Дигибридті будандастыру 10 сынып биология сабақ жоспары

Күні: Сынып: 10Б

Сабақтың тақырыбы: Дигибридті будандастыру. Белгілердің тәуелсіз тұқым қуалау заңы. Сабақтың мақсаты:1) дигибридті будандастыру және белгілердің тәуелсіз ажырау заңдылығы туралы білім беру. Оқушыларға будандастыру нәтижелерін арнайы жазу жүйесін (Пеннет торын) пайдалануды үйрету. 2) өзбеттерімен жұмыс істеуге, жауапкершілікке, мақсата жете білуге тәрбиелеу. 3) тұрақты түрдегі ерікті зейін қоюды, талдау, синтездеу, қорытындылау қабілеттерін дамыту. Сабақтың көрнекілігі: оқулықтағы суреттерді пайдалану. Сабақтың әдісі: Сұрақ жауап, баяндау. Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру Амандасу, кезекші есебін тыңдау.

ІІ. Үй жұмысын сұрау Үйге берілген есептерді тексеру. Тақтаға берілген есептерді шығару.

ІІІ. Жаңа сабақ түсіндіру Дигибридті будандастыру және белгілердің тәуелсіз ажырау заңдылығы Дигибридті будандастыру деп альтернативтік (қарама-қарсы) екі жұп белгі бойынша ерекшеленетін аталық аналық формаларды будандастыоуды айтады. Міне, осы бағытта Мендель екі жұп қарама-қарсы белгілері бар дараларды будандастырды. яғни тұқымдары сары, жасыл түсті және қабығы тегіс, кедір-бұдыр сорттарын алды. Будандастыруға алынған даралар гомозиготалы болғандықтан, бірінші ұрпактағы барлық будандардың тұқымдары біркелкілік заңына сәйкес сары түсті жөне тегіс пішінді болып шықты. Демек, аллельді гендердің бірінші жұбында тұқымның сары түсі — доминантты, ал жасыл түсі — рецессивті белгі. Аллельді гендердің екінші жұбындағы түқымның тегіс пішіні доминантты да, кедір-бұдырлы пішіні рецессивті белгі ретінде тұқым қуалайды. Егер осы бірінші ұрпақ Ғх будандарын өзара будандастырса, екінші ұрпақта Ғ2 белгілердің ажырау сипаты моногибридтіге Караганда, біршама күрделірек болады. Мысалы, Мендель зерттеулерінде алынған барлық 556 тұқымның 315-сі сары тегіс, 101-і сары кедір-бұдыр және 108-і жасыл тегіс, ал 32-сі жасыл кедір-бұдыр болған. Олай болса, екінші ұрпақта Ғ2 әр түрлі фенотип алынды деп есептесе