Мультимедиялық журналистика авторлық бағдарламасы 8 сыныпқа

«Шығыс Қазақстан облысы Бородулиха ауданының білім бөлімі» мемлекеттік мекемесінің «Николай Островский атындағы орта мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

«МУЛЬТИМЕДИЯЛЫҚ ЖУРНАЛИСТИКА» таңдау курсы бойынша

авторлық бағдарлама

Бағдарламаны құрастырушы:

қазақ тілі мен әдебиет пәнінің жоғары

санатты мұғалімі – Бохаева Анаргуль

Сагатбековна

Әзірлеген жылы: 2017 жыл

Қолданылған мерзімі: 2017-2018 оқу жылы

Толықтырыған мерзімі: 2018-2019 оқу жылы

Бородулиха ауылы, 2019 жыл

Түсіндірме жазбахат

Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауында «Цифрлық технологияны қолдану арқылы құрылатын жаңа индустрияларды өркендетуге тиіспіз. Бұл – маңызды кешенді міндет. Білім беру саласында қолданылатын цифрлық қызмет көрсету секілді салаларды дамыту керек. ІТ саласын дамыту мәселесін ерекше бақылауда ұстау керек және Төртінші өнеркәсіптік революция элементтерін жаппай енгізу, бұл – автоматтандыру, роботтандыру, жасанды интеллект, «ауқымды мәліметтер» алмасу, тағы басқа міндеттер» деп атап көрсеткен болатын.

Осыған байланысты, «Болмасаң да ұқсап бақ, бір ғалымды көрсеңіз» деп Абай атамыздай болмасақ та, ұлы ақынның өлең-жырларынан сусындап алған тәрбиемізді, ұлттық санамызды жоғалтпау. Білім алушыларымыздың бойында патриоттық тәрбиені қалыптастыру, туған елін, туған жерін шексіз сүюге баулу. оқушыларды ғылым мен білімге тарту мақсатында «Мультимедиялық журналистика» таңдау курсының бағдарламасы әзірленді.

Курстың басты ерекшелігі мектеп оқушыларына кәсіпалды бағдар беру және қоғамда саналы ұрпақты тәрбиелеу.

Бұл курсты оқыту қазақ баспа ісінің тарихынан басталады. Курс барысында қазақ журналистика тарихының қалыптасуымен және дамуымен, қазақ тілінде шыққан алғашқы газеттер және қазақ публицистикасының көш басшыларымен танысады. Зиялы азаматтарымыздың жас балалардың көкірегіне сәуле құю үшін, бойларында азаматтық тәрбиені қалыптастыру үшін газеттер шығарып, қазақ елінде баспа ісін жандандыруға ат салысқандығы айтылады. Туған өлкенің сұлулығын, табиғаттың әдемілігін ұрпақтан-ұрпаққа жеткізу.

Курстың негізгі идеясы ұлттық баспасөзді дамыту, өскелең ұрпақтың санасын ояту, жастарды жоғары мәдениеттілікке шақыру, Отанына, ұлтына деген сүйіспеншіліктерін арттыру. Мектеп оқушылары газеттер мен кітапшалар, жарнамалар әзірлеу арқылы ұлттық салт-дәстүрді, табиғатты аялауды, алтын ұя мектебін құрметтеуді насихаттайды, өз ойларымен бөліседі және олардың бойында қоғамға деген ерекше көзқарасты қалыптастырады.

«Мультимедиялық журналистика» курсының бағдарламасы жалпы білім беретін орта мектептердің 8,9-сынып оқушыларына арналып әзірленген бағдарлама. Аптасына 1 сағаттан, жылына оқытылатын сағат мөлшері-34 сағат.

Бұл курсты оқытудың мақсаты қазақ баспасөзінің даму тарихымен таныстыру арқылы оқушыға азаматтық-патриоттық тәрбие беру, жастайынан ізденушілікті қалыптастыра отырып шығармашылыққа баулу.

«Мультимедиялық журналистика» таңдау курсының бағдарламасы алған білімдерін тәжірибемен ұштастыруға және заманауи компьютерлік бағдарламаларды өмірде қолдана білуге үйретеді. Білім алушы өзінің құрбыларымен белгілі бір тақырып бойынша қарым-қатынасқа түсу арқылы, өзінің материалдарды безендіру және меңгеру шеберлігін арттыруға мүмкіндік алады. Оқушылар компьютерлік техниканы пайдаланып, фото және видео материалдарды өңдеуге, репортаж жасауға, сұхбат алуға және мақала жазуға дағдыланады. Сонымен қатар, оқушылар топпен бірлесіп жұмыс жасай отырып, бір-бірімен достық қарым-қатынаста болады.

Мектептегі үйірмелер, әскери-патриоттық клубтар жүйелері, балалар мен жасөспірімдер қозғалысы, оның ішінде «Жасұлан», «Жас қыран» сонымен қатар топсеруендер, саяхаттар ұйымдастырғанда және демалыс кезеңдерінде білім алушылармен еліміздің киелі жерлеріне барғанда, сыныптан тыс қызметте шұғылданады.

Бағдарламаны оқытудағы міндет:

мультимедиялық журналистика ұғымын қалыптастыру;

туған елін сүюге оқушылардың ауызекі сөйлеу тілдерін дамыту, ой өрістерін қалыптастыру;

оқушыларды жоғары мәдениеттілікке, шыншылдыққа және объективтілікке тәрбиелеу, кітапқұмарлыққа баулу;

алған білімдерін кеңейтіп, практикамен ұштастыру.

болашақта мамандық таңдауға бағыт-бағдар беру.

Жаңашылдығы : кәсіптік бағдар беру, ұлттық баспа сөзге деген сый-құрметті

қалыптастыру және техникалық құралдармен жұмыс жасау арқылы туған өлкесі туралы фото-бейне материадар әзірлейді, ізденушілікке баулиды.

Пәнаралық байланыс: қазақ тілі мен әдебиеті, тарих және информатика.

Оқыту формасы: ізденушілік, әңгіме-сұқбат, топсеруендер, практикалық

жұмыс, дебат, жоба қорғау.

Күтілетін тәжірибе:

оқушылар үнемі ізденісте болады;

топпен жұмыс жасауға қалыптасады, құнды пікірлер айтуға қалыптасады;

фото-бейне материалдар мен ақпараттар жинауды үйренеді;

қоғам алдында жауапкершілігі мол, шыншылдық пен объективтілік

міндетін басшылыққа алатын, өмірге қабілетті, ар-ұяты жоғары тұлға қалыптасады.

Болашақ журналистер мен блогерлерді әзірлеу.

Курсты аяқтағаннан кейін:

газет, жоба қорғайды ;

топсеруендерге, туристік слеттерге қатысып, әзірленген материалдарды көрме

жұмысына қояды.

Оқыту курсының мазмұны

І бөлім. Кіріспе

1. Кіріспе.

Мультимедиялық журналистика курсының мақсат-міндетімен таныстырып, сөз мәдениетінің дамуы, болашақта желі материалдарын пайдалануды және веб- парақшаларын әзірлеу үлгісімен танысатындығы жөнінде айтылады (1 сағат).

2. Қазақ баспа сөзінің даму тарихы. Қазақ баспасөзінің даму тарихы Қазан төңкерілісінен кейін дами түсіп, «Социалистік Қазақстан» мен «Казахстанская правда» газеттерінің бастауын бүгінгі тəуелсіз Қазақстанның республикалық басылымдары — «Егемен Қазақстан» мен «Казахстанская правда» газеттері жалғастырып отырғандығы туралы айтылады. Оқушылар өз беттерімен ізденіп, қазақ баспа сөзінің дамуы туралы шағын хабарламалар әзірлейді (1 сағат).

3. Ұлттық журналистиканың бастау көзі. Ұлттық журналистиканың ілкі белгісі ежелгі түрік руна алфавитімен бәдізделген Орхон, Енисей, Талас өзендері бойынан табылған тас бітіктерден көрініс тапқандығы және сол замандағы жазбалармен таныстыру (1 сағат).

4. Қазақ мерзімді баспасөзінің пайда болуы және қазақ тіліндегі алғашқы газеттер. Қазақ публицистикасының көш басшылары. «Тәржіман» газеті және Ысмағұлбек Ғәспрәлінің ұстаздық қасиетімен таныстырылады (2 сағат).

5. Газет туралы түсінік. Бұл сабақта оқушылардың пікірі тыңдалады. Оқушылар газет дегеніміз не? Газет-журналдарға жазылып, оны оқимыз ба? Газетте қандай материалдардың жариялағанын қалайсыздар? Осы төңіректе өзекті мәселелер қозғалады (1 сағат).

6. Түркістан уалаятының газеті. Дала уалаятының газеті. Газеттердің шығу тарихы және онда көтерілген мәселелер, басылған материалдар туралы баяндалады (1 сағат).

7. Қазақ газеті. «Қазақ» газетінің шығу тарихы және ондағы зиялы қауым өкілдерінің еңбектері жөнінде әңгімеленеді (1 сағат).

8. Жалпы журналистика жанрымен танысу. Жанр дегеніміз не?, Журналистика жанры дегеніміз не? Оның құралдары. Осы сұрақтарға жауап ізделінеді. (1 сағат)

9. Мультимедиялық журналист деген кім? Бұл сабақта оқушылармен осы сұраққа жауап іздейміз. Мультимедиялық журналист қандай болуы керек? (1 сағат)

10. Дебат «Елімнің болашағы - жастар». Оқушыларды дебат өткізу тәртібімен таныстыру Дебат сабағы (2 сағат).

ІІ бөлім. Теориялық және практикалық бөлім.

11. Ақпарат және оның түрлері. Кез келген жұмысты атқарып, орындау үшін

ол жайлы ақпарат болуы тиіс немесе ақпараттандыру қажет. Оқушылар теориялық бөлімінде ақпарат, ақпаратты сақтау, түрлендіру, жөнелту және пайдалану туралы оқыса, практикалық бөлімінде ақпарат әзірлейді (2 сағат).

12. Репортаж жасай аламыз ба? Репортаж жанрымен және оның түрлерімен танысады.Теориялық бөлімінде репортаж туралы мағлұмат алса, практикалық бөлімінде репортаж жасауға дағдыланады (2 сағат).

13. Сұхбат ала аламыз ба? Сұхбат және оның түрлерімен танысады. Практикалық жұмыс. Сұхбат алуға дағдыланады (2 сағат).

14. Мақала жаза білу. Мақала туралы түсінік және оны жазудың қадамдарымен таныстыру. Практикалық бөлім мақала жазуға дағдыланады. «Нұр - Сұлтан - біздің Отанымыздың жүрегі» тақырыбына мақала әзірлеу (2 сағат).

15. Фото журналистика. Фотожурналистика – жанр. Фотоматериалдың мәтіні және фотосуретке түсіру мәдениетімен таныстыру. Фотосуретке қойылатын талаптар. Фотопортреттер, фотоплакаттар, фотомонтаж жасау ерекшеліктері. «Ауылымның мақтаныштары», « Мақтанамын – мектебімнің түлектерімен» портреттер галереясын әзірлеу. (1 сағат).

16. Photoshop және Corel draw бағдарламаларында жұмыс істеу. CorelDraw интерфейсімен танысу. Photoshop бағдарламасымен таныстыру. Практикалық бөлім. «Менің туған - өлкем» тақырыбына жарнама әзірлеу, шиырмалар жасау. (2 сағат).

17. Шығармашылық және практикалық жұмыс. Оқушылар топ серуенге шығып, «Туған өлкемнің табиғаты» тақырыбына мақала және фото-бейне материалдар әзірлейді. Жинаған материалдарын өңдейді (2 сағат).

18. Теле журналистика. Теле журналистика туралы оқушылардың пікірі. Теле журналистиканың қоғамдағы атқаратын рөлі. Оның құралдарымен танысу. Практикалық бөлім. Ұлы Абай атамыздың 175 жылдығына орай ақын өлеңдерін жатқа оқудан челлендж өткізу. (2 сағат).

19. Топсеруенге шығу. «Туған жердің табиғаты» тақырыбына бейнематериал әзірлеу. Sony Vegas, Movavi Video бағдарламасымен таныстыру және онымен жұмыс істей білуге үйрету. Видеоматериал оған қойылатын талаптар (2 сағат).

20. «Менің туған – Отаным» тақырыбына эссе және видео материал әзірлеу. «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында, өз Отаныңды танып, оны құрметтеп, туған еліңді әрқашан мақтан тұту мақсатында оқушылар эссе жазып, видеоматериалдар әзірлейді (2 сағат).

21. Ғылыми жоба жұмыстарын қорғау. Сынып оқушылары жыл бойы бақылап, зерттеген ғылыми жоба жұмыстарын сыныпта қорғайды. Сыныптастарының ой-пікірлерімен бөліседі (1 сағат).

22. Жыл бойғы алған білімдерін қорытындылап, тиянақтау.

Мультимедиалық журналистика

Тақырыбы

Сағат саны

Өтілетін мерзімі

Оқыту формасы

І бөлім. Кіріспе

Кіріспе

теориялық

Қазақ баспа cөзінің даму тарихы

теориялық

Ұлттық журналистиканың бастау көзі

теориялық

Қазақ мерзімді баспасөзінің пайда болуы және қазақ тіліндегі алғашқы газеттер. Қазақ публицистикасының көш басшылары

теориялық

Газет туралы түсінік

теориялық