қазақстан тарихы, Наймандар, керейіттер және жалайырлар

Наймандар, керейіттер және жалайырлар

Қазақстан аумағына найман, керейіт, жалайырлардың қоныстану себептерін талдайды.

Найман, керейіт, жалайырлардың даму ерекшеліктерін анықтайды.

Оқу мақсаты

Бағалау критерийлері

6.3.1.3 – X ғ. – XIII ғ. басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау

«Моңғолдың құпия шежіресі»

840 жылы Ұйғыр қағанаты құлағаннан кейін керейіттер мен наймандардың қалыптасу үрдісі басталады.

Наймандар Орталық Азияда билік жүргізу үшін керейіттермен бақтала с болды. Наймандар Керейіт мемлекетінің тағына өзінің адамдарын бірнеше рет отырғыза алды.

ХІ ғ. соңы-1125 жылдары Наймандар мен керейіттер Ляо мемлекетінің құрамына енді.

1125 жылы Ляо империясы құлағаннан кейін наймандар мен керейіттер тәуелсіздігін алды.

Наймандар мен керейіттер қидандар құрған Ляо мемлекетінің күшті қарсыласына айналды. Олардың арасындағы күрес жеңіліспен аяқталды.

Жетісудағы Найман мемлекеті

Даянның ханның ұлы. Жетісудағы Найман мемлекетінің ханы (1212-1218жж).

1212 жылы Күшлік хан Жетісудағы Шығыс Қарахандар мен Қарақытайларды жеңіп билікті қолына алады.

1218 жылы Шыңғыс хан Күшлікке қарсы әйгілі қолбасшысы Жебе ноян басқарған күшті әскерін жіберді. Жебе ноян Жетісуға жетісімен, баршаға дін, сенім бостандығын жариялады. Күшілік хан жеңіліп, өлтірілді.

Күшлік хан

Наймандар мен керейіттердің ерте тарихы

Моңғол кезеңіне дейін Наймандар мен керейіттер қоныстанды: Батыс Моңғолия аймағын

VIII ғасырдың ортасында Ертіс мен Орхон өзендері

арасында қалыптасты: Наймандар

Наймандардың шығу тегі: Түркі тілдес тайпалар

Найман сөзінің мағынасы: Сегіз тудың иесі

840 жылы Ұйғыр қағанаты құлағаннан соң

қалыптасу басталды: Наймандар мен керейіттердің

XI ғасырдың

басында

өз биліктерін

найман мен керейіт нығайту мақсатында

Христиан дінінің несториандық

билеушілері қабылдады: тармағын

XI ғасырдың

аяғында

бағынып олардың

наймандар мен керейіттер құрамына кірді: Ляо

империясының(Қидан мемлекеті)

1125 жылы Ляо империясы құлағаннан соң тәуелсіздігін алды: Наймандар мен керейіттер

Ертіс

Орхон өз.

Керейіттер

1. Найман мемлекеті алып жатты: Батыс Моңғолия мен

Шығыс Қазақстан

2 .Наймандарда тайпа саны: 8

3. Наймандардың

ордасы(астанасы): Орхон өзені жағасындағы Балықты қаласы

4. Наймандардың көршілері:

Батыстағы көршісі Ертістің батыс жағын мекендеген Қыпшақтар

Солтүстікте Енисей қырғыздары

Шығыста Керейіттер

5. Орталық Азиядағы көшпелілерге