Қарым-қатынас мәдениеті бойынша ашық сабақ, 7-сынып

«Өзін-өзі тану» пәнінің мұғалімі

Толеубаева Жанар Ахманқызы

Алматы облысы Ескелді ауданы

«Олег Кошевой атындағы негізгі орта мектебі

мектепке дейінгі шағын орталығымен»

коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Тақырыбы: Қарым қатынас мәдениеті

(7сыныпқа арналған сабақ жоспары. Достық туралы дискуссия)

Мақсаты: оқушылардың достық туралы түсініктерін бекіте отырып, өзара қарым-

қатынастарын сыйластыққа, сүйіспеншілікке құруға үйрету.

Міндеттері:

Жағымды қарым-қатынас жасай алуға, ізгілікке тәрбиелеу;

Достыққа қажетті қарапайым ережелермен таныстыру;

Нағыз досты айыра білу дағдыларын қалыптастыру, достықтың заңдылықтарын сақтай білуге үйрету.

Көрнекіліктер: үнтаспа, шыны сауыт, түрлі-түсті қағаздан қиылған жүрекше

пішіні,мақал-мәтел жазылған қағаздар.

Сабақтың барысы:

1.Шаттық шеңбері

Оқушылар шаттық шеңберіне жиналып Оралхан Көшеровтің сөзіне жазылған Хасен Закарияновтің «Достарым» әнін үнтаспаға қосылып орындайды.

Достарым

Сөзі: О.Көшеровтікі

Әні: Х.Закарияновтікі

Толтыра біліп көңілдің олқы бос жағын,

Қатемді түзеп, жол тапсам дұрыс қостадың

Қиналған шақта бөлісіп жүрек жылуын,

Жүріңдер сендер қолтықтан демеп достарым.

Қайырмасы

Жабыққан сәтте қас қағым,

Жаныңды ұғар басқа кім?!

Жаңа бір әуен бастадым,

Сендерге арнап, достарым.

Сағыныш толы кеудені кернеп жыр көшкін,

Достыққа келді сағына әнмен үн қосқым,

Өтермін мынау өлшеулі ғана тірлікте,

Биіктен сайлап, орынын адал, шын достың.

Қайырмасы

Десек те қашан баянсыз достан түңіл деп,

Қаншама арзан мінезге куә жұмыр жер.

Асылдар аз ба, жанын да қияр дос үшін,

Соларға тағдыр, өкінбей өтер ғұмыр бер.

Балалар өздерің сезіп отырғандай бүгінгі әңгіме достық туралы болмақ.

Мұғалім: Адам жалғыз өмір сүре алмайтындығы сияқты ол ұзақ уақыт жалғыз бола алмайды. Қай кезде және қай жерде жалғыз қалуы мүмкін? Бір ғаламшараралық корабльде, тіршіліксіз аралда, «ұзақ мерзімдік саяхатта». Оның өзінде де уақытша ғана. Бірақ адамның жалғыз болатын сәттері болады.

Сұрақ: Қалай ойлайсыңдар, жалғыздық деген не?

(оқушылардың жауаптарын тыңдау, түйіндеу).

Жалғыздық – бұл адамның бір сәт қалып оқшаулануы емес, ол – жанның жалғыздығын сезінуі, жабырқап, көңілің құлазығанда сені түсініп, қолдау көрсететін адамның жоқтығы. Достың болмауы жас талғамайды. Жас кездегі жалғыздық қиын, ал қартайғандағы жалғыздық тіптен қиын.Яғни, қайғыда да қуанышта да доссыз өмір сүру өте ауыр.

Сұрақ: «Дос», «достық» дегенді қалай түсінесіңдер? Осы сұраққа лайық ұғымдарды теріп айтып беріңдерші.

Күтілетін жауап: Достық деп – ой-пікірлері , мақсат мүдделері ортақ, қызығушылықтары мен көзқарастары тұрақты жеке дара ойлары бір жерден шығатын адамдар арасындағы қарым-қатынасты айтамыз.

Мұғалім: - Жарайды балалар, біз сөздік қордан достыққа анықтама бердік, ал енді мына сұрақтарға жауап берейік.

Сұрақ: Достық қандай болады?

Ол қай кезде туындайды?

Неліктен доссыз өмір қиын деп айтамыз?

Достық адамға не үшін қажет?

Достықтан не талап етіледі?

Ең бастысы досты жоғалтып алмау үшін өзіңді қалай ұстау керек?

Мұғалім: - Біз өздеріңмен бүгін «дос», «достық» туралы ұғымдарға жауаптар таптық. Бірақ осы тұста мына бір жағдайды ойда ұстағанымыз дұрыс болар. Достық ол қай уақытта да болған және өз заманына лайық көрініс беріп отырған. Мысалы, Шоқан мен Достаевскийдің , Шыңғыс Айтматов пен Мұхтар Шахановтың, Төлеген мен Шегенің арасындағы достықты айтуға болады. Досқа арнап талай ән, жыр, өлең, тақпақтар жазылып, көркем туындылар өмірге келген.

(Оқушыларға алдын ала берілген үй тапсырмасынан дәйексөздердің біреуін алып, мағынасын ашу)

Дәйексөз:

Қыл өтпестей татулықты бір ашуға сатпайық.

М.Әуезов.

Сұрақ: Нағыз дос қандай болуы керек және оның бойында қандай қасиеттер көрінуі керек ?

Күтілетін жауаптар: достың игілігі, бас пайданы ойламау, риясыздық, сенім, өзара

көмек т.б.

Сұрақ: Егер шынайы достық пен әділдіктің, шындықтың арасында таңдау туып жатса қайсысын таңдар едіңдер? Сол сәтте достың бойындағы тәкаппарлықты, менмендікті кешіре аласыңдар ма?

Мұғалім: Өзіңінің бас пайдаң үшін досыңнан заң бұзуды, ардан аттауды, антты бұзуды, мемлекетке зиян келтіретін істерді жасауын талап ету дұрыс па?- деген сұрақтар сонау ерте заманнан бері өзектілігін жойған емес. Сонымен қатар ерте заманда болсын, қазіргі уақытта болсын достық қарым-қатынастарға деген көзқарас әртүрлі болған (…