Ойын мен жаттығу авторлық бағдарламасы мектепалды даярлыққа

Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі

Үлгілі орта мектебі

Авторлық бағдарлама

ТАҚЫРЫБЫ «ОЙЫН МЕН ЖАТТЫҒУ»

Сынып: Мектепалды даярлық

Құрастырған: Қашқынбаева Н.Т.

Құрастырған: Қашқынбаева Н.Т. Жамбыл облысы Байзақ ауданы Үлгілі ауылы Үлгілі орта мектебі

Пікір жазғандар:

Тараз мемлекеттік педагогикалық университетінің «Мектепке дейінгі және бастауыш білім беру» кафедрасының доценті Күзембаев Ж.Е.

Тараз мемлекеттік педагогикалық университетінің «Мектепке дейінгі және бастауыш білім беру» кафедрасының аға оқытушысы, магистр Қасымов М.Р.

«Ойын мен жаттығу» таңдау бағдарламасында қазіргі заманауи білім беруде аса маңызды мәселелері мен оқушылардың ойын мен жаттығу арқылы білімді меңгеруіне және тиісті дағдыларын қалыптастыру туралы берілген.

Түсінік хат

«Ойын мен жаттығу» таңдау бағдарламасында қазіргі заманауи білім беруде аса маңызды мәселелердің бірі болып табылады . Таңдау сабағы білім алушылардың ойын мен жаттығу арқылы білімді меңгеруіне және тиісті дағдыларын қалыптастыруға, қоршаған ортамен байланыс жасай білуге үйренеді.

Бұл сабақ білім алушылардың біліктілігін жетілдіру жеке тұлғаны дамытуда маңызды роль атқарады.

Баланың өмірге қадам басардағы алғашқы қимыл-әрекеті – ойын, сондықтан да мектепалды балалардың жан-жақты дамуы үшін ойынның мәні ерекше. Жас баланың өмірді тануы, еңбекке қатынасы, психологиялық ерекшеліктері осы ойын үстінде қалыптасады. Ойын арқылы баланың дене құрылысы жетіліп, өзі жасаған қимылына сенімі артады. Баланың бойында ойлау, тапқырлық, ұйымдастырушылық, шыдамдылық, белсенділік қасиеттер қалыптасады. Ойын дегеніміз – жаттығу, ол арқылы бала өмірге әзірленеді.

Дидактикалық ойын – баланың қызығушылығына негізделген оқыту тәсілдерінің бірі. Мектеп жасына дейінгі балалардың ойын баласы екенін ескере келе, дидактикалық ойындардың жүйелі қолданылуы жақсы нәтиже береді.

Бағыты: жаратылыстану-математика

Жаңалығы: Мектепалды білім берудің мазмұндық аспектілерін баланың шығармашылық және танымдық қабілеттерін дамытуға бағытталған қосымша бағдарлама.

Өзектілігі: «Қазақстандық білім беру мен ғылым жүйесін жаңғыртудың қазіргі заманғы кезеңі әрбір адамның сапалы мектепалдытәрбие мен мектептегі білімге қолжетімділігі» (ҚР-да білім беруді және ғылымды дамытудың 2016 - 2019 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасынан)

Ерекшілігі: Дидактикалық ойындар балаларды бақылау, салыстыруды үйретеді; зейін, ой, ес, шапшаң т.б. психикалық сапаларды, тапқырлық, зеректік, есептеу т.б. математикалық қабілеттерін дамытады; баланың ойын ұштай түсіп, ұстамдылыққа, еңбектене білуге тәрбиелейді.

Педагогикалық мақсатқа лайықтылығы. Бұл авторлық бағдарлама мектепалды жастағы, қоршаған ортасын жаңа танып келе жатқан, балаларды қарапайым математикалық түсініктермен, қоршаған орта және айналамен таныстыруға арналған. Бағдарламада жоспарланған тақырыптар балаларды алған білімдерін функционалды және шығармашылықпен қолдану, зерттеу жұмыстарын жүргізу, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдеріне белсенді қатысу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға бағытталған.

Бағдарламаның басты мақсаттары: Дидактикалық ойындарды қолдану және әзірлеу арқылы мектепалды жастағы балаларды қарапайым математикалық түсініктермен, қоршаған орта және айналамен таныстыру; жеке тұлға етіп жан-жақты тәрбиелеу.

Міндеттері:

— Мектепке алды балаларын заттың түсімен, пішінімен, көлемімен таныстыру, заттардың сипаттамалық белгілерін қабылдауды жетілдіруге бағытталған дидактикалық ойындар мен жаттығулар жүйесін құру.

— Балалардың сөздігін толықтыру, дыбысты дұрыс айтуларын қалыптастыру, байланыстырып сөйлеуді, өз ойын дұрыс айта білуді дамыту;

— Қоршаған заттарға ұқыпты қарау; мінез-құлық ережесі туралы, ересектер және құрдастарымен өзара қатынас туралы, жеке тұлғаның жағымды және жағымсыз қасиеттері туралы адамгершілік түсініктерін қалыптастыру арқылы жеке тұлғаның адамгершілік қасиеттерін тәрбиелеу.

Мектепалды математиканы оқытудың стратегиялары:

1. Математика негіздерін практикада қолдану арқылы оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастыру;

2. Түсіндіру, идеяларымен таныстыру, диалогтарға қатыстыру, математикалық тапсырмаларды орындау әдістерін сипаттау барысында коммуникативтік дағдыларын дамыту; өз жұмысын талдауға және түзетуге ынталандыру (рефлексия).

3. Өзіндік іс-әрекетін, топтық жұмыс, оның барысында бірін-бірі үйретуды ұйымдастыру:

4. Математиканы негіздерін үйретуде балалардың тыңдалым және айтылым дағдыларын дамыту.

Күтетін нәтиже: Балалар кеңістік денелерді, геометриялық фигураларды ажыратып, логикалық ойды дамытуға арналған білімдерді меңгереді. Математикалық тілде сөйлеуге машықтанып, ой-өрісін дамытады; коммуникативтік дағдыларды, психикалық сапаларды, математикалық қабілеттерін дамытады; өз жұмысын талдауға және түзетуге үйренеді (рефлексия). Оқушылар ойын арқылы бір бірімен тіл табысып, тез ұғынысады, бір бірінен ептілікті, тапқырлықты, білімділікті үйренеді.

Пәнаралық кіріктіру: математика, құрастыру, тіл дамыту, бейнелеу.

Барлық сағат саны: 32 сағат, аптасына 1 сағат .

Тақырыптық жоспар

Сабақ реті

Сабақ тақырыбы

Мақсаты

Құрал-жабдықтар

Ойынның мазмұны

Сағат саны

Геометриялық пішінге арналған дидактикалық ойындар – 12 сағат.

«Не ұнаса, соны таңдап ал»

заттарды түс бойынша айыруға үйрету; тапсырманы нақты түрде орындауға үйрету.

түрлі -түсті ойыншықтар.

Ойыншықтар «дүкенде» сөрелерде тұр. Балалар тақтаға шығып, айтқан түсті ойыншықтарды «сатып алады»: тек қана көк; барлық жасыл; екі қоңыр; қызыл емес; түсі қолтырауын сияқты; үш түрлі-түсті ойыншықты; бірнеше сары ойыншықты және т.б.

«Үйдің есігін жабайық»

заттарды өлшемі

бойынша салыстыруға, жуан, жіңішке заттарды ажыратуға жаттықтыру. Ойлау қабілетін дамыту.

үйдің, есіктің суреттері.

Қағаздан қиылған, есігі жоқ үйдің суретін балаларға тарату. Жуан және жіңішке

есіктерді үйдің өлшеміне сай келтіріп салуды ұсыну.

«Үй құрылысының ретін көрсет»

түстерді

ажыратуға жаттықтыру; ойлау қабілеттерін, қабылдау, ес, зейін процесстерін дамыту.

баланың саны бойынша әртүрлі түсті жолақтар, пішіндер, үй суретінің үлгісі.

Үйдің суретінің үлгісін көрсету. Балаларға әртүрлі жолақшаларды, пішіндерді таратып беру. Үлгіге қарап осы пішіндерден үйді құрастыруды ұсыну

«Жұбын тап»

геометриялық

пішіндерді ажыратуға, салыстыруға жаттықтыру; білімдерін бекіту, ойлау

қабілеттерін дамыту.

әртүрлі ретте орналасқан геометриялық пішіндердің суреттері.

Ггеометриялық пішіндер орналасқан суреттерді тарату. Үлгі ретінде бір суретті көрсетіп, дәл осындай суреттін жұбын табуды ұсыну. Суреттердің дұрыстығын

тексеру үшін оларды салыстыру.

«Әдемі кілемшелер»

бөліктерден кілемше жасауға үйрету; қабылдау, ес, зейін процесстерін дамыту;

ұйымшылдыққа тәрбиелеу.

қағаздан жасалған кілемшелер, геометриялық пішіндер.

Балалар геометриялық пішіндерді берілген кілемшелердің үстіне

қойып, құрақ құрайды

«Таныс пішіндер доминосы»

геометриялық

пішіндер жайлы білімдерін бекіту; көп заттың ішінен біреуін таңдауға

жаттықтыру.

пішіндер бейнеленген суреттер.

Балаларға суреттерді таратып беру. Жүргізуші бірінші суретті үстелдің ортасына қояды, қалған балалар сурет сәйкес өзінің суретін қояды, суретте бейнеленген пішінді атайды. Ойын осылай жалғаса береді.

«Зейінді бол»

Күрделі геометриялық суреттен үшбұрышты, төртбұрышты, шеңберді көрсете

білу.

Геометриялық

пішіндер кескінделген суреттер /5–сурет/.

Тәрбиеші көрсеткіш

таяқшамен 1-ші /2-ші, 3-ші, 4-ші, 5-ші, 6-шы/ суретті нұсқап, балаларға мынадай сұрақ қояды: Суреттен қандай таныс пішінді көресіңдер? Әрбір суретте өзара ұқсас неше пішін бар?

Есептеу кезінде аз қателескен қатар ұтып шығады.

«Мынау қай пішін?»

Геометриялық

пішінді сипалап анықтау арқылы айта білу.

Картоннан жасалған геометр.

пішіндер 5 түрі

Бала топқа қарап тұрып, қолын артқа ұстайды. Тәрбиеші оның қолына геометриялық пішінді ұстатады. Бала оны сипап байқап, балаларға көрсетпей атын атайды.

«Кім зейінді?»

Белгілі

геометриялық пішіндерден әртүрлі нәрселер құрастыру.

Сіріңке

қорабында таратпа геометр. пішіндер.

Тәрбиеші төмендегі

бейнелерді геометриялық пішіндерден алып бейнелер құрайды. Жылдам болған бала мадақталады.

«Қандай пішін шықты?»

Таяқшалардан

таныс геометриялық пішіндер құрастыра білу.

Әрбір балаға 10 данадан санағыш таяқшалары

Тәрбиеші үш таяқша алып, олардан пішін құрастыруды ұсынады. Қандай пішін шықты? Енді төрт таяқша алып, пішін құрастыру ұсынылады. Қандай пішін шықты? Тәрбиеші тағы да бір таяқша алып, оны шаршының, төртбұрыштың үстіне қоюды ұсынады. Қандай пішін шықты?

«Бос торларды сәйкес пішіндермен толтыр»

Геометриялық

пішіндерді танып, атай білугеүйрету. Бос торларды сәйкес пішіндермен толтырту.

Әр балаға жеткілікті таратпа суреттер.

Балаларға суреттер таратылып беріледі. Суреттердегі бос торларды сәйкес пішіндермен толтыр.

«Қандай пішін жетіспейді?»

Геометриялық

пішіндерді атай білуге үйрету. Қай пішін жетіспейтінін тапқызу.

Геометриялық

пішіндер. (Қораптан алу)

Тақтаға геометриялық пішіндер қойылады. Балаларға көздеріңді жұмыңдар деп, бір пішінді алып қояды. Балалар қай пішін жетіспейтінін табады.

Кеңістіктер туралы дидактикалық ойындар – 9 сағат.

«Доппен ойнау»

Жоғары-төменде», «астында-үстінде», «сол жақта-оң жақта» ұғымдарын бекіту

доп.

1-нұсқау. Балалар екі командаға бөлінеді. Жіп керіліп, оның екі ұшынан ұстап тұруға болады. «Доп төменде» деген бұйрық берілісімен екі бала /әр командадан/ бірден допты жіптің астынан алып өтеді де, «доп жоғарыда» деген бұйрық…