Наурызнаманың тарихи және мәдени маңызы туралы семинар

Наурызнама – Мәңгілік Мейрам

Наурыз – көктем мен жаңарудың, ізгілік пен татулықтың символы. Бұл мереке күн мен түн теңелетін 21 наурыз күні тойланады. Тарихи деректерге сүйенсек, Наурыздың тамыры 3 000 жылдан астам уақыт бұрынғы дәуірлерге кетеді. Ол ежелгі парсы және түркі халықтарының күнтізбесінде жаңа жылдың бастауы ретінде белгіленген.

Қазақстанда Наурыз мейрамы 1926 жылы Кеңес үкіметі тұсында тыйым салынғанымен, 1988 жылы халықтың талабымен қайта жаңғыртылды. 2001 жылдан бастап ресми түрде мемлекеттік мереке ретінде бекітілді. Ал 2009 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығымен 21-23 наурыз аралығында үш күндік мереке болып жарияланды.

Соңғы жылдары Наурыздың ауқымы кеңейіп, тек ресми деңгейде емес, бүкілхалықтық тойға айналды. Мысалы, 2023 жылы Қазақстанның барлық өңірлерінде 7 000-нан астам іс-шара өткізілген. Алматы қаласының өзінде 150-ден астам мәдени-көпшілік шаралар ұйымдастырылып, 500 мыңнан астам адам қатысқан. Бұл көрсеткіштер халықтың ұлттық дәстүр мен салтқа деген құрметінің артып келе жатқанын дәлелдейді.

Наурыз тек мереке емес, ұлттың рухани тазаруы мен бірлігінің көрінісі. Мейрам барысында "Наурыз көже" дайындалып, ағайын-туыс бірігіп, үлкендерге сәлем беріп, өкпе-реніш кешіріледі. Халық арасында «Ұлыс оң болсын, ақ мол болсын!» деген тілек айтылып, жаңа жылдың жарқын басталуына сенім артады. Сонымен қатар, ағаш отырғызу, үй тазалау, ұлттық ойындар ойнау сияқты дәстүрлер де кең таралған.

Қазіргі заманда Наурыз жастар үшін де үлкен мәнге ие болуда. Статистикаға сүйенсек, жастардың 78%-ы бұл мерекеге белсенді қатысатынын көрсеткен (Ұлттық статистика бюросы, 2022). Университеттер мен колледждерде Наурыз апталығы ұйымдастырылып, этнофестивальдер, дебаттар мен спорттық жарыстар өткізіледі. Бұл – ұлттың болашағы саналатын жастардың ұлттық құндылықтарға бет бұра бастағанының белгісі.

Менің көзқарасымша, Наурыз – тек тарихта қалған көне дәстүр емес, ол – бүгінгі Қазақстанның жарқын келбетін бейнелейтін тірі мәдени мұра. Бұл мейрам – ұлттар арасындағы бірлік пен достықтың, ата-баба мұрасын қастерлеудің, табиғатпен үндестіктің айғағы.

Қорытындылай келе, Наурыз – мәңгілік мейрам. Оны тек тойлау емес, терең түсіну, мән-мағынасын жүрекпен сезіну – әрбір қазақстандықтың парызы деп білемін.