Мемлекеттердің құрылысы географиядан сабақ жоспары

САБАҚ ЖОСПАРЫ

Курс

I

Топ

С-12

Сабақтың №

Мамандығы-біліктілігі:

Мамандық: 1114000 «Дәнекерлеу ісі» (түрлері бойынша)

Біліктілігі: жоғары деңгей 1114042- «Электргазымен дәнекерлеуші

Орта буын маманы: 1114063- Техник-механик

Модульдің атауы

География

Сабақтың тақырыбы

Мемлекеттердің құрылысы

Күні

Ұзақтығы

2 сағ. /90мин/

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға дүниежүзінің саяси картасындағы мемлекеттердің құрылысымен толық таныстыру.

Білімділік:

Дүниежүзінің саяси картасы мемлекеттердің құрылысының әртүрлігі жөнінде түсініктер бере отырып, толық тақырыпты ашу, баяндау.

Дамытушылық:

Дүниежүзінің саяси картасындағы тәуелсіз және тәуелді мемлекеттерге кесте толтыру

Тәрбиелік:

Өзіміздің және басқа ұлтты және оның тарихын, тілін, дәстүрін құрметтеуді тәрбиелеу;

Күтілетін нәтижелер:

• Дүниежүзінің саяси картасының мемлекеттердің басқару форма түрлерін біледі;• Мемлекттердің құрылымындарын ажырата алады;• басқару формаларының түрлерін топтастыра алады;• Мәтіндегі негізгі ойды айта алады; • Оқушылар бірін-бірі оқытуға үйренеді;• Терминдер мен ұғымдарға анықтама бере алады.

Сабақтың түрі:

аралас

Қажетті жабдықтар мен құрылғылар:

Проектор , саяси карта, суреттер, сызба, кесте, үлестірме қағаздар және т.б.

Қосымша әдебиетттер:

Бейсенова Ә., Каймулдинова К., Әбілмажінова С., Баймырзаев Қ., Достай Ж., География. Дүниежүзіне жалпы шоу. ТМД елдері, Алматы,2014 жыл.

Сабақтың конспект-жоспары

Сабақтың барысы

Уақыты (мин.)

Іс-әрекет түрлері

Оқу ресурстары мен

материалдары

1. Ұйымдастыру кезеңі:

2 мин.

Амандасу. Тізім бойынша студенттерді түгендеу.

2.Үй тапсырмасын тексеру:

1. Саяси карта дегеніміз не ?

2. Саяси картадағы өзгерістер туралы не білесің ?

3. Саяси картаның қалыптасуы неше кезеңнен тұрады ?

4. Саяси картадағы жаңа, ең жаңа кезең туралы не айтасың ?

5. Бүгінгі сабағымыздың Қазақстанмен қандай байланысы бар ?

- Саяси картада не белгінеді?

20 мин.

1) сұрақ-жауап арқылы,

2) баяндама қорғау арқылы,

3) карточка арқылы,

4) тақырыпты ауызша мазмұндауы арқылы.

3. Жаңа сабақты меңгерту:

Жоспар:

1. Дүниежүзінің саяси картасындағы тәуелсіз мемлекеттер

2. Тәуелді мемлекеттер

3. Әкімшілік-аумақтық құрылым

1. Дүние жүзінің саяси картасының обьектілері. Дүние жүзінің қазіргі саяси картасының обьектілері қатарына мемлекеттік мәртебесі жарияланған және жарияланбаған 267 ел мен аумақ жатады. Оларды басты екі топқа : 1) мемлекет мәртебесі жарияланған, халықаралық деңгейде танылған тәуелсіз мемлекеттер ; 2) дербес басқару мәртебесіне ие болмаған тәуелді аумақтар деп екіге бөледі. Олар бір – бірінен жерінің ауданы, халық саны, әлеуметтік – экономикалық даму деңгейіне қарай айырмашылық жасайды. Мемлекеттік басқару формасы — мемлекеттiк билiк ұйымын, жоғарғы мемлекеттiк органдардың жүйесiн мiнездейтін мемлекет формаларының элементерінің бірі.

Басқару формасы, тар мағынада — мемлекеттік биліктің жоғарғы органдарының ұйымы дегенді білдіреді. Ал ауқымды мағынада алғанда, басқару формасы — бұл мемлекеттің бүкіл органдарының өзара әрекет етуі және ұйымдасу әдісі.

Үкімет түрін, яғни басқару формасын мемлекеттік құрылым түрлерімен және мемлекеттiң саяси тәртiбiмен шатыстырмау қажет. Бұл үшеуі біріге отырып, бір-бірін толықтыра отырып мемлекет формасын құрайды.

Монархия — жоғарғы мемлекеттік билік өмір бойы бір ғана басшының, яғни, монархтың (патша, шаһ, сұлтан, хан, халиф, король, император, т.б.) қолында болатын және ұрпақтан ұрпаққа мұрагерлікпен берілетін басқару формасы. Монархияның өзгешелігі:

Бір ғана адам мемлекет басшысы, ол — монарх;

Билік мұрагерлік бойынша беріледі;

Монарх заңға бағынбайды (монархты биліктен аластатуға болмайды).

Монархиялардың түрлері

Абсолюттік монархия (шектеусіз) — мемлекеттегі жалғыз жоғарғы орган болып табылатын монархы бар мемлекет. Бүткіл мемлекеттік биліктің құзыреті монархтың қолында болады (Сауд Арабиясы, Оман, Катар). Тағы бір ерекше бір түрі теократиялық монархия (Ватикан) болып табылады.

Шектеулі монархия — монархтан бөлек басқа да мемлекеттік басқару органдары бар мемлекет, ал мемлекеттік билік барлық жоғарғы билік органдарына жүктелген, сондай-ақ монархтың билігі белгілі бір арнайы дәстүрдің немесе Конституция актісінің негізінде шектелген. Өз кезегінде шектеулі монархия келесідей бөлінеді:

Сословиелік-өкілдік монархия — монархтың билігі белгілі бір сославиенің дәстүрлерінің негізінде шектелетін монархия түрі (Ресейдің Земский соборы, Испаниядағы Кортестер) Конституцилық монархия — монархтың билігі белгілі бір арнайы Конституция актісінің негізінде шектелген монархия. Өз кезегінде конституциялық монархия екіге бөлінеді:

Республика — мемлекеттік биліктің жоғарғы органдарын белгілі бір мерзімге халық сайлайтын, не болмаса өкілдік мекемелері құратын басқару формасы. Бұл басқару формасында жоғарғы органдар сайлаушылардың алдында барлық жауапкершлікті алады.