Металдар мен бейметалдардың қасиеттері, 10-сынып

Пәні__химия__ тобы.2 Күні_______ Реті.15

Сабақтың тақырыбы:Металдарға жалпы сипаттама.Металдар мен бейметалдардың қасиеттері.

Сабақтың мақсаты:Металдардың жалпы сипаттамасы,сілтілік металдар туралы білімді мысалдар келтіре отырып нақтылау және жүйелеу. Жай зат натрийді сипаттаудан алған теориялық білімді пайдалану.

Білімділік:Металдар атомдары сипаттайтын өзіне тән құрылысын талдай отырып сілтілік металдардың қосылыстары атомдары құрылыстарының ерекшеліктерін сипаттау.

Дамытушылық: Металл мен сілтілік жер металдардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарына көңіл аудару.

Тәрбиелік: Оқушыларды өздігінен ізденімпаздық, қызығушылық дағдыларын қалыптастыруға тәрбиелей отырып, салауатты өмір салтын ұстану, өз ойын айта отырып, өзгені де тыңдай білуге, және алған білімдерін өмірде қолдана білуге үйрету.

Қажетті реактивтер мен құрал-жабдықтар: Плакаттар, сызбанұсқалар..

Сабақтың жоспары:

1. Ұйымдастыру.

2.Білім мен білікті тексеру

3. Жаңа сабақты түсіндіру.

4. Бекіту сұрақтары.

5. Үйге тапсырма.

1. Жаңа сабақты түсіндіру:Катафракт сауыт-сайманына бейнелі сақтар көсемінің алтынқабырышақты терісауыты.Металдар– Электр тоғы мен жылуды жақсы өткізетін, пластикалық қасиеті жоғары, жылтыр заттар. Мұндай қасиеттердің болуы металдардың ішкі құрылымымен байланысты.

Металдардың (сынаптан басқа) кристалдық тор көздерінде металл атомдарыорналасқан. Олар бір-бірімен металдық байланыспен байланысады. Металдардың иондану энергиясы аз болғандықтан олардың валенттік электрондары оңай бөлініп, бүкіл кристалдың бойында еркін қозғала алады. Сондықтан олардың жиынтығынэлектрон газы деп те атайды. Су ерітінділеріндегі реакциялар үшін металдың активтілігі оның активті қатардағы орнына байланысты.Металдардың қаттылығы, температураға төзімділігі күнделікті тәжірибеде шешуші рөл атқарады. Егер шыны хроммен кесілсе, ал цезийді адам тырнағымен-ақ кесе алады. Кейбір металдар жұмсақ (күміс, алтын, т.б.) болғандықтан таза металдардың орнына олардың бір-бірімен құймалары қолданылады. Ең алғаш алынған құймалардың бірі – қола.

Темір мен оның құймалары (шойын, болат) қара металдар, ал қалғандары түсті металдар; алтын, күміс,платина химиялық реактивтерге төзімділігіне байланысты асыл металдар; сумен әрекеттесіп сілті түзетін металдарды сілтілік (Lі, Na, K, Rb, Cs), ал жер қыртысының негізін құрайтындарын сілтілік жер металдар; массалық үлесі 0,01%-дан аспайтындарын сирек металдар деп атайды. Өнеркәсіпте металдарды негізінен пирометаллургия, гидрометаллургия және электрметаллургия әдістерімен алады. Металдар электр сымдарын, тұрмысқа қажет бұйымдар (қазан, балға, т.б.) жасауда, т.б. кеңінен қолданылады.Табиғатта көп кездесетін металдар қатарына жатады:

Al (8,8%)

Fe (4,65%)

Ca (3,6%)

Na (2,64%)

K (2,5%)

Mg (2,1%)

Tі (0,57%)

Металдардың химиялық қасиеттері

Металдардың көпшілігі химиялық активті элементтер болғандықтан жай және күрделі заттармен әрекеттеседі:Жай заттармен:

2Mg + 02 = 2MgO + Q жану реакциясы

Fe + S = FeS темір (II) сульфиді