Ментальді картаны оқу үдерісінде қолдану тренингі

«Мен осылай жасаймын...»

Өзге ұлт өкілдеріне қазақ тілін үйрету қазіргі таңның басты мәселесі. Оқу үдерісінде бұл мәселені шешу жолдарының бірі- әр түрлі әдіс- тәсілдерді тиімді қолдана отырып, жаңа технологияларды енгізу. Қазіргі кезде технологиялардың түрлері өте көп. Өзге ұлт оқушыларына қазақ тілін үйрену, лексикалық және грамматикалық тақырыптарды меңгеру күрделі жұмыс. Сондықтан қазақ тілін оқыту, ауызекі сөйлеуге үйрету қиын да, қызық жұмыс. Сабақта грамматикалық материалдарды және лексикалық тақырыптарды оқытуда тірек сызбаларды қолдану тілді дамытуға, сөздік қорды молайтуға, бір- бірімен қарым- қатынас жасауға (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым, сөйлеу нормасын сақтау) ойлау қабілетін дамытута тиімді әдіс. Бүгінгі таңда әрбір жаңашыл ұстаз үшін, оқу және жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау әдісі кез келген стратегияларға құнды, әрі бағалы. Сұрақ қою, ой шақыру, білемін, үйренгім келеді, білгім келеді, Венн диаграммасы, пікірталас, болжау, топтастыру, салыстыру стратегиясы, джигсо әдісі т.б, стратегиялар мен әдістерді қолдану оқушылардың абаққа деген қызығушылығын арттырып ынталандыра түседі, жалықтырмайды. Соның бірі «Ментальды карта» әдісі. Ментальді карталар (майндмэппинг, mindmapping) –бұл нағыз

Әдебиеттер:

Журнал «Наука и жизнь» 13 марта 2013.

Тренинг жоспары

Күні 29.11.2017ж

Өткізілетін орын: Алматы облысы Қарасай ауданы Қаскелең қаласы

С.Керімбеков атындағы орта мектеп

Тақырыбы

Оқу үдерісінде ментальді картаның тиімділігі

Жалпы мақсаты

Шығармашылық ойлауды, сын тұрғысынан ойлауды дамыту;

Ментальді картаның пайдаланылу ауқымын ашып көрсету:

Оқу үдерісін ұйымдастыру;

Уақытты дұрыс үйлестіру;

Тілдерді үйрену;

Жұмыстарға шектеу қою;

Шешім қабылдау;

Идеяны тиянақтау.

Күтілетін нәтиже

Мұғалімдер ментальді карталарды ойды жүйелеу, тілді дамыту, жаңа идея тудыру, шешім қабылдау, ой шабуылын ұйымдастыру үшін пайдаланады. Ментальді карта құрудың жалпы ережесін біледі.

Түйінді идеялар

“Ментальді карта” терминін ағылшын психологы Тони Бьюзен енгізген болатын және де ағылшын тілінен тікелей аудармасы “ақыл-ой картасы” деген мағынаны білдіреді.

Ментальді карталарды жасау – бұл кез келген жұмысқа іскерлікпен қарау, оны ойға қонымды етіп атқару.

Ресурстар

Магниттер, кестелер, қосымшалар, А3 парағы, түрлі-түсті қарандаштар.

Тренинг барысы

Жаттығулар:

Тренердің әрекеттері

Мұғалімдердің әрекеттері

Топқа бөлу

1 мин

Екі түсті (жасыл, көк) магнитер беру арқылы

2 топқа бөлемін

Магниттердің түсіне қарай екі топқа бөлініп отырады

Миға шабуыл стратегиясы

2 минут

Берілген тақырып бойынша ой қозғаңыз:

“Ментальді карта” туралы не білесіз?

Оқу үдерісінде пайдалану қаншалықты тиімді деп ойлайсыз?

Өз ойларымен бөліседі.

Бұл жерде пікірдің көптігі мақсат емес, ол тек нақты саналы шешім қабылдауға негіз болады. Қағидасы:

- Ұсынылған пікір бағаланбайды, сыналмайды. Жұмыс пікірдің сапасына емес санына бағытталған (неғұрлым пікір көп болса, соғұрлым нақты шешім қабылдауға таңдау болады). Белгіленген уақыт сақталуы тиіс.

Жұптық жұмыс

3 мин

Топтарға Ментальді карта” туралы түсініктеме (қосымша 1), ментальді карталарды құрудың жалпы ережелері туралы (кесте 2) таратып беремін.

“Ментальді карта” туралы түсініктеме мен ментальді карталарды құрудың жалпы ережелері туралы кестемен танысып, жұппен талқылап, өз ойларымен бөліседі.

Топтық жұмыс

8 минут

Тапсырманы орындауға-6 минут,

әр топқа-2 минут қорғауға беріледі

1-топ: Мәтінмен жұмыс. Мәтінді оқып, ат қойыңдар. “Ментальді карта” жасап түсінгендеріңді айтып беріңдер (қосымша 3).

2-топ: Суретпен жұмыс. Суретке ат қойып, сурет бойынша “Ментальді карта” жасап әңгімелеп беріңдер (қосымша 4).

Ментальді картаны құру техникасының барлық басымдылықтары мен артықшылықтарын жұмыс барысында қолданып, ойды жүйелеу, жоба жасауға жаңа идея тудыру, шешім қабылдау, ой шабуылын ұйымдастыру үшін пайдаланады.

Кері байланыс

1 мин

Ұсынған кері байланыс парақшасын толтырады.

Ұзақтығы 15 мин

қосымша 1

“Ментальді карта” туралы түсінік

“Ментальді карта” терминін ағылшын психологы Тони Бьюзен енгізген болатын және де ағылшын тілінен тікелей аудармасы “ақыл-ой картасы” деген мағынаны білдіреді.