Органикалық заттардың адам өміріндегі маңызы, 9 сынып

Эссе

Тақырыбы: Органикалық заттардың адам өміріндегі маңызы

Адамзат тіршілігі басталғалы бері табиғатпен тығыз байланыста өмір сүріп келеді. Табиғат бізге күнделікті өмірде қажеттінің барлығын ұсынады. Соның ішінде ерекше маңызға ие нәрсе – органикалық заттар. Олар адам ағзасының негізгі құрылыс материалдары ғана емес, сонымен қатар тұрмыстық, өнеркәсіптік, ауыл шаруашылығы мен ғылым салаларында да кеңінен қолданылады. Органикалық заттар – адам өмірінің барлық салаларында кездесетін маңызды қосылыстар тобы.

Органикалық заттардың құрамында міндетті түрде көміртек атомы болады. Олар көмірсулар, майлар, ақуыздар, нуклеин қышқылдары, витаминдер және басқа да қосылыстарға бөлінеді. Бұл заттар тірі ағзалардың негізгі құрылымын құрайды. Мысалы, көмірсулар — энергия көзі, майлар — энергияның қоры және жасуша қабырғасының бөлігі, ал ақуыздар — ағзадағы құрылымдық және функционалдық қызметтерді атқарады. Адам организмі өзінің қызметін атқару үшін үнемі осы заттарға мұқтаж.

Күнделікті өмірімізде біз органикалық заттарды әртүрлі түрде пайдаланамыз. Тағам ретінде қабылдайтын ет, нан, сүт, көкөніс пен жеміс – барлығы органикалық заттарға бай. Сонымен қатар, киетін киіміміздің (жүн, мақта, жібек) табиғи талшықтары да органикалық заттардан тұрады. Косметика, дәрі-дәрмек, сабын, тұрмыстық химия заттары да органикалық негізде жасалады. Тіпті отын түрлері (мұнай, бензин, газ) де органикалық қосылыстар қатарына жатады.

Бүгінде органикалық заттар ғылым мен техниканың да маңызды құрамына айналды. Органикалық химия жаңа дәрі-дәрмектерді, синтетикалық материалдарды, биоотын мен биопластиктерді жасауға мүмкіндік береді. Ауыл шаруашылығында органикалық тыңайтқыштар мен пестицидтер қолданылады. Бұл өнімдер егіннің өнімділігін арттырып қана қоймай, топырақты және қоршаған ортаны ластамай, экологияны сақтауға көмектеседі.

Экологиялық тұрғыдан алғанда, органикалық заттар дұрыс қолданылмаса, кері әсері де болуы мүмкін. Мысалы, пластик қалдықтар табиғатта өте баяу ыдырайды, сондықтан олар қоршаған ортаға зиян келтіреді. Осыған байланысты, қазіргі таңда «жасыл химия» бағыты дамып келеді. Бұл бағыттың мақсаты — экологияға зиян келтірмейтін органикалық қосылыстарды жасау. Сонымен қатар, биотехнология мен нанотехнология органикалық заттарды адам игілігі үшін жаңа бағыттарда қолдануға мүмкіндік беруде.