Қаракерей Қабанбай батыр туралы мақала 6 сыныпқа

Қаракерей Қабанбай батыр .

Қабанбай Қожағұлұлы , Қаракерей Қабанбай, Дарабоз (1692 жылы қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Үржар ауданы Барлық тауының етегінде дүниеге келген.) - батыр. Қабанбайдың азан шақырып қойылған есімі - Ерасыл.Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы күресінде ерекше ерлік көрсетіп, талантты қолбасшы ретінде аты шыққан. Найман ішіндегі қаракерей руының байжігіт тармағынан шыққан. Қабанбай Қожағұлұлы - дарабоз батыр, талантты қолбасшы, жоңғарларға қарсы болған азаттық соғысының даңқты қаһармандарының бірі. Қабанбайдың жеті жасында әкесі Қожағұл, он алты жасында ағасы Есенбай жоңғарлар қолынан қаза тапқан. 16 жасар бала жау арасына жасырын барып, ағасын өлтірген жоңғар батырын өлтіріп, кек алған. Осыдан кейін ерасыл 5-6 жыл Алтайдағы керей ішіне кетіп, апай-жездесінің қолында болады. Қабан деген есімнің берілуінің сыры осында жүріп жылқыға шапқан қабандарды жайратып ,көшкен елді қауіптен аман алып қалуында деседі. Кейін мал жаны көбейген батыр есімінің соңына "бай" жалғанып, Қабанбай аты халық ішінде кең таралып, тарихта қалған. Әкесі Қожақұл өзі тұстас Жалаңтөс баһадүрмен тізе қосып Хиуа хандығына қарсы соғысқан белгілі батыр, қолбасыларының бірі. Жүз жасаған халық ойшылы Бұқар жыраудың

Қабанбай Аягөз маңындағы шайқаста қол бастаған. Қазақтар мен жоңғарлар арасында екі жылдай қиян-кескі ұрыс жүріп, 1718 жылдың көктемінде қазақ әскері басшыларының алауыздығы себебінен жеңіліс табады. 1722 жылы қазақ жерінде алапат аштық жүріп, оның соңы 1723 жылғы "Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама" дәуіріне ұласады. Осынау жылдар арасында Қазақ хандығы да есеңгіреп, Тәуке хан өмірден өткен соң елді басқарар дұрыс басшы болмай , жік-жікке бөлініп кете барды. Қазақтың көп жері жаудың иелігіне өтіп кетеді. 1723 жылы Түркістан қорғанысына, 1726 жылы Бұланты шайқасына, 1730 жылы Аңырақай-Алакөл шайқасына , кейін Шыңғыстау, Ертіс бойындағы шайқастарға қатысып, Абылай ханның бас батырларының біріне айналды. Тек 1726 жылы ес жиған қазақ әскері Ордабасы тауының етегінде кеңес өткізіп, Әбілқайырды қазақ жасақтарының қолбасшысы етіп сайлайды. Осы шайқаста Қабанбай батыр Әбілқайырдың сенімді серіктері бірі болып,ержүрек батырлығымен көзге түседі. Ал 1728 жылы "Бұланты" шайқасында, тарихтағы "Қалмаққырылған" шайқасында Қабанбай түмен…