Өндірістік және технологиялық үрдістер бойынша конспект

1 ӨНДІРІСТІК ЖӘНЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ҮРДІСТЕР

1.1 Вагон жөндеудің өндірістік және технологиялық үрдістері. Вагон жөндеудің технологиялық үрдістерін жобалау және технологиялық құжаттамасын дайындау. Технологиялық үрдістердің параметрлері

Өндірістік үрдіс ұғымы

Кәсіпорын шығаратын өнімді жөндеу үшін қажетті адамдар мен өндіріс құралдарының өзара байланысты әрекеттерінің жиынтығы өндірістік үрдісті құрайды. Ол нәтижесінде бастапқы материалдар дайын өнімге айналатын негізгі, қосалқы және қызмет көрсетуші үрдістер жүйесі болып табылады.

Негізгі үрдістер – шығару бағдарламасын құрайтын өнімдерді жасау немесе жөндеу үрдістері. Негізгі үрдістер жиынтығы негізгі өндірісті құрайды. Вагон жасау кәсіпорнының негізгі өндірісі үш сатыдан тұрады: дайындау, өңдеу және құрастыру-әдіптеу. Дайындау сатысында құйылған, соғылған, штампіленген дайындамалар немесе тетіктер алынады, өңдеу сатысында олар механикалық, термиялық және басқа да өңдеулерден өтеді. Құрастыру-әдіптеу сатысы ең соңғы саты болып табылады, ол вагонның құрама бөліктерін және вагонды тұтас жинау үрдістерінен, сондай-ақ, оларды әдіптеу, бақылау, сынау және тапсырушыға өткізу үрдістерінен тұрады.

Қосалқы үрдістер кәсіпорынның өзі негізгі өндіріс кезінде қолданатын өнімді (жасау, құрал-жабдықты жөндеу, жасақтау, электр энергиясын, буды, сығылған ауаны, т.б. дайындау үшін қызмет етеді. Қосалқы үрдістер жиынтығы қосалқы өндірісті құрайды.

Қызмет көрсетуші үрдістерге негізгі және қосалқы өндірістерге қызмет көрсетумен байланысты үрдістерді жатқызуға болады. Оған көліктік тасымалдау, материалдарды қоймаландыру, сақтау және өткізу, құрал-саймандардың дұрыстығын бақылау, т.б. жатады.

Өндірістік үрдістің ең маңызды бөлігі технологиялық үрдіс болып табылады.

Технологиялық үрдіс және оның құрылымы

Өндірістік үрдістің еңбек құралының жай-күйін анықтау және өзгертуге арнайы бағытталған әрекеттерден тұратын бөлігі технологиялық үрдіс деп аталады. Жұмыстардың орындалу тәртібі және түрлері бойынша үрдістер дайындамаларды (құйылмаларды, ұрылмаларды, т.б.) дайындау, өңдеу үрдістері (механикалық, термикалық, электр-механикалық және т.б.), құрастыру, дәнекерлеу, көркемдеу, бақылау, сынау үрдістері болып бөлінеді. Технологиялық үрдістер жұмыс орындарында технологиялық құрал-жабдықтар мен саймандардың көмегімен орындалады.

Жұмыс орыны – бұл өндірістік алаңның жұмысты орындаушылар және олар жұмыс істейтін технологиялық құрал-жабдық бірлігі орналасқан бөлігі.

Технологиялық жабдық – бұл технологиялық үрдістің қандай да бір бөлігін орындау үшін материалдар, дайындамалар немесе тетіктер, сондай-ақ оларға әсер беретін құралдар (мысалы, пішіндеу және құю машиналары, пресстер, станоктар, құрау стендтері, с.с.) орнатылған технологиялық жасақтау құралдары.

Технологиялық жарақ – технологиялық үрдісті орындау үшін технологиялық жабдыққа қосымша орнатылатын технологиялық жасақтау құралы (мысалы, әртүрлі құрал-саймандар).