Нарықтық экономика және ақша туралы ашық сабақ, 9-сынып

CАБАҚ ЖОСПАРЫ

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Мектеп: №9 Ш.Уәлиханов атындағы орта мектеп

Күні: 7.12.2018ж.

Мұғалімнің Т.А.Ә: Ерманова Жанна Есқабылқызы

Сынып: 9«а»

Қатысқаны: 16

Қатыспағаны: 1

Сабақтың тақырыбы:

Нарықтық экономикалық және ақша

Осы сабақтағы оқу мақ саттары

(оқу жоспарына сілтеме)

Оқушыларға нарық және нарықтық қатынастар туралы жүйелі білім беру және сабақ барысында оқушылардың ойлау, талдау, салыстырып, қорытынды жасау және қабілеттерін дамыту.

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар: Нарықтық экономика және ақшаның шығу тарихын біледі.

Көпшілігі: Тауар, нарық, ақша, құн және баға арасындағы байнысты анықтайды.

Кейбіреулері: Сұраныс пен ұсыныстың арасындағы байланыстарға талдайды алады.

Бағалау критерийлері:

Нарық пен экономиканың арасындағы байланысты анықтайды.

Нарық пен экономикада ақшаның маңыздылығын көрсетеді

Нарықтық экономикадағы өз проектілерін қолдана алады

Тілдік мақсаттар:

Терминдерді пайдалануға үйрету: нарық, тауар, ақша, құн мен баға, сұраныс пен ұсыныс.

Академиялық сөздік қорын қалыптастыруды ғалымдардың есімін пайдалану: Аристотель,

Пәндік лексика: сөздік қорын жылыту жүйесі, археологиялық қазбалар, дөңгелекті арба, мүлік теңсіздігі секілді тіркестермен толықтыру

Құндылықтарды тәрбиелеу

Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихы, жаратылыстану, дүниежүзі тарихы

Алдыңғы білімдер

Адамдар арасындағы қарым – қатынас

Тарихи концепт

Дәлел

САБАҚТЫҢ БАРЫСЫ

Жоспарланған

сабақ кезеңі

Жоспарланған жаттығулар

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут

Ұйымдастыру кезеңі

-Оқушылармен амандасу

-Оқушыларды түгендеу

Жағымды психологиялық ахуал тудыру. «Кейіпкерді таны» әдісі арқылы оқушыларға «Менің атым Қожа» киносынан үзінді көрсетіледі, әр топта стикер арқылы Қожа есімді оқушысы белгіленеді, осы оқушыға мінездеме береді.

Үй тапсырмасы: Адамдар арасындағы қарым – қатынас

Әр топтағы осы оқушыларға «Әкім», «Директор», «Депутат» лауазымен ауыстырылады, осы кезеңде оқушыларға Қожа мен лауазым арасында байланысты талқылай және оқушының үлгерім болашақта ең басты рөл атқармайтыны анықтайды.

Видеролик, маркерлер, карточкалар

Оқушыларды топқа бөлу.

Видео «Менің атым Қожа»

Сабақтың ортасы

25 минут

І тапсырма:

Оқушыларды топқа бөлу.

І – топ: «Теңге»

ІІ – топ: «Рубль»

ІІІ – топ: «Доллар»

Осылай тлопқа бөлуімнің сыры неде деп ойлайсыздар?

Жаңа сабақ тақырыбы мен мақсаты түсіндіріледі.

Жаңа тақырыпқа байланысты жоспар бойынша топ атаулары өзгертіледі.

І – топ: «Тауар»

ІІ – топ: «Нарық»

ІІІ – топ: «Ақша»

Топқа апсырмалар беріледі.

Тауар. Жоғарыда атап өткеніміздей, еңбек бөлінісінің дамуы тауар өндірісінің пайда болуына алып келді. Еңбек бөлінісі жағдайында әркім өзінің қолынан келгенін өндірді. Өндіруші өнімін келешекте өзіне қажетті өзге өнімге айырбастау ниетімен өндірді. Айырбас үшін арнайы өндірілетін өнім тауар деп аталады.

Нарықтық экономикада тауар ұғымы орталық ұғым. Нарықтың өзі тауар өндірісінің пайда болуына байланысты өмірге келді. Тауар — өндіруші өзге тауарға айырбастауға арналған өнім.

Нарық. Нарық ұғымының бірнеше анықтамасы бар. Батыстан келген "рынок" сөзі әуел баста сатушы мен сатып алушы кездесетін "орын" ұғымын білдірген. Қазіргі кезде "рыноктың" қазақша баламасы ретінде алынып жүрген "нарық" ұғымы кең мағынада қолданылады. Нарық - тауар өндірісі мен айналымы заңдары бойынша ұйымдастырылатын айырбасты сипаттайтын тауар қатынастарының жиынтығын білдіреді. Екінші сөзбен айтқанда,

Нарық дегеніміз – нақты тауарды сатушылар мен оны сатып алушылардың басын қосатын кез келген институт немесе механизм

Алғашында тауар айырбастау қарапайым формада, негізінен, баспа-бас (бартер) түрінде жүзеге асырылды. Мұндайда "сатушы" мен "сатып алушының" мүдделері үйлесе бермейтін. Кейде адамдарға өздеріне қажетті тауарды алу үшін бірнеше айырбас жасауларына тура келетін. Сонымен қатар ұтылып қалмау жағын ойластыру тағы керек. Мысалы, қой иесіне балта керек болды дейік. Бір қойды үш балтаға айырбастауға болады. Ал қой иесіне бір ғана балта керек. Бір балта үшін ол койын бере салмайтыны белгілі. Мұндай тығырықтан қалай шығуға болады? Оның бір-ақ жолы бар: өзге тауарлардың бәріне өлшем бола алатындай және сатушының бәрі кедергісіз қабылдайтын бір тауарды бекіту керек. Осылай ақша пайда болды.

Ақша. Ақша экономиканың даму тарихында "ерекше текті тауар" болып келді. Ақшаның ерекшелігі оның әмбебаптығынан, жалпыға танымал және нарыққа қатысушылардың бәріне бірдей тұрақты құндылыққа ие болуынан көрініс береді. Ақша өзге тауарларды бір-бірімен айырбастау үрдісінде делдал-тауар қызметін атқарды.