Педагогикалық өлшемдердің оқушы ынтасына әсері

Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті

Математика, физика және информатика факультеті

Орындаған: Әділханқызы Нұрай, Егемберді Балнұр, Бекпатша Бекзат

Группа: 3-курс, ИРК-221 (6В01509 Информатика және робототехника)

Қабылдаған: Сүлеймен С. Б.

Педагогикалық өлшемдер және оқушылардың мотивациясына әсері

Кіріспе

Қазіргі заманда білім беру жүйесінде басты назар оқушылардың сапалы білім алуына ғана емес, олардың оқу үрдісіне деген қызығушылығы мен ынталылығын арттыруға да бағытталған.

Білім беру саласындағы зерттеулер көрсеткендей, оқушының оқу мотивациясы оның академиялық жетістіктерімен тығыз байланысты.

Сол себепті, педагогикалық өлшемдердің оқушылардың мотивациясына тигізетін ықпалын ғылыми тұрғыдан қарастыру өзекті мәселеге айналды.

Мақаланың мақсаты – педагогикалық өлшемдердің оқу процесіндегі маңызын анықтап, оның оқушылардың оқу мотивациясына әсерін талдау.

Негізгі бөлім

Педагогикалық өлшемдер – бұл оқыту үдерісінде білім алушылардың танымдық жетістіктерін бағалауға арналған әдістер, критерийлер мен құралдар жиынтығы.

Олар оқушының оқу барысындағы ілгерілеуін, даму динамикасын, білімін қаншалықты меңгергенін анықтауға мүмкіндік береді.

Педагогикалық өлшемдердің басты мақсаты – білім алушының оқу жетістіктерін шынайы және әділ бағалау, сонымен қатар оның алдағы даму бағыттарын айқындау.

Формативті және суммативті бағалау – педагогикалық өлшемдердің негізгі екі түрі.

Формативті бағалау оқу процесі барысында үздіксіз жүзеге асырылады. Ол мұғалімге оқушының ағымдағы жағдайын бағалап, қажетті қолдау көрсетуге мүмкіндік береді.

Ал суммативті бағалау – белгілі бір оқу кезеңінің соңында білім нәтижесін қорытындылау мақсатында қолданылады.

Оқушылардың мотивациясы ішкі және сыртқы факторлар арқылы қалыптасады.

Ішкі мотивация – баланың білім алуға деген табиғи қызығушылығынан туындайды, ал сыртқы мотивация – баға, марапат, ата-ана немесе мұғалімнің мақұлдауы сияқты сыртқы ынталандырулармен байланысты.

Педагогикалық өлшемдер дәл осы мотивациялық факторларға әсер ететін маңызды құрал болып табылады.

Мысалы, әділетті және нақты бағалау оқушының өзіне деген сенімділігін арттырып, келесі оқу тапсырмаларын орындауға ынталандырады.

Керісінше, бағалауда әділетсіздік немесе түсініксіздік орын алса, оқушыда күйзеліс, өзін төмен бағалау, оқу процесіне деген қызығушылықтың төмендеуі сияқты жағымсыз салдарлар байқалуы мүмкін.

Қазіргі таңда қолданылатын тиімді педагогикалық өлшемдер қатарына дескрипторлар арқылы бағалау, өзін-өзі бағалау, өзара бағалау, электронды бағалау жүйелері жатады.

Электронды бағалау платформалары (Kahoot, Quizizz, Google Forms) оқушылардың қызығушылығын арттырып, мотивацияны күшейтетін интерактивті құрал ретінде кең қолданыс табуда.

Сонымен қатар, мотивацияны арттыруда мұғалім мен оқушы арасындағы кері байланыстың рөлі ерекше.

Жүйелі және нақты кері байланыс оқушыға өз жетістіктерін түсінуге, жіберілген қателіктерін түзетуге және болашақтағы оқу міндеттерін айқындауға көмектеседі.

Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, оқушылар өзін-өзі бағалау немесе мұғалімнің конструктивті пікірін алған жағдайда, оларда оқу әрекетіне деген қызығушылық пен сенімділік деңгейі жоғары болады.

Сондай-ақ, оқушының жетістігін үнемі тану, мадақтау – ішкі мотивацияны ынталандыратын маңызды факторлардың бірі.

Оқушы мотивациясына әсер ететін өлшем түрлері

Педагогикалық өлшемдер оқушы мотивациясына әртүрлі деңгейде әсер етеді. Солардың ішінде кең тараған келесі түрлерін атауға болады:

1.Критериалды бағалау жүйесі

Бұл жүйе оқушылардың жетістіктерін нақты критерийлер арқылы бағалауға негізделеді.

Оқушы өзі не үшін баға алғанын түсінеді және келесі қадамға қалай жету керек екенін біледі.

Бұл әдіс әділдік сезімін тудырып, мотивацияны арттырады.