Оқушы танымдық іс әрекеттің субъектісі эссе

Ақмола облысы, Көкшетау қаласы IT мектеп - лицейі КММ дене шынықтыру пәні мұғалімі Биғатов Сайлаубек Қажытайұлы

Оқушы- танымдық іс әрекеттің субъектісі /эссе/

Ұлы Абай атамыз айтқандай: «Адам баласы дүниеге келгенде екі түрлі қасиетпен келеді. Бірі-ішсем, жесем десе, екіншісі-білсем, үйренсем». Бүгінгі күн талабы бойынша екінші қасиетті дамыту керек.

ХХІ ғасырдағы білім берудің жаңа парадигмасы бойынша оқушы мұғалім берген білімнің объектісі, яғни «білім толтырылған құты немесе илеуге көнетін балшық» емес, жеке тұлға ретінде интеллектуалдық-танымдық, психологиялық, шығармашылық іскерлік сапаларын, өз бетінше оқу әрекетшілдігін, коммуникативтілігін , әлеуметтенуге бейімділігін, эстетикалық, рухани-адамгершілігін, экологиялық және дене мәдениетін қалыптастыруды көздейді.

Оқушылар өз қабілеттерін жан-жақты дамыту үшін бүгінгі күнде жағдайлар жасалуда. Мектепте түрлі секциялар, үйірмелер жұмыс жасаса, сонымен бірге заманауи техника да балалар үшін қызмет жасауда. Жыл көлемінде оқушылар түрлі байқаулар мен интеллектуалдық марафон мен олимпиадаларға қатысады. Субъектінің өз бетінше білімін жетілдіру ғылыми және саяси информациялардың ағымында бағдар ұстай білу біліктілігіне дағдыландыру аса мағызды. Ол үшін мектептерде ғаламтор жүйесіне қосылған мультимедиялық кабинеттер бар.

Оқушының шығармашылық қызығушылығының артуы –оның жеке тұлға ретінде дамуы деп түсінгеніміз жөн. Шығармашылықпен айналыса отырып әр оқушы өз-өзін таниды. Өзіндік ой түіп, белгілі бір шешімге келеді. Бала өзін қызықтырған дүниемен айналысамын десе, оған «жоқ», «болмайды», «қолыңнан келмейді» деп кесіп жауап беруге болмайды. Оған «еріккенің ермегі» деп қарайтын болсақ, біз баланың болашағына балта шапқанмен бірдей. Олай ететін болсақ, біз қандай бала өсіреміз: сенімін жоғалтқан, энергиясын қайда жұмсарын білмей анда да, мында да ұрынып жүретін немесе басқа ағымдардан қолдау тапқан «бәле бала» ғана.

Баланы жіберген қателіктері үшін ұрыспай, кемсітпей, керісінше қолдау көрсетіп, қатесін болдырмас үшін енді не істеуге болады? Қандай ой түйдің? –деген сияқты жетекші ой салу ғана керек. Бала қиялына ерік беру керек, ол арманға ұласады, кейін ол арман өмірлік мақсат болады. Ол баланың тұлға ретінде қалыптасып, өмір сүруге итермелейді.