Пән мен тілді біріктіріп оқыту туралы әдістемелік мақала

Пән мен тілді біріктіріп оқыту

«Қазақстан әлемде жоғары білімді, халқы үш тілді де: қазақ тілін – мемлекеттік тіл ретінде, орыс тілін – ұлтаралық қатынас тілі ретінде және ағылшын тілін – жаһандық экономикаға нәтижелі өтудің көмекші тілі ретінде еркін меңгерген ел болып танылуы керек».

Н.Ә. Назарбаев «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан»

Мен Лаура Қарабасованың «Пән мен тілді біріктіріп оқыту» тақырыбындағы дәрісін тыңдадым. Лаура Қарабасова Назарбаев Университеті Жоғары Білім беру Мектебінің PhD студенті. Лаура Қарабасова өткізген видео - дәріс маған ерекше әсер қалдырды.

Лаура Қарабасова сабақты Пән және тілді біріктіріп оқыту (CONTENT AND LANGUAGE INTEGRATED LEARNING, CLIL) және оның мәнісі туралы, CLIL әдісін қолдану не үшін керек екенін, сондай-ақ пән мұғалімдерінің CLIL сабақтарында сабақ өткізу әдістері мен сабақта қолдана алатын тапсырмалар туралы түсіндірумен бастады.

Ғылыми пәндерді оқытудың кез келген тілде, мейлі ол қазақ тілі болсын, орыс тілі болсын, ағылшын тілі болсын, бәрібір қиын екенін айта кету керек. Оған қоса оқушыларымыздың ағылшын тілін ең төменгі деңгейде білетінін ескере отырып, оның ғылыми пәндердің күрделі материалдарын оқып біліп, үйрену үшін жеткіліксіз екендігін түсінеміз. Сонымен, оқушылардың меңгеруі керек пән материалының мазмұнын түсінулері үшін не істеу керек?. Оқушылар сабақ материалдарын да, тілді де қатар игеру үшін мұғалім не істеу керек? Сөйтіп, CLIL дегеніміз не? Деген сұрақтарға жауап берейін.

CLIL – оқытудың инновациялық әдісі, ол пәннің, мысалы информатика, химия, биология және физика сияқты пәндердің мазмұнын, материалдарын шет тілі арқылы үйрету.

CLIL –де мұғалім өзінің назарын екі нәрсеге аударады. Біріншісі- пәннің өзі. Ал екіншісі-тіл. CLIL – тек қана оқыту тілін ауыстыру болып табылмайды екен. CLIL дегеніміз мүлде басқа екен. CLIL- пән мазмұны мен тілді дамытудың бірігуі.

Біз пән мұғалімдері ағылшын тілін үйрететін мұғалімдер сияқты грамматиканы оқытпаймыз. Бірақ оқушыларымыздың ағылшын тілін меңгеруіне бізде әсер етеміз. Біз оқушыларымызға түсіну үшін жеңіл ақпарат беру арқылы қолдау көрсетеміз. Сонымен қатар ол пәннің ерекше тілін немесе ғылыми технологиясын түсіндіру арқылы түсіндіре аламыз. Сонымен қатар оқушыларды өзара қарым-қатынас құруға ынталандыра аламыз. Оқушыларымызбен жеке жұмыс жасау арқылы және топтық немесе жұп болып жұмыс істеу арқылы ұйымдастыруға болады екен.

CLIL – дің тағы бір маңызды компоненті – сабақ жоспарын құрғанда тіл үйренуді үнемі сабақтың бір мақсаты етіп қоюымыз керек. Сонымен қатар сабақта түрлі көрнекеліктерді пайдалануға болады.