Мектепке дейінгі баланың тұлғалық дамуын түсіндіру

МЕКТЕПКЕ ДЕЙІНГІ БАЛАНЫҢ ТҰЛҒАЛЫҚ ДАМУ ШАРТТАРЫ

Жұмабек Гүлшат Нұржанқызы – 103-17 тобынының 2 курс студенті

Серікбай Айдана Серікбайқызы – 103-17 тобынының 2 курс студенті

Ғылыми жетекшісі: п.ғ.к., доцент м.а. Бахрамова Г.А.

Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік педагогикалық университеті

«Психология» кафедрасы

Мектепке дейінгі баланың жеке басы дамуына үлкендердің, әсіресе отбасы мүшелерінің ықпалы өте зор. Отбасында берілетін тәрбие рөлі тұлға дамуында əртүрлі бағаланады. Біреулер қолайсыз орта мен жаман шыққан тегі жағдайында тəрбиенің ешқандай нəтижесі болмайды десе, екіншілер адам табиғатын өзгертудің бірден-бір жолы тəрбие деп түсіндіреді. Шын мəнінде тəрбие арқылы көп нəрсеге қол жеткізуге болады, бірақ адамды толық өзгерту мүмкін емес.

Отбасы барлық уақытта өсіп келе жатқан ұрпақтың тəрбиесі мəселелерін шешуде үлкен мүмкіндіктерге ие болған. Қазіргі заманғы отбасының өсіп келе жатқан ұрпақтың тəрбиесі мəселелерін шешудегі ерекшелігі – ата-ананың білім жəне жалпы мəдени деңгейінің жоғары болуы. Балалардың отбасындағы тəрбиесі оның белгілі бір тұрақты əлеуметтік институт ретінде анықталады, ол отбасы мүшелері арасындағы өзара қатынастардың қалыптасуы мен дамуына септігін тигізетін адамдардың жақындығы, туыстық қатынастар, өзара тұрмыстық өмір. Отбасы тəрбиесінің артықшылығы да осы қатынастарда, оны тəрбиенің ешқандай да түрі алмастыра алмайды. Отбасы – болашақ азаматтың əлеуметтену жолындағы алғашқы қадамдарын жасайтын бастапқы ұя. Ол балаға моральдық қалпы туралы алғашқы түсініктер береді, оны еңбекке баулып, өз-өзіне қызмет ету дағдыларын қалыптастырады. Ата-ананың іс-əрекеті мен мінез-құлқы, өмір сүру салты арқылы балаға дүниетанымдық, адамгершілік, əлеуметтік-саяси құндылықтар беріледі. Отбасы тəрбиесінің қоғамдық жəне мемлекеттік тəрбиеге қарағанда артықшылығы басым. Алайда, қазіргі қоғамдық өмірде болып жатқан əлеуметтік, экономикалық жəне демографиялық өзгерістер отбасыға белгілі бір қиыншылықтар туғызады. Ө

Тəрбиені мақсатты бағытталған жəне саналы бақыланатын əлеуметтену процесі деп айтуға болады. Тəрбие əлеуметтену процесін басқару механизмі болып табылады. Осыған байланысты тəрбиенің екі негізгі функцияларын атауға болады: 1) тұлғаға əсер ететін əлеуметтік, психологиялық жəне тағы басқа ықпалдарды реттеу, 2) тұлғаны дамыту мақсатымен əлеуметтену процесін жеделдетуге жағдай жасау. Тұлға дамуында оқытудың мəні зор. Л.С. Выготский тұлға дамуындағы оқытудың жетекші ролі туралы тезисті нақтылады. Осыған байланысты Л.С.…