

Жыныссыз көбею жолдары

Митозды

жолмен бөліну

(прокариоттар,

бір жасушалы

эукариотты

организмдер)

Вегетативті

жолмен көбею

(организмдердің

жекелеген

Мүшелерінен)

Спора түзілу

( бактериялар,

Қарапайымдар,

саңырауқұлақтар,

кейбір өсімдіктер)

Фрагментация

(жіпшелі балдырлар,

кейбір жалпақ құрттар)

Есіңе сақта

Бүршіктену

Бір жасушалы

саңырауқұлақтар,

ішекқуыстылар т.б .

Жыныссыз көбеюдің биологиялық маңызы:

Қысқа уақыт аралығында генетикалық тұрғыдан біркелкі көп мөлшерде даралардың пайда болуы жүзеге асады. Сол арқылы қысқа мерзімді тіршілік ететтін организмдер қолайлы жағдайда көбейіп әрі жаңа аймақтарға таралып үлгереді;

2. Спора түзу арқылы табиғаттың қолайсыз жағдайларынан қорғанып, түрдің сақталуына және таралуына септігін тигізеді.

Жынысты көбею Жынысты жолмен көбею жолдары:

Конъюгация

немесе

арнайы

жыныс жасушаларынсыз

көбею

Гаметогамия

А) ұрықтанбай-ақ

партеногенез жолымен

көбею

Ә) ұрықтану

арқылы көбею

Инфузория

және

кейбір балдырлар

Гүлді өсімдіктер,

омыртқалылар

Баларалар,

шөп биттері,

жібек көбелегі

Жынысты көбеюдің биологиялық маңызы:

Жынысты жолмен көбею кезінде жаңа тұқымқуалаушылық қасиеті бар, екі ата-анасының да әр түрлі белгілері байқалатын жаңа организм дамып жетіледі де, оның бойында көптеген өзгергіштік белгілер пайда болады

Бұл сұраққа жауап беру үшін мейоздық бөлінуді қарастырайық

Жыныс жасушаларында хромосомалардың гаплоидті жиынтығы қалай түзіледі?

ІІІ.ЖАҢА САБАҚ

МЕЙОЗДЫҢ БІРІНШІ БӨЛІНУІ

(РЕДУКЦИЯЛЫҚ БӨЛІНУ)

МЕЙОЗ

МЕЙОЗДЫҢ ЕКІНШІ БӨЛІНУІ

(ЭКВАЦИОНДЫ БӨЛІНУ)

І. АНАФАЗА

ФАЗАЛАР

І. МЕТАФАЗА

І. ПРОФАЗА

І. ТЕЛОФАЗА

ФАЗАЛАР

ІІ. ПРОФАЗА

ІІ. ТЕЛОФАЗА

ІІ. АНАФАЗА

ІІ. МЕТАФАЗА

МИТОЗ ӘРЕКЕТІ БОЙЫНША ЖҮРЕДІ

І.ТЕЛОФАЗА

МЕЙОЗДЫҢ БІРІНШІ БӨЛІНУІ

І. ПРОФАЗА

І. МЕТАФАЗА

І.АНАФАЗА

ПАХИТЕНА. Жуан жіпшелер сатысы