Метрология, стандарттау және сертификаттау сабақ жоспары

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

ТАЛДЫҚОРҒАН ПОЛИТЕХНИКАЛЫҚ КОЛЛЕДЖІ

САБАҚ ЖОСПАРЫ № 19

Күні

Топ

Р-611б

Р-613б

Пән:Меторология,стандаттау және сертификаттау

Сабақ тақырыбы: Стандаттау мақсаты және жалпы сипаттамасы

Сабақтың типі: жаңа білімді меңгеру

Оқыту әдісі: түсіндірмелі- көрнекілік, топпен және жеке жұмыс

Пән аралық байланыс:Политология,Құқық,Қолданбалы метрология,Стандарттау негіздері,Сертификаттау негіздері

Сабақтың

мақсаты

Білімділік: Оқушылардың стандаттау мақсаты және жалпы сипаттамасы

туралы білім - білік дағдыларын қалыптастыру

Дамытушылық: Студенттердың өз ойын жеткізіу. Өз бетімен жумыс істеу дағдысын қалыптастыру. Алған білімдерін одан әрі қарай дамыту

Тәрбиелік: Студенттерді пәнге қызығушылығын арттыру, ұқыптылыққа

ізденімпаздылыққа дағдыландыру,мәдениетке тәрбиелеу, өз ойын тиянақты

айта білуге тәрбиелеу.

САБАҚТЫ ЖАБДЫҚТАУ

А. Көрнекті құралдар: Плакаттар, тірек конспектілері, анықтамалар,интерактивті тақта.

Б. Негізгі әдебиет: К.Акишев «Стандарттау, метрология және сәйкестікті бағалау», Т.М.Мендебаев,Е.С.Асқаров «Стандарттау,метрология және сертификаттау»

Сабақты жүргізу кезеңдері

(негізгі және қажетті әдістемелік түсіндірмелер мен ұсыныстар)

I. Ұйымдастыру кезеңі 1. Студенттермен сәлемдесу

2. Студенттердің сабакка келуін тексеріу

3. Студенттердің сабакка дайындығын тексеріу

II. Өткен тақырыпты қайталау Өндірісті метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету

Заманауи метрология

Қатесіз өлшеу

II. Жаңа тақырыпты баяндау

1. Стандарттаудың негізгі принциптер

2. Сапа туралы түсінік

3.Стандарттау мақсаты және жалпы сипаттамассы

3. Өнімнің техникалық және ақпараттық үйлесімділігін

IV. Жаңа тақырыпты бекіту

1.Тапсырма сұрақтарға жауап беру:

Стандарттаудың мақсатары?

Стандарттартау?

Талқылау мерзімі қанша айдан кем болмауы керек?

Стандарттау объектісі?

Стандарттау саласы?

2.Тапсырма

Тест сұрақтары

V. Үй тапсырмасы К. Акишев «Стандарттау, метрология және сәйкестікті бағалау».

Конспект толтырып жазу. 51-53 бет

VІ. Сабақты қорытындылау Жаңа сабақты түсіндіру кезінде белсене араласқан

студенттердің білімдерін бағалау.

Оқытушы: Турысбекова А.Д.

Қазақстан Республикасының мемлекеттік стандарты Стандарттаудың құқықтық негізі алғаш рет 1993 жылы ҚР «Стандарттау жəне сертификаттау туралы » заңмен 1999 Қазақстанның өркендеуіне жəне нарықтық реформаны жүргізуге байланысты «Стандарттау жəне сертификаттау туралы»жөніндегі заң қайта қаралып ҚР «Стандарттау туралы» жаңа заң .Бұл заңға өзгертулер мен толықтырулар енгізіліп 2004 жылы «Техникалық реттеу туралы заңы» қабылданды .Бұл заң стандарттау саласындағы қоғамдық қатынасты реттейді мемлекеттік стандарттау жүйесінің құқық негізін жəне стандарттау жөніндегі нормативтік құжаттарды əзірлеу жəне қолдану арқылы тұтынушының өнімге процесске(жұмысқа) жəне қызметке қатысты мүддесін қорғау шараларын анықтайды.Қолданып жүрген стандарт ҚР стандарттары(ҚР СТ)-1125 ,Стандарттау метрология жəне сертификация жөніндегі комитет бекіткен(ҚР СТ 1.2-2002), Мемлекетаралық стандарттар (МТС)-20663

Стандарттаудың негізгі принциптер

-келісушілік

-ашықтық

-еркінділік

-стандарттау саласындағы отандық жəне шетелдік өндірушілер үшін тең талаптар

-экономикалық мақсатқа сəйкестілік

Стандарттау əдістері.Стандарттау қызмет түрі ретінде қайталанатын мəселелердің ең ұтымды шешімі үшін қажет жалпы ғылыми жəне арнайы əдістер жиынтығына негізделеді.Стандарттау жұмыстарында жиі қолданатын əдістер мыналар болып табылады

1. стандарттау объектісін тəртіптеу

2. параметрлік стандарттау

3. бірыңғайлау

4. агрегаттау

5. кешенді стандарттау

6. алдын-ала стандарттау

ҚР Мемлекеттік стандарттау жүйесі

Мемлекеттік стандарттау бір ел аумағында жүргізілетін стандарт

Салалық стандарт -салалық мəнді өнімге процеске жұмыс жəне қызметке қойылатын талаптарды қамтитын стандарт

Халықаралық стандарт тұтынушылардың көпшілігі қолы жетімді стандарттау бойынша халықаралық ұйыммен қабылданған стандарт

Ұлттық стандарт тұтынушылардың көпшілігі қолы жетімді стандарттау бойынша ұлттық органдармен қабылданған стандарт

Сапа туралы түсінік

Сапа- объектінің белгіленген немесе болжаммалы қажеттілікті қамтамасыз етуге сәйкес көрсеткіштер жиынтығы .

Сапа деген ұғым үш элементті қамтиды: объек, қажеттілік және көрсеткіштер.

Объект ретінде іс-қимылдар немесе процесс,өнім,қызмет көрсету,мекеме,жүйе мен жеке тұлға немесе осылардың сан қилы қиыстырулары болуы мүмкін.

Өнім-процестің немесе көрсетілген қызметтің нәтижесі

Процесс-өнімнің өмірлік циклінің процестерін қоса алған,қандай да бір тапсырылған нәтижеге жету жөніндегі өзара байланысты және дәйекті іс-қимылдар (жұмыстар) жиынтығы

Көрсетілген қызмет- беруші мен тұтынушының тікелей өзара іс-қимылының және берушінің тұтынушы қажеттіліктерін қанағаттандыру жөніндегі ішкі қызметінің қорытындылары

Тауар-ерікті иесіздендірілетін,бір тұлғадан екінші тұлғаға сатып алу-сату келісімі бойынша өтетін кез келген зат

Қажеттілік сатылы түрде болады. Оның төменгі сатысында тамақ өнімдерінің көмегімен қамтамасыз етілетін қауіпсіздікке қажеттілік.Сатының жоғары деңгейінде эстетикалық қажеттілік, шығармашылықтағы қажеттілік орналасады. Жәй сөзімен айтқанда, тұтынушы өзіне керегін алуы керек,қай уақытта керек болса сол уақытта және қандай түрде қаласа, сондай түрде алуы керек.

Көрсеткіштер сапалық және сандық болып екіге бөлінеді.Сапалық көрсеткіштер-материалдың түсі,бұйымның түрі, т.б.. Саңдық көрсеткіштер (параметрлер) тауарды қолдану шеңбері мен жағдайын анықтау және сапаны бағалау үшін қолданылады.

Стандарттау мақсаты және жалпы сипаттамассыСтандарттаудың жалпы мақсаты-өнім,процесс және көрсетілетін қызымет мәселесі бойынша тұтынушылар мен мемлекеттің мүделерін қорғау.

Стандарттаудың мақсаты – көбінесе, жоспарланатын немесе туындаған тапсырмаларды шешуге арналған нормаларды, талаптарды, орнатылған жағдайларды кеңінен және қайтара қолдану арқылы қандай да бір салада реттілікті жүргізудің оптималды дәрежесіне қол жеткізу

Стандарттау қызымет ретінде мына мақсаттарға жетуге бағытталған.1.Өнімдер ,процестер және көрсетілетін қызыметтерге нормалар,ережелермен сипаттамалар белгілеу.2.Өнімдердің,процестердің көрсетілген қызыметтердің адам өмірі,денсаулығы және мүліктерінің қауіпсіздігін,қоршаған ортаның корғалуын қамтамасыз ету.3.Саудада техникалық кедергілерді жою,өнімнің ішкі және сыртқы нарықтардағы бәсекелестік қаілетін қамтамасыз ету4.Өнімнің техникалық және ақпараттық сыйысымдылығын сондай-ақ өзара алмасымдығын қамтамасыз ету.5.Өлшемдер бірлігін қамтамасыз ету.6.Ресурстардың барлық түрін сақтау жіне ұтымды пайдалану7.Елдің қорғаныс қабілеті мен жұмылдырушылық әзірлігін қамтамасыз ету.8.Табиғи және техногенді апаттар мен басқа төтенше жағдайлардың туындау қаупін ескере отырып,шаруашылық нысандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету.9.Өнімдердің,процестердің көрсетілетін қызыметтердіңсапасы мәселелерінде тұтынушылардың мүделерін қорғау.Стандаттау құрамы