Моногибридті будандастыру бойынша 9 сынып сабақ жоспары

САБАҚ: 9.3D Тұқымқуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары

Моногибридті будандастыру кезінде белгілердің тұқымқуалауын болжайтын генетикалық сызба жасау

Мектеп: Қызылорда қаласы НЗМ

Күні: 17.02.16ж

Мұғалімнің аты-жөні:Қайырбай А.Т

СЫНЫП: 9 А

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар:

Осы сабақтың көмегімен қолжеткізілетін оқумақсаттары

Моногибридті будандастыру кезінде белгілердің тұқымқуалауын болжайтын генетикалық сызба жасау.

Сабақтың

мақсаттары

Барлық оқушылар:Негізгі генетикалық символдарды сипаттай алады.

Оқушылардың көпшілігі:Буданды шағылыстыруды көрсету және жыныстың ұрпақтан-ұрпаққа берілуіне арналған генетикалық сызбаларды толтыра алады.

Кейбір оқушылар:Генетика мен тұқым қуалаушылық туралы түсінеді.

Тілдік мақсат

Оқушылар:

Алдын-ала білімдер

Тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын өзгергіштік (8.4A бөлімі)

Хромосомалар ДНҚ-дан түзіледі, ал ДНҚ үлескісі ген деп аталады (8.4A бөлімі)

Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің эколюциядағы маңызы (8.4A бөлімі

Гаметалар ядро бөлу кезінде түзіледі – ядро мейоз жолымен бөліп хромосомалар санын екі есе азайтады. «галлоидты» және «диплоидты» терминдері (9.3A бөлімі)

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жұмыс

Ресурстар

0-5 минут

5–20минут

20-25 минут

25-30 минут

30-35 минут

Үй тапсырмасын сұрау.

1.Генетика дегеніміз не?

2.Мендель кім?қандай еңбектері бар?

3.Не себепті асбұршақты алды?Асбұршақтың қандай қасиеттері бар?

4.Өсімдіктің қандай белгілеріне назар аударды?

5.Генотип дегеніміз не?

6.Фенотип дегеніміз не?

7.Доминанттылық?

8.Рецессивті ?

9.Гомозигота ?

10.Гетерозигота?

Жаңа сабақты баяндау

Ата-енелер формалары тек бір жұп белгілері бойынша ғана ерекшеленетін шағылыстыру моногибридті будандастыру деп аталады.

Р АА х ●аа

G. А а

F1 Аа – 100%Мендельдің бірінші заңы біркелкілік

Мендельдің екінші заңы ажырау

Тапсырма 1 Берілген үлгіні қарап бірінші ұрпақты анықтаңыздар...

Тапсырма 2

Асбұршақ тұқымының сары түсін анықтайтын А гені, жасыл түсін анықтайтын а геніне қарағанда доминантты. Төмендегі жолдармен будандастырылып алынатын ұрпақтардың тұқымдарының түстерін анықтау керек.

А) Аа Х Аа В) АА Х АаС) аа Х АА D) Аа Х аа

Жұптық есептер

№1-есепАдамда солақайлық басылыңқы оң қолды жақсы меңгерту басымдық.Оңқай гомозиготалы әйел мен солақай еркектің ұрпағы қандай болады?Бұлардың генотиптерімен фенотиптерін сипаттаңдар?

№2-есепАдам да көк көзді белгі басылыңқы,қой көз басым .Қой көзді гетерозиготалы әйел мен көк көзді еркектен қандай ұрпақ күтуге болады?

№3-есепГетерозиготалы қара үй қоянының ұрғашысын осындай қоянның еркегімен шағылыстырды.Мынандай сұрақтарға жауап бер:Бірінші ұрпақтың генотипі қандай?Осы генотиптердің ішінде гетерозиготалары қанша? Гомозиготалары қанша?Осы ұрпақтың фенотипі қандай

№4-есепАдамда солақайлық басылыңқы белгі, оң қолды жақсы меңгеру – басымдық. Оңқай гомозиготалы әйел мен солақай еркектің ұрпағы қандай болады ? Барлық генотиптер мен фенотиптерді сипаттаңдар

№5-есепҚара көзділік гені доминантты, көк көзділік гені рецессивті. Әкесі де шешесі де гетерезиготалы қаракөз жұбайлардан көк көз баланың дүниеге келуі мүмкін бе?

Тест тапсырмасы

1. Тұқым қуалаушылық пен өзгергішілік зерттейтін ғылым:

А) биология ә) эмбриология б) гельминтология г) генетика

2. Тұқым қуалаушылықтың негізгі заңдылықтарын ашқан кім: