Мен табиғатты бақылай аламын ба сабақ жоспары

Бекітілді: _______________ Е.Сейдахмет Білім саласы: Таным Ұйымдастырылған оқу қызметі: Жаратылыстану

Тақырыбы: Мен табиғатты бақылй аламын ба?

Мектеп/МҰ:

Күні: 03.09.2018

Педагогтің аты-жөні:

СЫНЫП-ТОП: МАД сыныбы

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

ҰОҚ-ның оқытылу мақсаттары

0.1.1.1. «Бақылау» ұғымын және оны өткізу кезеңдерін түсіну

Күтілетін нәтиже

Барлық балалар:

бақылаудың не екенін айта алады;

• бақылаушылардың немен айналысатынын айтады;

• тірек сөздерді пайдалана отырып, сұрақтарды құрай біледі;

• қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтайды.

Көпшілік балалар:

тәжірибенің 3-4 кезеңін атай алады;

жүргізілген тәжірибелік жұмыс қорытындысын өз бетімен түсіндіре алады.

Кейбір балалар:

• қосымша ақпаратты қолдана алады;

• бақылаушылардың қызметін белгілі бір бақылаумен байланыстыра алады.

Тілдік мақсат

Балалар:

мультфильмнен үзінді көрген соң, белсенді диалогті қолдай алады;

талқылау барысында «қалай?», «неге?», «не үшін?», «ол немен байланысты?», «егер..., не болар

еді?» сұрақтары бар сөздерді пайдалана алады;

суреттер бойынша сұрақтар құрастырады;

бақылаушылардың қалай жұмыс жасайтындары туралы пікірлеседі;

бақылаушылар қызметінің алгоритміне анықтама жасай алады.

Көптілділік: жанды табиғат – живая природа – wildlife102

Негізгі терминдер мен сөз тіркестері.

Бақылаушы, тәжірибе, әліппе-дәптер.

Ғажайыптар зертханасы.

Тәжірибе жүргізу кезіндегі қауіпсіздік техникасының ережелері.

Пікір алмасу сұрақтары.

Мына жануарларды бақылай отырып, адам не ойлап тапты? Білімге құштарлық – адам бойындағы

жақсы қасиет пе?

Бақылаушылар өздерінің сұрақтарына жауапты қалай табады? Бақылаушының бойында қандай

қасиеттер болуы тиіс?

Зертханада жұмыс жасағанда қандай ережелерді сақтау керек? Олардың ішінде қайсыларын біз

сақтауымыз қажет?

Өткен ҰОҚ-дан алған білім

Қоршаған әлемнің әртүрлілігі туралы түсініктері.

Жанды және жансыз табиғат нысандарына жүргізілген бақылаудың дағдылары.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 мин.

Өмірлік тәжірибені

маңыздандыру.

Мақсатты болжам.

3–5 мин.

III.ҰОҚ-ның ортасы

тақырып бойынша жұмыс

6 – 28 мин

IV. ҰОҚның қорытындысы. Рефлексия. 28-30 мин.

(Ұ) ҰОҚ-да жұмыс жасау үшін педагог жағымды атмосфера туғызады. Біреу кездескенде «Қайырлы таң!» деп амандасуды жай және даналықпен ойлап тапқан.

(Ұ) Әліппе-дәптердегі 4-5-беттердегі суреттер бойынша балалар ҰОҚ-да әңгіменің не жайында болатыны туралы болжамдайды. ҰОҚ-ның соңында жетуге тиіс мақсатты анықтайды (оған рефлексия кезеңінде қайта оралады).

(Ұ) Білімге құштарлық болмағанда – бізді қоршап тұрған заттардың көбі қазір болмаған болар еді деген түсінікті педагог балаларға қалыптастырады. Білу, сынау, ашу, жаңаны ойлап табуға талпыну – адамға тән қасиет. «Қарлығаштың құйрығы негеайыр?» мультфильмінен үзінді. 103

Ежелгі кезден бастап адам табиғатты бақылаған, өзінің білімін жинақтап, оны балаларына тапсырып отырған.

(Ұ, Ө) Әліппе-дәптермен танысу: кейіпкерлермен, шартты белгілермен.

(Ұ, Т) Әліппе-дәптер (1-тапсырма).

Педагог балалардың еске түсіру қабілеттеріне сүйене отырып, суреттерге қарап, сөздерден сұрақтар құру біліктерін жетілдіреді.Мысалы, Жұлдыздар неге құлайды? Күн неге жарқырайды? Шөл далада құмнан қалай сақтануға болады? Кемпірқосақ қай кезде шығады? Аралар балды қалай жасайды? Қандай бұлттардан жаңбыр жауады? және т.б.

(Ұ, Т) Өзекті мәселелер.

Жануарларды бақылай отырып, адамның не ойлап тапқаны жайында педагог балалардың ойланып жауап берулерін сұрайды.

Қорытынды жасай отырып, балалардың былай түсінуіне әкеледі:

Нәтижесінде балаларда мынадай түсініктер қалыптасады:

бақылаушы – жаңа білімдер тудыратын адам;

тәжірибе – бұл заттарды, табиғи құбылыстарды тану және зерттеу тәсілі.

(Ұ) Динамикалық кідіріс.

Өзекті мәселелер.

Педагог балаларға бақылаушылардың қалай жұмыс істейтіндігі жайында болжам жасауларын ұсынады, бақылау мен зертханалық жұмыс туралы түсінік береді. Балаларға қорытынды тұжырым жасауға көмектеседі: бақылаушылар қоршаған ортада болып жатқан өзгерістерді бақылайды

және тәжірибелер мен зертханалық жұмыстар жасайды.

Балалар зертханалық жұмыстарға арналған көп аспаптар тұрған бөлменің қалай аталатыны туралы болжамдар айтады.

(ПТ, Ұ) Тәжірибе, зертханалық жұмыс.

Педагог балаларды зертханаға шақырады, онда олар бақылаудың қандай болатыны жайында ақпарат алады.

Тапсырма: жанды және жансыз табиғатты анықтаңдар.(Ө) Әліппе- дәптермен жұмыс (2-3-тапсырма).

Балаларға дәптердің айқарма бетінде жұмыс жасауды ұсыныңыз.

Ө) Рефлексивтік бағалау.

Балалардың ҰОҚ-да өзінің жұмысына баға беруін және шыны сауытты

(колба) кез келген түсті қарындашпен бояуын сұраңыз:

1 – ештеңе түсінбедім – қызыл қарындаш.

2 – түсіндім, бірақ түсіндіре алмаймын – сары қарындаш.

3– қысқасы – бәрін түсіндім, басқаларға да түсіндіре аламын – жасылқарындаш.

Әліппе-дәптердегі

сурет.

«Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» мультфильмінен үзінді көру.

Әліппе-дәптер.

Әліппе-дәптер су-

ретті материалы.

Тәжірибе жасап

жатқан бақылау-

шылардың сурет-

тері.

Музыкалық

сүйемелдеу.

Аспаптар, зертхана

картиналары.

Әліппе-дəптер. Әліппе-дəптер,түрлі түсті қарындаштар

Тақырыбы:Табиғат құбылыстарын қалай байқауға болады?

Мектеп/МҰ:

Күні:

Педагогтің аты-жөні:

СЫНЫП-ТОП:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

ҰОҚ-ның оқытылу мақсаттары

0.1.1.2. Табиғат нысандары мен құбылыстарына қысқа уақыт аралығында бақылау жүргізу.

Күтілетін нәтиже

Барлық балалар:

• бақылауға қатыса алады;

• күздің келуімен табиғатта болатын өзгерістерді анықтай алады;

• 5-6 ағашты атай алады;

• жапырағына қарап, ағаштың атын анықтай алады.

Көпшілік балалар:• бақылаушы адамның қасиеттерін анықтай алады;

• өсімдік тіршілігі маусымдық өзгерістерге тәуелді болатынын дәлелдей алады;

• тәжірибелік жұмысты орындай алады.

Кейбір балалар:

•бақылау үдерісін талқылай алады және қорытынды шығара алады

Тілдік мақсат

Дағдыны дамыту: бақылау үдерісінде сұрақ қоя білу, болжамдар айту, ұғымдарға анықтама беру, жүйелеу, бақылау, қорытындылау және ойша тұжырым жасау.

Көптілділік: кемпірқосақ – радуга – rainbow.

Негізгі терминдер мен сөз тіркестері

Бақылау, бақылаушы адамның қасиеттері, алтын күз, бақылауға арналған аспаптар.

ҰОҚ-да диалог/хатта пайдаланылатын тіл:

Талқылауға арналған сұрақтар.

Күздің келуімен табиғатта не өзгерді?

Жапырақтар неге сарғаяды және түседі?

Өсімдіктерге түскен жапырақтары керек пе?

Ауа таза болу үшін біз сіздермен не істей аламыз?

Бақылаушы адамның қандай қасиеттері болуы керек?

Өткен ҰОҚ-дан алған білім

Өсімдік тіршілігінің жағдайлары жөнінде қарапайым білімдер; су, жарық және жылу ұрықтың өсіп шығуына көмектесетіндігі туралы ұғымдар; қарапайым зерттеу дағдылары.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 мин.

Өмірлік тәжірибені

маңыздандыру.

Мақсатты болжам.

3–5 мин.

III.ҰОҚ-ның ортасы

тақырып бойынша жұмыс

6 – 28 мин

IV. ҰОҚның қорытындысы. Рефлексия. 28-30 мин.

(Ұ)Ғ. Қайырбековтің «Алтын күз» өлеңін оқиды.

Алтын, алтын, сары алтын,

Алтын күзде нұр жатыр.

Біз мектепке баратын,

Алақай-ау, күн жақын!

Жемісі мол теретін,

Күз дос екен бізбенен.

Бәрін тауып беретін,

Жомарт екен күз деген.

(Ұ) Бақылаушылар кімдер екенін еске түсірейікші. (Бақылаушы – қоршаған орта мен табиғат құбылыстарын арнайы танып білуші адам). -Ал бақылау дегеніміз не?

Бүгін біз сендермен бақылауға тағы бір қадам жасағалы отырмыз. Біздің

сабағымызда әңгіме не жайлы болады деп ойлайсыңдар? Мақсатты болжам. (Бақылау туралы)

(Ұ) Балалар ҰОҚ-да әңгіме не жайында болатындығын кестедегі сурет

бойынша болжамдайды. ҰОҚ-ның соңында қол жеткізетін мақсат айқындалады. (Оған рефлексия кезеңінде қайтып оралады).

(Ұ) Өзекті мәселелер.

Қазір жылдың қай мезгілі? (Күз)

(Ұ) Өзекті мәселе.

Балалардан күз мезгілінің ерекшелігін сұрау.

Педагог топта отырып-ақ осыны біле аламыз ба деген қызығушылық білдіреді.

Педагогтің түсіндіруі. Ағаштардың қаншалықты сұлу екенін көру үшін, түрлі түсті жапырақтардың сыбдырын есту үшін, көк шөптің, иісін сезінуүшін күзгі саябаққа бару қажет.

Балалардан не істейміз деп сұрау (Бақылау).

(Ұ) «Бақылағыш» деген жаңа ұғым бойынша жұмыс.

Табиғаттағы осы кезеңнің ерекшеліктерін білу үшін не қажет.Бақылағыш адамның қасиеттері бақылау барысында қалыптасады жәнекарточкалар көмегімен белгіленеді:

• нысандардың, құбылыстардың ерекшеліктерінің барлығын байқау ептілігі;

• елеусіз заттардың өзін байқау шеберлігі. Арнайы аспаптарды қолдана

білу іскерлігі;

сұрақтарды қоя білуі;

• бақылау қорытындылары бойынша жазбаларды жүргізе білуі;

• бақылаулар бойынша қорытындылар жасай білуі.

(Ұ) Бақылау

Педагог күздің келуімен табиғатта қандай өзгерістер болғандығы жайында балалардың еске түсіруін, жапырақтардың сыбдырын тыңдап, мынадай

сұраққа жауап берулерін өтінеді: Саябақта тағы да қандай өзгеріс бар?

(Жарық бола түскендей) .

(Ұ) Өзекті мәселелер.

Қалайша жарық болып тұр?

Жапырақтар неге сарғаяды және түседі? Қазір жарық пен жылу жеткілікті

ме? Түскен жапырақтар өсімдіктерге керек пе?

ҚОРЫТЫН ДЫ: Жерге түскен жапырақтар құс төсек іспетті, шөпті және

әртүрлі өсімдіктердің тамырларын суықтан қорғайды. Түскен жапырақтардың арқасында жер тереңінен мұздамайды, бұл топырақты қопсытып, онықұнарлы ететін топырақтағы түрлі тіршілік иелері үшін маңызды. Ал көктемде түскен жапырақтар жаңбыр астында жатып шіріп, топырақты тыңайтады және ағаштардың өсуі үшін пайдалы заттармен азықтандырады.

Педагог ағаш бұтақтарындағы бүршіктерді мұқият қарап алуларын және

таза ауамен терең дем алып, саябақтың ішінен нені байқап тұрғандарын

анықтауды сұрайды.

(Ө) «МЕН БАҚЫЛАП ҮЙРЕНЕМІН» тәжірибелік жұмысы.

Педагог жоспар бойынша жұмыс істеуді ұсынады:

• Ағаштың бұтақтарын қара.

• Оларда жапырақтар бар ма?

• Бұрын жапырақ болған жерін тап.

• Жапырақтардың орнында не бар?

• Бұтақтардың бүршіктерін тап. Оларды қарап ал. Олар бірдей ме?

• Бұтақтың бір бүршігін жеке бөліп ал.

• Бүршік қандай түсті?

• Оны жауып тұрған тығыз қабыршықтарға назар аудар.

• Қабыршықтарын ашып көр. Бүршіктің ішінде не бар екен?

• Қалай ойлайсың, бүршікке мұндай тығыз қабыршықтар не үшін қажет?

Айтып бер (Суықтан, құрғап қалудан және зиянды заттардан қорғайды).

Бақылау нәтижелері бойынша бірлескен қорытынды шығарылады:

Қыста өсімдік ұйықтайды, тыныштық күйінде болады.

Бүршіктерде жас жапырақтар тығулы жатыр. Бүршік – болашақта өсетін және дамитын балауса бұтақ.

(Ұ, Ө) Топта жұмысты әліппе-дәптер бойынша жүргізуге болады.

(Ө) Рефлексивтік бағалау – өз жұмысыңды бағалап қорыту.

Балалардың ҰОҚ-да өзінің жұмысына баға беруін және шыны сауытты

(колба) кез келген түсті қарындашпен бояуын сұраңыз:

1 (бір) деңгей – ештеңе түсінбедім.

1 және 2 (екі) деңгейлер – түсіндім, бірақ түсіндіре алмаймын.

1, 2 және 3 (үш) деңгейлер – бәрін түсіндім, басқаға түсіндіріп береаламын.

Табиғаттағы

маусымдық

өзгерістер

бейнеленген

әліппе-дәптердегі

суреттер.

Карточкалар

Әліппе-дəптер.

Әліппе-дəптер,түрлі түсті қарындаштар

Бекітілді: _______________ Е.Сейдахмет Білім саласы: Таным Ұйымдастырылған оқу қызметі: Жаратылыстану 3-апта

Тақырыбы: Бақылау кезіндегі әсерің қандай?

Мектеп/МҰ:

Күні: 17.09.2018

Педагогтің аты-жөні:

СЫНЫП-ТОП:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

ҰОҚ-ның оқытылу мақсаттары

0.1.1.3. Алынған ақпаратты ұсыну және қорытынды жасау.

Күтілетін нәтиже

Барлық балалар:«тәжірибелік жұмыс» ұғымына анықтама бере алады;

• қарапайым тәжірибелер жүргізеді.

Көпшілік балалар: тәжірибелік жұмыс нәтижелері бойынша қорытынды жасайды;

• тәжірибелік жұмыс үдерісінде жеке тәжірибені қолданады.

Кейбір балалар:

•тәжірибелік жұмыс қорытындысын белгілейді

Тілдік мақсат

Дағдыны дамыту:«кемпірқосақ» метафорасын қолдану, сұрақтарға жауап алудың жол-

дарын талқылау (топта), бақылау кезеңдерін дұрыс атау, ғылыми терминологияны пайдалана

отырып, тәжірибелік жұмыс нәтижелерін түсіндіру кезінде толық, ашық түрде жауап беру.

Көптілділік: бақылау – наблюдение – watching

Негізгі терминдер мен сөз тіркестері:

тәжірибелік жұмыс, тәжірибе кезеңдері, гипотездің (болжамның) тақырыбы, мақсаты, ақпарат

жинау, ақпараттарды өңдеу, нәтижелерді ұсыну.

Талқылауға арналған сұрақтар.

Тәжірибелік жұмыс дегеніміз не? Қандай тәжірибелік жұмыстарды сен өз бетіңмен жасай