презентация, Наймандар, керейттер және жалайырлар

Наймандар, керейттер және жалайырлар

Х–ХІІІ ғасырлардағы Орталық Азия мен Шығыс Қазақстанның саяси тарихындағы шешуші күштер

Наймандар: Географиялық орналасуы

Негізгі аймақ

Батыс Моңғолия, Орхон–Ертіс аралығы, Алтай–Хангай өңірі

Шекаралары

Батыста — Ертіс, оңтүстікте — Шығыс Түркістан, солтүстікте — Сібір

Астанасы

Балықты (Орхон бойы)

Керейттер мен жалайырлар: Жер-су

Керейттер

Орналасуы: Орхон, Керулен, Селенгі, Арғын өзендерінің бойы

Астаналары: Битөбе, кейін Қарақорым

Жалайырлар

Алғашқы мекені: Байкалдың оңтүстік-шығысы, Керулен өзені

ХІІІ ғ. қоныстары: Шу өңірі, Сыр өңірі, Қытай, Парсы

Найман мемлекетінің қалыптасуы

ХІ ғ. ортасы

Найман мемлекеті құрылды

Инанш Білге хан

Мемлекеттің ең күшті кезеңі, ұлдары: Таян хан, Бұйрық хан

1201 жыл

Шыңғыс ханға қарсы құрылтай өткізілді

1204 жыл

Таян хан жеңілді

1218 жыл

Күшлік хан қаза тапты, найман мемлекеттілігі жойылды

Найман билік жүйесі

Хан билігі

Мұрагерлікпен берілген, абсолютті билік

Бұйрық

Әскери бас қолбасшы, билікті шектеулі қолданған

Жазу ісі

Ұйғыр жазуы қолданылды, хан жарлықтары алтын мөрмен бекітілген

Керейт мемлекеті

Қалыптасуы

Х–ХІ ғғ. түркі және моңғол тектес тайпалардан құрылды

Хандары

Торы хан – мемлекет күшейген кезең

Маркус хан, Құршақұз хан

Ерекшелігі

Несториандық христиандықты қабылдаған

Бағыну жылы

Шыңғыс ханға бағынды

Жалайырлар: Ұйымдасуы мен дамуы

Х ғасыр

Дербес тайпалық бірлестік, 10 ірі тайпадан тұрды

ХІ ғ. соңы

Моңғолдарға бағынышты болды

Шыңғыс хан дәуірі

Моңғол әскерінде сенімді тайпа, Мұқали – төрт бөрінің бірі

Төртке бөлінуі

Моңғолия, Шу өңірі (Шуманақ), Сыр өңірі (Сырманақ), Парсы

Моңғолдарға қарсы қатынас

Наймандар

Шыңғыс ханның ең ірі қарсыласы. Әскер саны көп, қарулануы мықты. Таян мен Бұйрықтың жеңілуі империяның күшеюіне жол ашты.

Керейттер

Бастапқыда достық қатынаста. 1203 жылы толық жеңілді. Көп бөлігі қазақ құрамына керей, керейт болып енді.

Жалайырлар

Моңғол әскерінің негізгі тірегі. Мұқали – Қытайдың 72 қамалын бағындырған ұлы қолбасшы.

Қоғамдық өмір мен мәдениет

Наймандар: Мәдениет пен шаруашылық

Қала мәдениеті

Дипломатия дамыды, ұлысты басқару жүйесі ұйымдасқан

Жазу ісі

Ұйғыр жазуы, алтын мөр қолданылды

Шаруашылық

Мал шаруашылығы, көшпелі және жартылай отырықшылық

Керейттер мен жалайырлар: Ерекшеліктері

Керейттер