Мұхтар Әуезовтің Көксерек шығармасы ашық сабағы

Күні: 13.02.19 Тексерілді:__________

Сабақтың тақырыбы:

М.Әуезов «Көксерек» әңгімесі

«Аққасқа мен Көксеректің шайқасы»

Мұғалімнің аты-жөні: Кудайбергенова А Д

Сыныбы: 7Ә

Пәні: қазақ әдебиеті

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

7.Т/Ж1.Әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау

Сабақ нәтижесі:

М.Әуезовтың «Көксерек» әңгімесі сюжетінің құрамдас бөлшектерін өмірмен байланыстыра отырып талдайды.

Өз беттерімен кез-келген тапсырмаларды орындай білуге машықтанады.Бір-біріне көмектеседі.

Оқушылар өздерін еркін ұстай отырып, ойларын тиянақты жеткізеді, тапқырлық қасиеттерін шыңдайды.

Бағалау критерийі

Жазушы туралы білетін мәліметтерімен бөліседі

Әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдайды.

Сыни тұрғыдан ойлау деңгейін көрсетеді

Дескрипторлар

- М.Әуезов өмірі мен шығармашылығы туралы мазмұндайды

- «Көксерек» әңгімесіндегі эпизодтарды композициялық құрылымына жіктейді.

- Шығарманың сюжеттік дамуын өз сөзімен әңгімелейді.

- Мәтін үзінділері бойынша жұптық жұмыс орындайды.

- Оқушылар диалогқа түсіп,берілген жуан сұрақтарға тура жауап қайтармай, ой елегінен өткізіп, сыни пікір айтады.

Құндылықтарды игерту

Табиғатқа деген сүйіспеншілік, қамқорлық

Ресурстар

Оқулық, мәтіндер, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар және атаулар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, электронды бағалау,маркер,стикер,үнтаспа, слаид

Әдіс-тәсілдер

«Сыни тұрғыдан ойлау» стратегиясы, «Кинометафора» әдісі «Ой қозғау», «Автор орындығы», «Әдеби шеңбер», «Оқиға тауы», «Кезбе тілші», «Ойлан, бірік, бөліс», «Кім кінәлі?» рөлдік ойыны, «Жуан және жіңішке сауалдар» әдісі

Пәнаралық байланыс

Жаратылыстану, өнер

Алдыңғы оқу

Жалғыз жортуыл

Сабақтың жоспары

Жоспарланған уақыт

Сабақ барысы:

Ресурстар

Басталуы

3мин.

5 мин.

Оқушыларға психологиялық ахуал туғызамын. Шеңберге тұрады.

- Егер сіздің досыңыз болса, көршінің басын сипаңыз;- Егер сіздің үйіңізде ит болса, өз басыңызды сипаңыз;Егер сіз, қасқырдан қорықсаңыз, көршіңізді құшақтаңыз;Егер сіз табиғат пен адам арасында байланыс бар деп есептесеңіз, құстарша қанат қағыңыз.Егер сіздер Отанымызды жақсы көрсеңіздер, оның табиғатына қамқорлық жасаймын десеңіздер, аяғымызды топырлатамыз;Қонақтарымызға деген ізгілігімізді,бір-бірімізге сәттілік тілеу мақсатында үш рет шапалақтайық!

Жарайсыңдар,рахмет!

4 топқа бөлу.

I Адамзат Табиғат,

III Көксерек IV Аққасқа

3. Топ ережелерін еске түсіріп, сақтауды сұраймын.

Бүгінгі біздің келісім шартымыз.

Бір-бірімізді тыңдаймыз,

Басқаның пікірін сыйлаймыз.

Тақырып көлемінде ғана сөйлеп,

Уақытты біз бағалаймыз.

4.Сабақтың бағалау критерийлерімен таныстыру

Топ басшылары топтарының сабаққа дайындығын тексереді.

Мұғалімнің кіріспе сөзі- Балалар, француз жазушысы Луи Арагонның «Мен оның шығармаларын туған еліме таныстырушы болуды өзіме үлкен абырой санаймын. Ол – ХХ ғасырдың аса ұлы жазушыларының бірі» деген пікірі кім туралы?- Ендеше, осы ұлы жазушы жайлы не білеміз?

«Мазмұндау» әдісі арқылы М.Әуезов туралы білетіндерін еске түсіреді.

Қасқыр,ит суреттері

Суреттер

Жаңа білім

3 минут

Білу және түсіну. «Ой қозғау» әдісі

«Қасқыр кек алды» эпизодынан үзінді көрсетіледі. Бүгінгі өтетін шығарманың тақырыбын болжайды

Бұл қай фильмнен алынған үзінді?

«Көксерек» фильмін түсіруге не себеп болды екен?

Мұғалім сөзі: «Көксерек» әңгімесі желісі бойынша көркем фильм түсірілген болатын.Заңғар жазушы Мұхтар Әуезовтың «Көксерек» шығармасы желісімен түсірілген "Көксерек" көркем фильмі 1973 жылы көрермендерге жол тартты. Бүкілодақтық тұсаукесері 1974 жылы 8 сәуірде Мәскеу қаласында өтті.

Сонымен, бүгінгі сабақтың тақырыбы қандай болмақ?

Сабақтың тақырыбы - М.Әуезовтың «Көксерек» әңгімесінен « Аққасқа мен Көксеректің шайқасы»

– Балалар, композиция дегеніміз не?

/Оқиғалардың бір-бірімен тығыз байланысы.Көркем шығарманың құрылысы.Оқиғалардың бір-бірімен жүйелі байланысуы/

Композиция сөзіне және композициялық құрылым тіркесіне түсініктеме береді.

Бұл сөздерді не үшін ортаға тастап отырмын, қалай ойлайсыңдар? /Оқушылар мақсатын айқындайды/.Дұрыс айтасыңдар, демек бүгінгі сабағымыздың мақсаты - «Көксерек» әңгімесі сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдап, әңгімелеу, жұптық,топтық және т.б. жұмыс түрлерін біріге атқару негізінде ынтымақтастық, шығармашылық дағдыларымызды қалыптастырамыз.

Қызығушылықты ояту:

Бүгінгі сабағымызға негіз болатын айдар: Адам рухани дүниесін сыртқы табиғат құбылысын тану арқылы қалыптастырады. (Ш. Айтматов)

«Әдеби шеңбер» әдісі арқылы топпен шығарманың тақырыбын, идеясын анықтайды.Мәтін таратылады.

1.Көксеректің ауылға келуі

2. Көксеректің ауыл тұрғыны болуы

3. Қараадыр еліндегі мазасыздық

4. Көксерек пен Құрмаштың соңғы кездесуі

5. Аққасқа мен Көксеректің шайқасы

• Шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтауТақырыбы: Қасқырдың мінез - құлқы, өзіне тән табиғи қасиеттеріИдеясы: Табиғат пен адам арасындағы байланыс, түсіністік

«Көксерек» фильмінен үзінді

Сабақ айдары,тақта

Таратпа мәтіндер

Ортасы

5 минут

3 минут

2 минут

5 минут

Қолдану.

«Оқиға тауы» әдісі арқылы шығарманың композициялық құрылымы мен сюжеттік дамуын анықтаңыз, ретімен қойыңыз.

• Тірек – сызба бойынша шығарманың композициялық жоспарын құру.

Мазмұндау. Сюжеттік талдау.

Оқиғаның басталуы: Сайдағы қасқырлар апаны. Екі аяқтылардың індегі бөлтіріктерге қиянаты.

Оқиғаның байланысы: Көксеректің ауыл тұрғыны болуы, оның ауылда өсуі,мінез-құлқындағы қасқырға тән ерекшеліктері. Көксеректің өз тұқымын тануы, бірнеше рет жоғалып кету, қасқыр үйіріне қосылуы, Ақ қасқырмен жұп құруы.

Шиеленісуі: Көксеректің Ақ қасқырмен қосылып төңіректегі ауылдарды шулатуы. Қорадағы қойларды жаралауы.Қарадыр еліндегі мазасыздық

Шарықтау шегі - Көксеректің Құрмашты өлтіруі.

Шығарманың шешімі: Аққасқаның Көксерекпен айқасы.Көксеректің өлімі. Құрмаштың әкесінің Көксеректі басқа теуіп, Құрмашын жоқтауы

Дескриптор:

1.Шығарманы оқиға желісіне бөледі

2. Әр топ шығарманың сжеттік дамуын жеке-жеке анықтайды

«Ойлан, бірік, бөліс» әдісі. Жұптық жұмыс орындату. /Жұптар бір-бірін тексереді/

Әр жұпқа тапсырма беріледі, соның негізінде жауаптарын әзірлейді.

1-жұп: Мынау кім? Әңгіменің қай бөлігінен алынған?

«Кезбе тілші» әдісі арқылы әр топта жаңалықтар бағдарламасы жасалады.

1. Дала қасқыры мен Көксеректі салыстырыңыз.

1. Көксеректің портретін суреттеңіз

2. Қасқыр туралы тағы қандай шығарма білесіз?3. Көксерек туралы ел адамдары не дейді?3. Көксеректі жауыздыққа итермелеген де, Құрмашқа ауыз салдырған да қандай жағдай?4. Көксеректің қатыгездігін қай тұстарда байқадыңыз?

Талдау.“Кім кінәлі” (проблемалық сұрақтар).Ролдік ойын1.Көксерек Құрмаштан гөрі ақ қасқырмен неге тез бауырласты?2. Қасқырлар іс-әрекеті мен адамдар іс-әрекетінде ұқсастық бар ма? Қайсысы қаталырақ?3. Құрмаштың өліміне кім кінәлі?4. Қасқырларды қолға үйретуге бола ма?Автор орындығына Көксеректің өзін шақырайық.Оқушылар сұрақтары: 1) Көксерек, сен неге ит сияқты асырауға көнбейсің? 2) Адамдармен жауласудағы басты мақсатың не?3) Құрмашты неге өлтірдің?4) Өмірге өз қалауыңмен келер болсаң қасқыр болған жақсы ма әлде ит боп өмір сүрген жақсы ма?Ендеше келесіге осы Көксеректің құрбаны болған Құрмашты ортаға шақырайық. Оқушылар сұрақтары:1) Көксеректі неге асырадың?2) Көксерек үлкейгенде өзіңе тап береді деп қорықпадың ба?

Көксерек орнында болғанда сен не істер едің?

Тақта

Дәптер

«Оқиға тауы» тірек-сызба

Таратпа мәтін үзінділері

Микрофон

Автор орындығы

Рөлге ену алқасы

Аяқталуы

Сабақты бекіту

5 минут

Рефлексия

2 минут

1 минут

Бекіту.

Енді сабағымыздың соңғы бөліміне келдік. Жазушымен, оның шығармасымен таныстық, талдадық, баға бердік. Ал сонда бұдан қандай әсер алдық? Енді сол туралы әңгімелейік. Саралау тапсырмасы. Жеке оқушымен жұмыс

«Жуан және жіңішке» әдісін қолдану арқылы сыни тұрғыдан ойлау дағдылары қалыптасады. «Жіңішке» сұрақтар – бір сөзді жауап талап ететін сұрақтар. Ал «жуан» сауалдар – ойлауды, қосымша білімді тартатын, талдай білуді талап ететін сұрақтар.