Өкпе мен ұлпадағы газ алмасу механизмдері 6 сынып

Мектеп:»

Мұғалімнің аты-жөні:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Күні:

Сынып: 8

Сабақ тақырыбы

Газ алмасу Өкпе мен ұлпадағы газ алмасу миханизмдерін сипаттау

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.1.4.1 өкпедегі газ алмасу және ұлпалық тыныс алудың механизмдерін сипаттау

Сабақ мақсаттары

Оқушылар орындай алады:

Тыныс алу жүйесін оқуды жалғастыру, өкпенің құрылысы мен қызметін оқу, өкпедегі және ұлпалардағы газ алмасудың маңызын көрсету, қанайналым ж,йесі мен тыныс алу жүйесіндегі байланысты көрсету

Сабақ түрі

Жаңа тақырыпты меңгеру

Тілдік мақсат

Оқушылар орынбасу және алмасу реакцияларын ажырата алады.

Негізгі сөздер мен тіркестер:

Алмасу,орынбасу реакция.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар:

Алмасу реакциясына түсінік беру

Орынбасу реакциясына түсінік беру

Сіз неліктен Дондерс моделінің айырмашылық бар екенін айта аласызба?

Неге химиялық реакция өмірде жүретінін айта аласыз ба?

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Алмасу және орынбасу реакияларының анықтамасымен мыалдарын дәптерге жазу

Бағалау критерийлері

Өкпедегі және ұлпадағы газ алмасудың маңызы, өкпенің тіршілік сиымдылығы жөнінде түсінік алу;

Олардың белгілі бір дүниеге жататындығын түсіндіре алады

Тыныс алу қозғалысының механизмін Дондерс моделі арқылы ұғыну;

Құндылықтарды дарыту

Оқушылар бір – бірінің ойын тыңдайды, өзара сыйластықты қалыптастырады. Жұпта, топта, топпен жұмыс істей білу. Оқушылар белсене қозғала отырып, сымбаттылықтарын сақтауға жаттығу жасайды.

Пәнаралық байланыстар

Дене шынықтыру сабақта іс-қимылдарды омыртқалы жануарлардың сипаттауда пайдалану

АКТ қолдану дағдылары

Оқу үрдісін активтендіру үшін интерактивті тақталарды пайдалану;

Бастапқы білім

Жүрек, қан тамырлары

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

5 – 10 мин

(С) Оқушылармен «Құпия дорба» ойыны өткізіледі. Алдын ала мұғалім дорбаға ойыншық ағзалардың мүсіндерін салып қояды. Оқушылар дорбаның ішіндегі ағзаларды (жануар, өсімдік немесе жеміс муляждары, саңырауқұлақ, біржасушалы ағзалардың муляждары) анықтаулары қажет. Ол үшін оқушылар бір-бірден шығып, дорбадан бір жануарды сипап сезу арқылы, қандай ағза екенін анықтап көреді. Енді дорбадағы ағзаларды столға шығарып, оқушылар тақырып не туралы екенін анықтап көреді. Анықтау кезінде көрсетілген ағзаларды толық пайдалануын сұрау.

Үй тапсырмасын «Жыланша » әдісімен ішкі және сыртқы шеңбер арқылы сұрау

Үй жұмысын сұрау

. Қосыша сұрақтар қою.

А

Неліктен тыныс алуды – тіршіліктің негізі дейді ?

Көмекейдің құрылысы мен қызметін түсіндіріңдер. Ерлердің дауысы жуан, әйелдердікі жіңішке болу себебі неде ?

Кеңірдек қайда орналасқан ?

В

Тынысалу мүшелер жүйесіне жататын мүшелерді атаңдар , тыныс алу дегенді қалай түсінесіңдер ?

Мұрын қуысының құрылысы мен қызметін талдаңдар.

Дыбыс сіңірлері қай мүшеде орналасқан, оның қандай маңызы бар ?

С

Мұрын қуысында ауаның ылғалдануы, жылынуы қалай жүзеге асады ?

Көмекей қандай шеміршектерден құралған ?

Ауатамырлар мен өкпе көпіршіктерінің құрылысы қандай, олар қайда орналасқан ?

Оқушылар үйден дайындап келген сыйлықтарын дұрыс жауап берген оқушыға беру арқылы бағалау

Дорбаға салынған жануар, өсімдік, саңырауқұлақ, амеба мүсіндері мен бактериялар суреттері) мүсіндерінің ойыншықтары

Сабақтың ортасы

10-17 мин

17-27 мин

27-33 мин

33-43 мин

(С)

БББ кестесі арқылы тақырыпты ашу

« БББ»парақшасы әр оқушыға беріледі.

Оқушылар жаңа тақырып жайлы не білетінін жазады.

Білемін

Білмеймін

Білгім келеді

Өкпе – кеуде қуысының қабырғасына жанаса орналасқан серпімді, кеуекті мүше. Өкпеде қантамырлары көп болғандықтан, түсі қызғылт. Адамда 2 өкпе болады:

Оң жақ өкпенің жүлгелері – үш бөлікке

Сол жақ қкпені екі бөлікке бөледі.

Екі өкпенің біріне – бірі қараған ішкі бетінде өкпе қақпасы орналасқан. Ол арқылы өкпе артерия қантамырлары, ауатамырлары, жүйкелер өкпеге енеді, өкпе вена қантамырлары шығады. Екі өкпенің арасындағы кеңістікте жүрек сол жаққа таман орналасқандықтан, сол жақ өкпе сәл кішілеу болады. Әр өкпенің сыртын дәнекер ұлпасынан түзілген қабықша – өкпеқап қаптайды. Кеуде қуысының ішкі қабырғасы да астарлықпен астарланады. Астарлық қабаттарының арасында астарлық қуыс болады, онда ауа болмайды. Өкпе көпіршіктері серпімді болғандықтан, тыныс алғанда созылады. Өкпе көпіршіктері жүйке жүйесімен тығыз байланысты.

Тынысалу қозғалыстары – тынысалу және тынысшығару арқылы жүзеге асады. Демді ішке алғанда қабырғалар сәл көтеріліп, көкет тегістеледі. Кеуде қуысы кеңейеді. Көкет…