Мектеп жасына дейінгі балаларда ұлттық құндылық қалыптастыру

Мектеп жасына дейінгі балалардың бойында ұлттық құндылықтарды қалай қалыптастырамыз.

Семей қаласы

«№4 «Балдәурен» ясли-бақшасы

Калиева Д Ж

Ақын, педагог Мағжан Жұмабаев «Ұлт тәрбиесі баяғыдан бері сыналып келе жатқан тақта жол болғандықтан, әрбір тәрбиеші сөз жоқ, ұлт тәрбиесімен таныс болуы керек. Сол ұлт тәрбиесімен тәрбие қылуға міндетті» деген

Ұлттың ұлт болуына бірінші шарт – тіл! Сондықтан ұлттық құндылықтарды қалыптастыруда қазақ тілін оқытуда, қазақ тілін үйретуде аянбай еңбек етіп, ана тілді қадірлеуге, құрметтеуге тәрбиелеу. Сөйлеу мәдениетінде басқа тілдің сөздерімен араластырып, шүлдірлемеуге үйрету. Тіл ұстарту, көркем әдебиет, тіл дамыту оқу-іс әрекетінде, мейлінше, терең үйрету.

Қазақстанның тарихи-мәдени мұраларын қорғауға, тәуелсіздік жолындағы құрбан болған батыр апа-аталарымыздың еңбектері мен ерліктерін құрметтеуге тәрбиелеу.

Балабақшада этнография және тіл дамыту вариативті пәндерді оқу-іс әрекетінің қатарына енгізу. Негізгі оқу-іс әрекетіне бекітіп, ондағы тақырыптарды баланың санасына сіңіру арқылы жүрегіне өз ұлтын шексіз сүю сезімін ұялату керек. Ұлттық құндылық қалыптастыру білім беруде басты негізде болу керек. Қазақтың салт-дәстүрлері, ырым-тыйымдары, ұлттық киімдері, киіз үй, ұлттық тағамдар, тағы басқа ұлттық нышандарды туралы білімді жетік үйрету.

«Бала тәрбиесі- бір өнер, өнер болғанда ауыр өнер, жеке бір ғылым иесі болуды

тілейтін өнер. Баланы дұрыс тәрбиелеу үшін әркімнің өз тәжірибесімен танысу керек». Мағжан Жұмабаев.

Қазақстанда ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтарды, тарихи тәжірибелерді, сан ғасырлық мәдени ұлттық дәстүрлерді ескере отырып, қазіргі білім мазмұнын жаңғыртуда, жаңа талаптар қоя отырып ұлттық рухта болашақ ұрпақты тәрбиелеу керек.

Ұлттық құндылықтар – қандай да бір этникалық қауым өкілдерінің өзіндік тарихи көрінісі бар рухани мұраттарының жиынтығы. Ұлттық құндылықтар бір этностық топқа тиесілі адамдардың мінез-құлқының әлеуметтік және нормативтік-мәдени аксиомасы рөлін атқарады.

Балалар мен жастарды әлеуметтендіру мәселелеріндегі қауіптер мен тәуекелдер ең алдымен ғаламданудың дәстүрлі құндылықтар жүйесіне тигізер қысымымен байланысты. Ашық әлем жағдайында бұқаралық мәдениетті үстемелей, орынсыз пайдалану жалпыадамзаттық, сол сияқты ұлттық құндылықтардың бұзылуына әкеледі. Бүгінгі ғаламдану (жаһандану) процесінде ұлттық құндылықтарды сақтау мен өзінің бет-бейнесін, ізгі дәстүрлерін сақтау жолындағы күрес ұлттық сананы сақтау күресі екенін түсіне отырып, ұлттық тәрбие деп жеке тұлғаның ұлттық сана сезімі мен мінез-құлқының ана тілін, ата тарихын, төл мәдениетін және ұлттық салт-дәстүрлерді меңгеруі негізінде қалыптасуын айтамыз.

Мемлекет басшылыққа алатын құндылықтар, идеялар мен басымдықтар жүйесі Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың еңбектерінде тұжырымды түрде баяндалған. Бұл – ұлтаралық келісім және ұлттар ішіндегі бірлік, қазақстандық патриотизм, жоғары тіл мәдениеті, толеранттылық, тұрақтылық және жаңғырту. Президенттің Отанымыздың алға басуы және гүлденуі жолында этностар мен этникалық топтарды рухани біріктіру идеялары өте өзекті. Берілген мемлекеттік аксиологиялар негізінде жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтар жүйесінде тәрбие жүйесін жаңғыртудың мемлекеттік басымдықтары «Қазақстан 2020: болашаққа жол» Қазақстан Республикасы мемлекеттік жастар саясатының 2020 жылға дейінгі тұжырымдамасында көрсетілген. Жастардың әлеуметтену процесі келесі құндылықтарға негізделеді: патриотизм, халық бірлігі, мәдени саналуандық, толеранттылық, отбасы, денсаулық және спорт, саламатты өмір салтын сақтау. Ұлттық құндылықта білім мен тәрбие берудің басым бағыттарының бірі тәрбие жұмыстарының әлуетін күшейту болып табылады. «Қазақстан-2050» стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауында ұлт көшбасшысы: «Бала тәрбиелеу – болашаққа ең үлкен инвестиция. Біз бұл

Бала дамуында отбасындағы тәрбие жүйесі үлкен және бірінші кезекті маңызға ие. Атап айтқанда ең алғашқы кішкентай социум ішіндегі балаларды тәрбиелеу жүйесі…