Оқшау сөздер тақырыбына арналған ашық сабақ

Сабақ жоспары №

Пәні: қазақ тілі

Сабақтың тақырыбы: Оқшау сөздер

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: студенттерге оқшау сөздердің ережелерін,олардың түрлерін және оның жасалу жолдарын толық меңгерту,білім,білік,дағды қалыптастыру

Дамытушылық: студенттердің ой-өрісін,таным деңгейін,сабаққа деген қызығушылығын дамыту

Тәрбиелік:студенттерді Отансүйгіштікке,өз ойын еркін айтуға,әдептілікке,инабаттылыққа тәрбиелеу

Сабақтың түрі: жаңа сабақты меңгерту

Сабақтың әдісі: баяндау,ой қозғау,сұрақ-жауап

Сабақтың көрнекілігі: оқулық,кеспе қағаздар,тірек сызбалар

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, студенттерді түгелдеу,журналмен жұмыс,студенттердің назарын сабаққа аудару

2.Жаңа сабақты меңгерту

3.Одағай сөз-сөйлемдегі айтылған ойдың түрлі көңіл-күйі сезімін білдіретін сөз.Мысалы: Алақай,ағам келді!

Одағайдың тыныс белгілері:

1.Одағай сөз көңіл-күйін білдіріп,көтеріңкі дауыспен айтылса,сөйлем соңында леп белгісі қойылады.

2.Сөйлем басында келсе,одан кейін үтір қойылады:Түу,мына баланың бұзығын-ай!

3.Сөйлем ортасында тұрса,үтір екі жағынан да қойылады:Асқардың,әттең,осы қылығы жақпайды.

4.Одағай сөйлем соңынан келгенде,алдынан үтір қойылады: Үнемі осылай болса ғой,шіркін!

Оқшау сөздер-сөйлемнің құрамында өзге сөздермен байланысқа түспейтін,сондықтан сөйлем мүшесі қызметін атқара алмайтын сөздер

1.Қаратпа сөз-сөйлеушіні біреуді өзіне қарату үшін,назарын аудару үшін айтылатын сөз.Мысалы:

Балалар,ертең сабақ тоғызда басталады.

Қаратпа сөздің тыныс белгілері.

1.Қаратпа сөз сөйлем басында келсе,одан кейін үтір немесе леп белгісі қойылады.М: Туған елім,жасай бер,жаса!

2.Қаратпа сөз сөйлемнің ортасында тұрса,екі жағынан, соңында тұрса алдынан үтір қойылады.М

Айт,қызым,өзің үшін керек.

3.Сөйлемде одағай,қаратпа,қыстырма сөздер қатар келсе,арасы үтірмен бөлінеді.

Япыр-ай,меніңше,Марат,сенікі дұрыс емес

2.Қыстырма сөз-сөйлемдегі ойға,айтылу мәніне жазушының,сөйлеушінің көзқарасын білдіретін оқшау сөздің түрі.Қыстырма сөздің мағыналары:1Адамның көңіл-күйін,сезімін білдіреді. (амал қанша,бақытымызға қарай,несін айтасың)Бағымызға қарай,барлығына уақытында үлгердік.2.Ойға,пікірге,жорамал жасау мағынасында қолданылады. (әрине,әлбетте,рас,сірә,мүмкін,шамасы)Мүмкін,біздің оған көмегіміз болар 3.Ойдың,пікірдің,сөздің айтылу амалын,тәсілін көрсетеді:(қысқасы,былай-ша айтқанда,демек,ендеше)Демек,кітапханаға таңертең барамыз сғой.4.Басқа біреудің немесе айтушының пікірі тұрғысынан қарайды. (сіздіңше,біздіңше,менің

ше,мен білсем,оның айтуынша,сіздің ойыңызша)Меніңше,бұл- өте мықты адам.

Сабақты бекіту:

3.Сабақты бекіту кезеңінде студенттерге осы тақырыпқа байланысты жаттығу орындатамын.

1-жаттығу

Қыстырма сөзі бар сөйлем мен оған сәйкес келетін сызбаны тап

1.Демек,кітапханаға таңертең барамыз ғой.

2.Болашақта мен ғарышкер болармын,бәлкім.

3.Сен,әуелі,есебіңді шығар.

4.Айтпақшы,мен ертең жол жүргелі жатырмын.

2-жаттығу. Сөйлемнен қыстырма сөздердің астын сызыңдар. Әрине,еңбексіз ер де,жер де көгермейді.Биыл,несін айтасың,егіннің шығымы өте жақсы! Егіс биыл,біздің бақытымызға қарай,тамаша жеңіспен аяқталды.Қазақстан қазір,қысқасы,дүние жүзі түгел таныған ел болды.…