Наймандар, керейттер мен жалайырлар, 6 сынып

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 6.1 VI – ІХ ғасырлардағы Қазақстан

Мектеп: №53 «Ю.Гагарин ЖОМ КММ»

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Жылқыбаева Ж.К.

Сынып: 6

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Наймандар, керейіттер пен жалайырлар

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

6.3.1.3- X-XIIIғғ мемлекеттерді білу және картаны қолданып, саяси процестерді түсіндіру

Сабақ мақсаттары

X-XIIIғғ мемлекеттердің даму ерекшеліктердін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау.

Бағалау критерийлері

X-XIIIғғ мемлекеттерді біледі, атайды

Найман,Жалайыр,Кереиіттердің қоғамдық құрылысын сипаттайды .Картадан мемлекет Найман, Керейіт, Жалайыр көрсетеді.

Көрші елдермен қатынасындағы аиырмашылықты табады

X-XIIIғғ Найман, Керейіт, Жалайыр мемлекеттердің саяси процестерді түсіндіреді

Оқу мақсаттары

1.X-XIIIғғ мемлекеттерді біледі, атайды

2.Найман,Жалайыр,Кереиіттердің қоғамдық құрылысын сипаттайды

3.Картадан X-XIIIғғ мемлекеттер Найман, Керейіт, Жалайыр мемлекеттерінің аумағын көрсетеді

4.Көрші елдермен қатынасындағы аиырмашылықты табады.

Тілдік мақсаттары

Біздің анықтағанымыз...

Қорытындысында...

Құндылықтарды

дарыту

Ашықтық,жауапкершілік

- өзін қандай да бір ұлттың өкілі ретінде сезіну

- патриотизм

- өз елі үшін мақтаныш

- ұлттық сана-сезім

- тәуелсіздік

Пәнаралық

байланыстар

Дүние жүзі тарихы

АКТ қолдану

дағдылары

Сабақ барысында интерактивті тақта мен жеке ноутбук қолдануға рұқсат етіледі...Оқушылар ақпарат толықтыру үшін персональды компьютер кажет...

Бастапқы білім

Наймандар,Керейіттер,Жалайырлар мемлекеті

Сабақ барысы :

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

2 минут

5 минут

Сәлемдесу. Жағымды ахуал орнату.

Топқа бөліну «Мозайка» әдісі

. Мемлекеттердің аттары жазылған қағаздар арқылы оқушылар топ құрады.

Үй тапсырмасына шолу «Кім жылдам?» ойыны

1. Қарақытайлар тарихындағы орны ерекше тайпа?

(қидан)

2.Мемлекеттің негізін салушы кім? Қай жылы қайтыс болды?

(Елюй Даши,1143 ж )

3. ІХ ғасырда Ұйғыр қағанаты құлағаннан кейін Орталық Азияның шығыс бөлігіндегі билікті қандай тайпа басып алды?

(Қидандар)

4. Жазба деректерінде қидандар қайсы тілдес тайпалар ретінде айтылады?

(Монғол)

5. Гурхан қарахандықтар әулетін өзінің несі болуға көндірді?

(Вассалдары)

6. Қытайдың біріккен күштері мен оның одақтастарының қидандарды талқандаған жылы? (1125 ж.)

7. Қидандардың Жетісуға орнығып, жергілікті түркі тілдес тайпалармен араласқаннан кейінгі атауы? (Қарақытайлар)

8. Монғолиядан Шыңғысхан ығыстырған наймандардың Күшліктің басқаруымен Жетісуға келген жылы? (1208 ж.)

9. Шыңғысханның шапқыншылығы қарсаңындағы

Жетісу аумағындағы оқиғалар?

(Мұсылман көтерілістері)

10. Х ғасырда қидандар мемлекеті құрылып,тарихқа

қандай атпен енді?

(Қарақытай империясы)

АКТ де берілген ұяшықтағы сұрақтар мен жауаптар

Сабақтың ортасы

20 минут

5 минут

3 минут

3минут

Топпен жұмыс «Мәтінмен жұмыс» постер қорғау

Зерттеу сұрақтары

1 топ – Наймандар.

Тайпалардың орналасуы: Бұл тайпалардың мемлекет болып құрылуы Орталық Азияның шығысында Қазақстанмен шектес Монғолия аумағында қалыптасқан. Негізгі мекендеген жерлері – Монғолияның орта және батыс аудандары. Х ғасырдан бастап бұл тайпалар Қазақстан өңіріне қоныстана бастады.

Наймандар: Жазба деректерде ҮІІІ ғасырда «сегіз тайпа» бірлестігі Орхон өзені мен Алтай тауының аралығында өмір сүрді. Монғолша «найман» «сегіз» дегенді білдіреді.

ХІІ ғасырдың екінші жартысында мемлекеттің аты шығып, орталығы Орхон өзені бойындағы Балықты қаласы болған.

1160-1203 жылдары-Наркеш Дайын мемлекет ханы болды.

1201 жылы-қырғыз, меркіт, найман т.б. тайпалар құрылтайға жиналды.

1204 жылы-Монғол ханы Даян ханға қарсы жорыққа шығып, оны біржолата жеңді.