Өндіріс типіне сай технологиялық үрдістерді құру конспектісі

Технологиялық үрдістерді өндіріс типіне байланысты құру

Өндіріс типі – өндірістің номенклатура енінің, жүйеліліктің, тұрақтылық және шығарым көлемінің белгілері бойынша жіктелу категориясы. Өндіріс типінің үш негізгі типі белгілі: бірліктік, сериялық және жаппай өндіріс.

Бірліктік өндіріс жасалатын (жөнделетін) өнімнің кең номенклатурасымен және шығарымның аз көлемімен сипатталады.

Сериялық өндіріс – мезгілімен қайталанып тұратын партиямен жасалатын (жөнделетін) бұйымдардың шектеулі номенклатурасымен және көбірек шығарым көлемімен сипатталады. Сериядағы (партиядағы) өнім санына және олардың көлемдік сипаттамасына қарай сериялық өндіріс ұсақ сериялық, орташа сериялық және ірі сериялық болып бөлінеді.

Жаппай өндіру – ұзақ уақыт бойы (бірнеше жыл) үздіксіз жасалатын немесе жөнделетін өнім шығарымының тереңдетілген номенклатурасымен және жоғары көлемімен сипатталады.

Бұл өндіріс типтерінің әрқайсысының өз ерекшеліктері бар, олардың әрқайсысына жұмыстың белгілі бір ұйымдастыру формасы тән. Өндіріс типі және оған тиісті жұмысты ұйымдастыру формасы технологиялық үрдіс сипатын, оның құрылымын және жасақталу дәрежесін анықтайды.

Берілген өнімдер үшін өндіріс типін 1-кестенің көмегімен олардың жылдық шығарым бағдарламасын біле отырып шамамен белгілеуге болады.

кесте

Әртүрлі өндіріс типтері үшін бір типтік көлемнің тетіктердің немесе жинақтық бірліктің, дана, жылдық шығарым бағдарламасы

Өндіріс типі

Массасы, кг

20 дейін

20 000 дейін

30 000 дейін

30 000 жоғары

Жаппай

Ірі сериялық

Орта сериялық

Ұсақ сериялық

Бірліктік

1000 төмен

20 төмен

5 төмен

3 төмен

Өндірістің жеке типтері үшін тағайындалған Кз.о (ГОСТ 3.1121) мәндері төменде келтірілген.

Бірліктік ........................................................................................тағайындалмаған

Ұсақ сериялық............................................................................................... 21. ..40

Орта сериялық............................................................................................... 11. ..20

Ірі сериялық.................................................................................................... 1. ..10

Жаппай ................................................................................................................ 1

Бірліктік өндірісте бір жұмыс орнында көптеген жұмыс саны орындалады, ал кейде өнім толық жасалады. Бұл жағдайда технологиялық үрдіс егжей-тегжей қарастырылмайды, тек операциялардың технологиялық маршрутын құрады. Онда олардың орындалу реті және қай жұмыс орнына бекітілгені көрсетіледі. Сондықтан, бірліктік өндірістегі орындаушы жоғары білікті болуы тиіс. Жұмыстар универсал құрал-саймандар қолдана отырып, универсал жабдықта орындалады. Металл кесуші жабдықтарды цехта орналастыру топтық белгі бойынша (станок учаскелері түзіледі: токарлық, бұрғылау, фрезерлік, т.б.) жүргізіледі. Жинау кезінде нысанды орнынан жылжытпайды.

Ұсақ және орта сериялық өндірістегі технологиялық үрдіс негізінен дифференцияланған, яғни, бөлек операцияларға арнап бөлінген, олар өз кезегінде құраушы элементтерге (орнатымдар, позициялар және ауысымдар) бөлінген. Операциялар цехта берілген өнімнің технологиялық үрдісін орындау үшін орнатылған белгілі бір жабдыққа (жұмыс орнына) бекітілген. Жинау нысаны жылжымайды, технологиялық үрдісті орындау үшін универсал жабдық пен жасаққа қоса арнайы жасалған және автоматтандырылған жабдықтар, арнайы құрал-саймандар кеңінен қолданылады.