Ортағасырлық Қазақстандағы ғылымның дамуы 11 сынып

Қазақстан тарихы 11-сынып

Бөлім:

Білім мен ғылымныңдамуы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 11 Ә

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

ОртағасырлықҚазақстандағығылымныңдамуы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

11.4.1.1 әртүрлі тарихи кезеңдердегі ғылымның жетістіктерін анықтау;

Сабақтың мақсаты

тарихи кезеңдердегі ғылымның жетістіктерін анықтап, ғылымның дамуына Қазақстан ортағасырлық ғалымдардың қосқан үлесін талдау

Құндылықтар

Сөзіне берік,ісіне адал болу

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдасты

ру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Ой салу

Оқушыларға көне түркі жазбаларының (Күлтегін және Талас жазбалары) суретін көрсетіп, төмендегідей сұрақтар беріледі. Осы сұрақтардың төңірегінде сыныптық талқылау ұйымдастыруға болады.

Бұл не?

Сендерге қандай ой келді?

Мұндағы тастағы жазулар қандай ақпарат береді?

Оқушылардың ой-пікірлерін тыңдағаннан соң, оқушыларға сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты және бағалау критерийлерімен таныстырылады

Оқушылар көне түркі жазбаларының суреттері бойынша өз жауаптарын ұсынады

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

көне түркі жазбаларының суреттері

Мұғалім презентациясы

Жаңа білім

Зерттеу сұрақтары:

Ортағасырлық Қазақстандағы ғылымның қандай ерекшелігі бар?

Ежелгі түркі жазулары ғылымның дамуына қаншалықты үлес қосқан?

Оқушылар берілген тапсырманың кез-келген біреуін таңдап, жеке орындайды.

Мәтін мазмұнына байланысты мәтінді абзацтарға бөл, әрқайсысына атау бер;

Мәтін мазмұны бойынша 10 кілт сөзді анықта және олардың мағынасын түсіндер;

Мәтін мазмұнын 10 сөйлем арқылы мазмұндап бер;

Мәтіннің жоспарын құрастыр;

Мәтін бойынша 3 қарапайым және 3 күрделі сұрақ құрастыр;

Оқушылардың жауаптарын тыңдап, кері байланыс жасайды. Қажет болған жағдайда толықтырушы немесе жетелеуші сұрақтарды қоюға болады. Бұл оқушылардың жұмысын жандандыра түседі.

Оқушыларды жұптастырып, алған білімдерінің негізінде төмендегі кестені толтыруды тапсыру керек.

Көне түркі жазбалары

ерекшелігі

маңыздылығы

құндылығы

Дискриптор

-Көне түркі жазбаларына бірнеше дәлел келтіреді;

-Көне түркі жазбаларының бір-бірінен ерекшелігін сипаттайды;

-Ғылым мен білімнің дамуындағы түркі жазбаларының маңыздылығын түсіндіреді;

Ғылым мен білімнің дамуындағы түркі жазбаларының құндылығын анықтайды;

Әр жауап:1балл

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Дескрипторлары:

-Көне түркі жазбаларына бірнеше дәлел келтіреді;

-Көне түркі жазбаларының бір-бірінен ерекшелігін сипаттайды;

-Ғылым мен білімнің дамуындағы түркі жазбаларының маңыздылығын түсіндіреді;

Ғылым мен білімнің дамуындағы түркі жазбаларының құндылығын анықтайды;

Тагнымдық ақпараттық мәтіндер

Үлестермелі қағаздар

Ақпараттық карточкаар

Тақырыптық кесте

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Үйге тапсырма

Ортағасырлық Қазақстандағы ғылымның дамуы

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

Оқушылар алған білімдерін «Бір жағынан, басқа жағынан» стратегиясы бойынша кері байланыс жасап қорытындылауға болады.Оқушылар сыныптың үш бұрышында жазылған үш түрлі көзқарас жазылған парақтың жанына барып неліктен осы бұрышты таңдаған себебін түсіндіреді.

Көне түркі жазбалары ортағасырлық ғылымның дамуына әсер етті, себебі ...

Көне түркі жазбалары ортағасырлық ғылымның дамуына әсер еткен жоқ, өйткені...

Екі ойлымын ...

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Бөлім:

4. Мәдениет, білім мен ғылымның дамуы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 11

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

ОртағасырлықҚазақстандағығылымныңдамуы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

11.4.1.2 ғылымның дамуына Қазақстан ортағасырлық ғалымдардың қосқан үлесін зерттеу

Сабақтың мақсаты

тарихи кезеңдердегі ғылымның жетістіктерін анықтап, ғылымның дамуына Қазақстан ортағасырлық ғалымдардың қосқан үлесін талдау

Құндылықтар

қазақ тілінің қолдану аясын кеңейту

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдасты

ру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Сәлемдесу. Оқушыларды түгелдеу.Сабаққа назарларын аудару Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

Қызығушылықты ояту

Оқушыларға ортағасырлық ғалымдардың суреттерін көрсету қажет. Сосын төмендегідей сұрақтар беріледі. Осы сұрақтардың төңірегінде сыныптық талқылау ұйымдастыруға болады.

Оқушылардың ой-пікірлерін тыңдағаннан соң, оқушыларға сабақтың тақырыбы, оқу мақсаты және бағалау критерийлерімен таныстырылады

Оқушылар ортағасырлық ғалымдардың суреттері бойыншаиөз жауаптарын ұсынады

ЕББҚ оқушыны өзін сыныптан шеттетілгендей сезінбеуі үшін мұғалімнің үстеліне жақын, мінез-құлқы жайлы балалардың тобына орналастыру.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Мұғалім презентациясы

Жаңа білім

Зерттеу сұрақтары:

ортағасырлық ғалымдардың еңбегінің тарихи құндылығы неде?

Оқушыларға «5R маңыздылық» кестесін толтыруды тапсыру керек.

Тапсырма: «5R маңыздылық» кестесі

Есте қалатыны

Бұны есте сақтайды ма?

Кім?

Қайда?

Нәтижелі

Бұл оқиғалар неге алып келді?

Жағымдынемесежағымсызнәтижелер?

Айрықша/ мәнді

Нақты сол уақытта қандай көрініс тапты?

Бұлоқиғанымаңыздынемесебірегейдепсанадыма?

Резонансты

Бүгінгі күнгі біздің мәдениетте бұл оқиға қалайда көрініс табады ма ?

Бүгінгі күнгі қоғамның қалыптасуына бұл оқиға өзінің әсерін тигізді ме ?

Адамдар бұл оқиғадан сабақ алды ма?

Айқындай

тын/басқа да қырларын көрсететін

Берілген оқиға сол уақыттағы адамдардың ой-пікірі мен іс-әрекеттері туралы қандай ақпарат бере алады ?

ЕББҚ оқушыға қолдау көрсету мақсатында суреттің үлкен нұсқасын ұсынамын.

оқушыларға жұмыстарын сыныпқа таныстыруын сұраңыз. Олар бір-бірін тыңдап, жұмыстарын толықтырады немесе өзгерте алады.

оқушылар «Бес саусақ» әдісі бойынша кестеде берілген сұрақтарға өз жауаптарын негіздеп, толтырады.

Кім?

Не?

Қашан?

Қайда?

Неліктен?

Жұптық жұмыс жасауда ЕБҚ оқушыларға жұпты таңдауда қолдау көрсетіледі

Мәтінмен жұмыс жасайды

Оқушылар ортағасырлық ғалымдардың еңбегінің тарихи құндылығын анықтайды; ортағасырлық ғалымдардың еңбектерінің мазмұнын ашады;

ортағасырлық ғалымдардың еңбегінің тарихи еңбектерінің ерекшеліктерін ажыратады;

ортағасырлық ғалымдардың еңбегінің тарихи маңыздылығына баға береді;

Оқушылар

зерттеу сұрағына сыныптық талқылау жасайды

Жұптық жұмыс жасауда ЕБҚ оқушыларға жұпты таңдауда қолдау көрсетіледі

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Дескриптор

- ортағасырлық ғалымдардың еңбегінің тарихи құндылығын анықтайды;

- ортағасырлық ғалымдардың еңбектерінің мазмұнын ашады;

- ортағасырлық ғалымдардың еңбегінің тарихи еңбектерінің ерекшеліктерін ажыратады;

ортағасырлық ғалымдардың еңбегінің тарихи маңыздылығына баға береді;

ЕББҚ оқушы өз таңдауы бойынша қалаған сұрағына жазбаша жауап жазады.

ЕББҚ оқушыға мадақтау арқылы қолдау көрсетіледі.

«5R маңыздылық» кестесі

Ақпараттық карточкалар

Үлестірмелі қағаздар

Танымдық мәтіндер

Кесте

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Үйге тапсырма

Көне түркі жазбалары ортағасырлық ғылымның дамуына әсер етті, себебі ...

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

« Білімді стикер». Мына сұрақтар бойынша жауап береді.

- Не білдім?

- Не білемін?

- Не білгім келеді?

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Бөлім:

4. Мәдениет, білім мен ғылымның дамуы

Педагогтің аты-жөні:

АБШ

Күні:

Сынып: 11

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

XIX - ХХ ғасырдың басында Қазақстандағы оқу орындарының қызметі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

11.4.2.3 XIX-ХХ ғасырдың басындағы Қазақстан аумағында оқу орындардың дамуындағы өзгерістер мен сабақтастықты анықтау;

Сабақтың мақсаты

XIX-ХХ ғасырдың басындағы оқу орындарының бағытын анықтау.

Оқу орындардың дамуындағы өзгерістер мен сабақтастықты анықтау

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдасты

ру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Сабақтың зерттеу сұрағы:

XIX-ХХ ғасырдың басындағы Қазақстан оқу орындарының даму ерекшелігі неде?

Қазақстандағы білім ошақтары қоғам сұранысына қаншалықты сәйкес болды?

XIX - ХХ ғасырдың басында Қазақстандағы оқу орындарының қызметіне қатысты суреттер топтамасына қойылған сұрақтар төңірегінде сыныптық талқылау ұйымдастырыңыз.

Мына суреттегі оқиғалар қалай сипатталады?

Рет-ретімен

2 сөйлеммен

3 сөзбен

1 сөзбен

Жаңа тақырыпты анықтау. Сабақ мақсаттарды қою. Бағалау критерийлерді жариялау.

Оқушылар суреттербойынша өз ойларын ортаға салады

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Мұғалім презентациясы

Жаңа білім

№ 1 тапсырма:

Оқушыларға мәтіндер ұсынып, кестедегі критерийлер бойынша талдауды тапсырыңыз.

Қазақстандағы халыққа білім берудің дін бағыты.

ІҚазақ даласында азаматтық бағыттағы мектептер

Қазақстандағы алғашқы кәсіби білім беру оқу орындары

Критерийлері:

Білім беру мекемелерінің ерекшеліктері

Өзіндік-ой пікіріңіз

№2 тапсырма:

Оқушылар Қазақстан аумағында оқу орындардың дамуындағы өзгерістер мен сабақтастықты анықтау үшін, төмендегідей кестені толтырады.

Оқу орындары

Мақсат- міндеттері

Ұқсастығы

айырмашылығы

Діни медреселер

Азаматтық мектептер

Кәсіби оқу орындар

Өзара сабақтастық 1.

Өзара сабақтастықтың себебі 1.

Зерттеу сұрағы:

XIX-ХХ ғасырдың басындағы Қазақстан оқу орындарының даму ерекшелігі неде?

Қазақстандағы білім ошақтары қоғамның сұранысына қаншалықты сәйкес болды?

Мәтінді оқу.

3аргумент келтіру.

Өзіндік-ой пікір білдіру.

Оқушылар оқу орындарының мақсат-міндеттерің анықтау.

Оқу орындарының ұқсастығын анықтау.

Өзара сабақтастығын анықтап аргумент келтіру.

Өзара сабақтастықтың себебін шығару.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Дескриптор:

Мәтінді оқу.

3аргумент келтіру.

Өзіндік-ой пікір білдіру.

Дескриптор:

Оқу орындарының мақсат-міндеттерің анықтау.

Оқу орындарының ұқсастығын анықтау.

Өзара сабақтастығын анықтап 3 аргумент келтіру.

Өзара сабақтастықтың 3 себебін шығару.

XIXғасырда қазақ даласын зерттеген британдық саяхатшылардың естеліктері жарық көрді

https://youtu.be/bpnqaa-wwOc

Қазақтар: көпшілікке арн. 9томдық анықтамалық. 2 том: Тарихи тұлғалар/ құраст. Р.Арын және т.б.-2 басылым, өңд., толықты.-Алматы: Білік, 2003.

Қазақстан тарихы (көне заманнан бүгінге дейін): Бес томдық. — 3-т. — Алматы: Атамұра, 2002. — 768 б.

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Үйге тапсырма

Қазақ жерін зерттеген зерттеушілердің ғылыми еңбектерін оқып келу

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Ойлаудың үш гүлі»

Менің бүгін білгенім

Мені қызықтырғаны

Мен әлде де білгім келеді

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Бөлім:

4. Мәдениет, білім мен ғылымның дамуы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 11

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

XIX - ХХ ғасырдың басында Қазақстандағы оқу орындарының қызметі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

11.4.2.4 XIX-ХХ ғасырдың басындағы Қазақстанда өмір сүрген білім беру мекемелерін қызметтік ерекшеліктеріне сәйкес жіктеу

Сабақтың мақсаты

XIX-ХХ ғасырдың басындағы Қазақстанда өмір сүрген білім беру мекемелерін қызметтік ерекшеліктеріне сәйкес жіктеу

Құндылықтар

Отбасының,өз ортасының абыройын асыру

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдасты

ру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Сәлемдесу. Оқушыларды түгелдеу.Сабаққа назарларын аудару Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

Ой шақыру:

XVIII-ХХ ғасырдың басындағы Қазақстанды кілт сөздер арқылы сипаттаңыз тапсырмасын бүкіл сыныпқа беріп,оқушы жауабын Ресей патша үкіметінің жүргізген отарлау саясатының негізгілерінің бірі Қазақстанды зерттеу жұмыстарын жүргізгендігіне бағыттаңыз.

Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру.

Оқушылар өз жауаптарын ұсынады

ЕББҚ оқушыны өзін сыныптан шеттетілгендей сезінбеуі үшін мұғалімнің үстеліне жақын, мінез-құлқы жайлы балалардың тобына орналастыру.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Мұғалім презентациясы

Жаңа білім

Зерттеу және талдау.

. XVIII-ХХ ғасырдың басында Қазақстандағы ғылыми зерттеулердің негізгі бағыттарын айқындау мәтіндер ұсыныңыз

XVIIIғ ғылыми зерттеулер

ХІХғ ғылыми зерттеулер

ХХғ ғылыми зерттеулер

1-қадам.Дайындық кезеңі.Оқушылар мәліметтерді зерттеп,өз кезеңіне сай Қазақстандағы ғылыми зерттеулердің негізгі бағыттарын айқындайды.

2-қадам.Қорғалым кезеңі. «Уақыт шеңбері» стратегиясы бойынша оқушыларанықтаған бағыттарын стол үстінде баяндайды.

ЕББҚ: оқушы шығарылып берілген тапсырманы орындайды