Қара шаңырақ тақырыбына арналған ашық сабақ, 5 сынып

Қысқа мерзімді жоспар

Күні:

Жаңаөзен қаласы, №19орта мектеп

Мұғалімнің аты – жөні: Саламатова Нагима Алексеевна

5-сынып

Қатысқандар:21

Қатыспағандар:

Қазақ тілі

3- бөлім, 1-тақырып

Сабақ тақырыбы: Қара шаңырақ

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

Т/А1.Тірек сөздер мен ұсынылған иллюстрациялар арқылы тақырыпты болжау; О1.Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсіну,анықтау;

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:

Тірек сөздер арқылы тақырыпты болжай алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Мәтіндегі негізгі және қосымша ойды анықтап, әрбір бөліктерін өз сөздерімен баяндайды.Тыңдалған мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді.

Кейбір оқушылар орындай алады:

Мәтін бойынша өз пікірлерін білдіреді.

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады:

Тірек сөздер арқылы тақырыпты болжап,пікірлерін білдіреді.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Қарашаңырақ,сақ,үйсін,ғұн

Диалог құруға / шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Қасиетті қара шаңырақ, үлкен үй

Талқылауға арналған сұрақтар:

1.Қара шаңырақ дегеніміз не?

2.Қара шаңыраққа кенже ұлдың иелік етуі қай кезден басталады?

3.Қазақта әке-шешені бағып-қағу кімге жүктелген?

4. Қара шаңырақтан қай кезде ырымдап дәм татқан?

5.Қара шаңырақтың кенже ұлға мұрагерлікке қалдырылуы қай кезеңен бастау алады?

Проблемалық сұрақ:

Шаңырақтың «қара шаңырақ» аталуының себебі неде деп ойлайсыңдар?

Ишара: Қолдап отыру

Алдынғы оқу:

«Қара шаңырақ» туралы түсініктері бар

Жоспар

Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Басы

3 минут

2 минут

Ұйымдастыру кезеңі: Топқа бөлу. «1,2,3» қима қағаздары арқылы оқушыларды үш топқа бөлемін.

Шаттық шеңбері.

Кел балалар тұрайық,

Үлкен шеңбер құрайық.Шаңырақты көтеріп,Керегені құрайық.Уықтарша иіліп,Шаңыраққа қосылып.Киіз үйді құрайық.

Қима қағаздар (1,2,3)

Ортасы

5 минут

10 минут

20 минут

Соңы 5минут

Тақырыпты болжау. Тірек сөздер арқылы жаңа сабақтың тақырыбын болжау.

(Отбасы,жанұя)

1-тапсырма Мәтінді мәнерлеп бір оқушыға оқыту.Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты анықтап, әрбір бөліктерін өз сөздерімен баяндау.

Қара шаңырақ

Қазақта кенже ұлға мұра болып қалатын әкенің үйі «қасиетті қара шаңырақ», «үлкен үй» деп аталады. Бұл үй әкесі тірі кезінде де, қайтыс болған соң да қара шаңырақ атала береді. Халқына беделді, сыйлы, құрметті адамдардың қара шаңырағын оның ел-жұрты қанша уақыт өтсе де киелі деп санап, ұрпақтан-ұрпаққа дәріптеп жеткізіп отырған.

Отбасынан қыз бала ұзатылып, үлкен ұл үйленіп, бөлек шығып кеткен соң, кенже ұлға қара шаңырақпен бірге әке-шешені бағып-қағу, күту міндеті де жүктеледі. Сондай-ақ әкесі кенже ұлға тиесілі болған қара шаңырақты басқа ұлдары кенже ұлдың үйі емес, әке шаңырағы деп есептеп,сый-құрметпен қарайды. Оны өздеріне тірек, медет тұтады. Сондықтан қазақы ортада ас беру,соғым басына шақыру сияқты әдет-ғұрыптарды атқаруда алдымен қара шаңырақ ескеріледі. Қара шаңырақтың кенже ұлға мұрагерлікке қалдырылу салты сонау сақ, үйсін, ғұндар заманынан бастау алады.

«Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі»энциклопедиясынан

Тыңдаған мәтін мазмұнына сүйене отырып, сұрақтарға жауап беру.